Sıra cetveline itirazda tek bir yol yoktur. Kanun, itirazın konusuna göre ikiye ayırır ve iki ayrı merci gösterir:
"Cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı, takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel mündericatına itiraz edebilir. Dava basit yargılama usulüyle görülür. İtiraz alacağın esas ve miktarına taallük etmeyip yalnız sıraya dairse şikayet yoliyle icra mahkemesine arzolunur." (İİK m.142)
⚠ Ayrım şudur: itiraz alacağın varlığına veya miktarına ilişkinse dava; yalnız sıraya ilişkinse şikâyet. Yanlış yolun seçilmesi, yedi günlük sürenin sonuçsuz geçmesiyle aynı yere çıkabilir.
Sıra cetveli ne zaman yapılır
m.140/1: "Satış tutarı bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmezse icra dairesi alacaklıların bir sıra cetvelini yapar."
m.140/2: alacaklılar, m.206 uyarınca iflas hâlinde hangi sıraya girmeleri gerekiyorsa o sıraya kabul olunurlar.
🔑 m.140/3 — hacizde belirleyici tarih: "Bununla beraber ilk üç sıraya kayıt için muteber olan tarih haciz talebi tarihidir."
⚠ Bu cümle, haciz yoluyla takipte imtiyazlı sıralara girişte haciz talebi tarihini ölçüt yapar. Alacağın doğum tarihi değil, haciz talebinin tarihi esas alınır.
m.141: sıra cetvelinin birer sureti icra dairesi tarafından alakadarlara tebliğ edilir.
⏱ Yedi günlük süre bu tebliğden işlemeye başlar. Tebligatın usulüne uygunluğu bu nedenle doğrudan süreyi etkiler; usulsüz tebligat ve kapıya yapıştırma yazımıza bakınız.
| İtirazın konusu | Yol | Merci | Süre |
|---|---|---|---|
| Alacağın esas ve miktarı | Dava (alakadarlar aleyhine) | Takibin icra edildiği mahal mahkemesi | 7 gün |
| Yalnız sıra | Şikâyet | İcra mahkemesi | 7 gün |
Dava, basit yargılama usulüyle görülür.
🔑 Beklemeden tahsil: teminat mektubu yolu
m.142/a (2003'te eklenmiştir): sıra cetvelinin düzenlenmesi üzerine tebligatı alan ve cetvelde hak sahibi görünen her alacaklı, "bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubunu dosyaya ibraz ederek payına düşen meblâğı tahsil edebilir." Maddede, m.36'nın ikinci fıkrasının burada da uygulanacağı belirtilmiştir.
⚠ Pratik sonuç: cetvele itiraz edilmiş olması, hak sahibi görünen alacaklının parayı almasını mutlaka engellemez — kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibrazıyla tahsil mümkündür. Bu, uzun sürecek bir itiraz davasında nakit akışını koruyan bir araçtır.
Sıralar: m.206 haritası
m.206/1 (7101/2018 ile değişik): alacakları rehinli olan alacaklıların satış tutarı üzerinde rüçhan hakları vardır. Gümrük resmi ve akar vergisi gibi Devlet tekliflerinden muayyen eşya ve akardan alınması gereken resim ve vergi, rehinli alacaklardan sonra gelir.
m.206/2: bir alacak birden ziyade rehinle temin edilmişse, satış tutarı borca mahsup edilirken her rehinin idare ve satış masrafı ve bu rehinlerden bir kısmıyla temin edilmiş başka alacaklar varsa bunlar dikkate alınarak paylaştırmada gerekli tenasübe riayet edilir.
m.206/3: alacakları taşınmaz rehniyle temin edilmiş alacaklıların sırası ve teminatın faiz ve eklentisine şümulü, Medeni Kanunun taşınmaz rehnine ilişkin hükümlerine göre tayin olunur.
m.206/4 (2003'te değiştirilmiştir): teminatlı olup da rehinle karşılanmamış olan veya teminatsız bulunan alacaklar, masa mallarının satış tutarından şu sırayla kaydolunur:
🔴 Birinci sıra:
- (A) İşçilerin, iş ilişkisine dayanan ve iflâsın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş — ihbar ve kıdem tazminatları dâhil — alacakları ile iflâs nedeniyle iş ilişkisinin sona ermesi üzerine hak ettikleri ihbar ve kıdem tazminatları,
- (B) İşverenlerin; işçiler için yardım sandıkları veya sair yardım teşkilatı kurulması ya da yaşatılması maksadıyla meydana gelmiş ve tüzel kişilik kazanmış tesislere veya derneklere olan borçları,
- (C) İflâsın açılmasından önceki son bir yıl içinde tahakkuk etmiş olan ve nakden ifası gereken, aile hukukundan doğan her türlü nafaka alacakları.
🔑 (A) bendinde iki ayrı kalem vardır: bir yıl içinde tahakkuk etmiş alacaklar ve iflâs nedeniyle sona erme üzerine hak edilen ihbar-kıdem tazminatları. İkincisi bir yıllık sınıra tabi değildir.
İkinci sıra: velâyet ve vesayet nedeniyle malları borçlunun idaresine bırakılan kimselerin bu ilişkiden doğmuş tüm alacakları. Ancak bu alacaklar, "iflâs, vesayet veya velâyetin devam ettiği müddet yahut bunların bitmesini takip eden yıl içinde açılırsa imtiyazlı alacak olarak kabul olunur." Bir davanın veya takibin devam ettiği müddet hesaba katılmaz.
Üçüncü sıra: özel kanunlarında imtiyazlı olduğu belirtilen alacaklar.
Dördüncü sıra: imtiyazlı olmayan diğer bütün alacaklar.
Sürelerin hesabında dikkate alınmayan dönemler
m.206'ya 2003'te eklenen fıkra, birinci ve ikinci sıradaki müddetlerin hesabında şu sürelerin hesaba katılmayacağını düzenler:
- İflâsın açılmasından önce mühlet de dâhil olmak üzere geçirilen konkordato süresi,
- İflâsın ertelenmesi süresi,
- Alacak hakkında açılmış olan davanın devam ettiği süre,
- Terekenin iflâs hükümlerine göre tasfiyesinde, ölüm tarihinden tasfiye kararı verilmesine kadar geçen süre.
⚠ Metin içi bir ayrıntı: ikinci bentte sayılan "iflâsın ertelenmesi" kurumu, İİK'nın ilgili maddelerinin 7101 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmasıyla birlikte bugün ayrı bir kurum olarak düzenlenmemektedir. Buna karşılık m.206'daki bu bent metinde durmaktadır. Bunun nasıl karşılanacağına dair bir sonuç iddia etmiyoruz; ancak eski tarihli dosyalarda bu bendin hâlâ hesaplamaya etkisi olabileceği gözetilmelidir.
Konkordato mühletinin alacaklar üzerindeki etkisi için konkordato: hangi alacak durur yazımıza bakınız. İflas yoluyla takibin çerçevesi için iflas yoluyla takip ve doğrudan iflas yazımız ilgilidir.
Gemiler: m.206'ya 2011'de eklenen fıkraya göre, gemilerin paraya çevrilmesi hâlinde yapılacak sıra cetveli — bayrağına ve sicile kayıtlı olup olmadığına bakılmaksızın bütün gemiler için — Türk Ticaret Kanununun 1389 ilâ 1397 nci maddesi hükümlerine göre düzenlenir.
Üçüncü kişinin mal üzerindeki iddiası ayrı bir yoldur
Sıra cetveli, alacaklılar arasındaki paylaşımı düzenler. Haczedilen malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu iddiası ise sıra cetveli itirazı değil, istihkak meselesidir; istihkak davasında belirleyici soru yazımıza bakınız.
İşçilik alacaklarının hangi kaleminin hangi zamanaşımına tabi olduğu, birinci sıradaki hesabı da etkiler; işçilik alacaklarında zamanaşımı yazımıza bakınız.
Bu dosyayı nasıl açıyoruz
İlk çıktımız bir görüşme değil, yazılı bir hukuki değerlendirmedir. Bize şunları gönderirsiniz: sıra cetvelinin tam örneği ve size tebliğ tarihi, takip dosyasının esas numarası ve takibin yapıldığı icra dairesi, haciz talebinizin tarihi, alacağınızın dayanağı (ilam, sözleşme, fatura, işçilik alacağı belgeleri), rehin veya ipotek varsa tesis tarihi ve derecesi, ve itiraz etmek istediğiniz kalemin hangi alacaklıya ve hangi sıraya ilişkin olduğu.
Karşılığında kapsamı önceden belirlenmiş bir çalışma alırsınız: itirazınızın alacağın esas ve miktarına mı yoksa yalnız sıraya mı ilişkin olduğunun tespiti ve buna göre dava mı şikâyet mi yolunun seçilmesi, yedi günlük sürenin tebliğ tarihine göre hesabı, hacizde m.140/3 uyarınca haciz talebi tarihinizin ilk üç sıraya kayıt bakımından durumu, alacağınızın m.206'daki hangi sıraya girdiği ve işçilik alacağıysa birinci sıradaki iki kalemden hangisine oturduğu, rehinli alacak varsa m.206/1-3 uyarınca rüçhan ve taşınmaz rehni sırasının değerlendirilmesi, ve cetvelde hak sahibi görünüyorsanız m.142/a'daki teminat mektubu yoluyla tahsil imkânı.
Ücretsiz danışma vermiyoruz. Bu dosya türünde ilk saat satış değil itirazın konusunun tasnifidir; dava ile şikâyet arasındaki tercih, yedi gün içinde ve geri dönülemez biçimde yapılır.
Sınırımızı açıkça yazalım: sonucu önceden taahhüt etmiyoruz. Kanun, yalnız sıraya ilişkin itirazın şikâyet yoluyla icra mahkemesine arzolunacağını açıkça yazmaktadır.
