Karadağ'da iş alan Türk şirketi için asıl mesele işçi bulmak değil, çalıştıracağı kişiyi hangi hukuki kanaldan getireceğidir. Kanal seçimi işverenin yükümlülük setini, kota ile karşılaşıp karşılaşmayacağını, hangi belgeyi kimin imzalayacağını ve ceza riskini baştan belirler. Karadağ mevzuatında yabancı çalıştırmanın idari para cezası tüzel kişi için 1.000–10.000 avro, sorumlu kişi için 300–2.000 avro, girişimci için 300–6.000 avrodur ve buna altı aya kadar faaliyet yasağı eklenebilir (Zakon o strancima, Član 210). Ceza işçiye değil, işverene kesilir. Aşağıdaki yol haritası üç kanalı ve her birinin madde dayanağını ayırır.
Bu sayfadaki her hukuki dayanak, kanun adı, madde numarası ve kontrol tarihi 15 Ağustos 2026 ile verilmiştir.
Hangi metni okuduğumuz
Yabancı istihdamının tamamı tek kanunda toplanmıştır: Zakon o strancima (Yabancılar Kanunu), Sl. list CG 12/2018, 3/2019, 86/2022, 77/2024, 3/2026 ve 33/2026. Kanun yabancıların ülkeye girişini, kalışını ve çalışmasını birlikte düzenler (Član 1); yabancı ancak bu kanuna göre verilmiş çalışma izni veya çalışma bildirimiyle çalışabilir (Član 66/1). Bugün yürürlükte, yabancı istihdamına özgü ayrı bir kanun bulunmamaktadır; "Zakon o zapošljavanju stranaca" başlığıyla dolaşan eski metinlere dayanan rehberler bu yüzden yanıltıcıdır — dosyanızda geçen her madde numarasının Zakon o strancima'ya ait olduğunu doğrulayın.
Şirket yapısı tarafında ise 2026'da metin değişti: yeni Zakon o privrednim društvima (Sl. list CG 090/25, 06.08.2025; değişiklik 121/25, 21.10.2025) 1 Ocak 2026'dan itibaren uygulanmaktadır (Član 635). Eski 65/20 metnine dayanan şube–şirket karşılaştırmaları güncelliğini yitirmiştir.
Üç kanal, üç ayrı rejim
| Kanal | Dayanak (Zakon o strancima) | Azami süre | Kotaya tabi mi | Karadağ'daki taraf |
|---|---|---|---|---|
| Prijava rada (çalışma bildirimi) | Član 85 | Yılda 90 gün; montaj-servis işlerinde kesintisiz 30 gün, yılda toplam 3 ay | Hayır | Hizmeti alan Karadağ'daki gerçek veya tüzel kişi |
| Hizmet sözleşmesiyle görevlendirme | Član 68/1-3, 72, 73 | 1 yıl, işin bitimine kadar uzatılabilir, en çok 2 yıl | Hayır (Član 78/1-7) | Karadağ'da yerleşik tüzel kişi |
| Yerel istihdam (Karadağ şirketi işveren) | Član 68/1-1, 69, 70 | 1 yıl, en çok 2 yıla uzatma | Evet | Karadağ'da tescilli şirket |
Kanal 1 — Kısa iş: potvrda o prijavi rada
Makine, ekipman teslimi, montajı veya servisi için gelen ekip, çalışma izni almadan bildirim belgesiyle çalışabilir. Član 85/1-13 bu işleri açıkça sayar ve süreyi kesintisiz 30 günü, yılda toplam üç ayı aşmamak kaydıyla sınırlar. Yüksek öğrenim veya özel uzmanlık gerektiren hizmetler için ilgili bakanlığın önceden görüşü alınmak kaydıyla süre yılda 90 güne kadar çıkar (Član 85/1-6). Şirketin kurucuları, yönetim ve icra organı üyeleri ile denetçileri de aynı rejimdedir (Član 85/1-2).
İşverenin gözden kaçırdığı iki şart burada:
- Hizmeti alan Karadağ'daki taraf, yabancı gelmeden önce sözleşmeyi veya işin ifasına dair belgeyi elinde bulundurmak zorundadır (Član 85/2).
- Bildirim, işe başlamadan önce Bakanlığa yapılır; Bakanlık gecikmeksizin belgeyi düzenler (Član 85/3) ve düzenlediği belgeyi on gün içinde vergi idaresine bildirir (Član 85/5).
Bildirimin yapılmaması Član 210/1-11 kapsamındadır; yani yukarıdaki 1.000–10.000 avroluk bant burada da işler. Bu kanal, şantiye kadrosunu değil, keşif, montaj ve devreye alma ekibini taşımak içindir.
Kanal 2 — Görevlendirme: hizmet sözleşmesi üzerinden
Kanunun "upućeni radnik" (görevlendirilen işçi) dediği yol budur (Član 68/1-3). Türk şirketinin kendi kadrosunu Karadağ'a göndermesinin asıl kanalıdır ve kota dışındadır (Član 78/1-7). Ama tek bir yapısal şartı vardır ve bu şart çoğu planı bozar:
Član 72/1 — yabancı ticaret şirketi ile Karadağ'da yerleşik bir tüzel kişi arasında akdedilmiş sözleşme.
Yani Türk şirketi kendi kendine işçi gönderemez; Karadağ tarafında hizmeti alan bir tüzel kişi bulunmak zorundadır. Bu, iki yapıyı birbirinden ayırır:
- Şube (dio stranog privrednog društva) — CRPS'e tescil edilir (Član 546/2) ancak tüzel kişiliği yoktur ve hukuki işlemlerde ait olduğu şirketin adına ve hesabına hareket eder (Član 542/3, Zakon o privrednim društvima). Şube, ana şirketin kendisiyle sözleşme yapamayacağı için Član 72/1 anlamında karşı taraf oluşturmaz.
- DOO (limited şirket) — CRPS'e kuruluş tescili günü tüzel kişilik kazanır (Član 6/1). Türk şirketinin Karadağ'da kurduğu DOO, ana şirketle hizmet sözleşmesi imzalayabilir ve görevlendirmenin hukuki karşı tarafı olur.
Bu ayrım, "şube mi kursak DOO mu" sorusunun vergi değil istihdam cevabıdır. İşveren tarafı çoğu zaman şubeyi ucuz ve hızlı diye seçer, sonra kendi işçisini Član 72 kanalından getiremediğini fark eder.
Član 73, dosyaya konulacak ve yeminli tercümanca Karadağ diline çevrilmiş delilleri sayar: hizmet sözleşmesi, yabancı şirkette çalıştığına dair belge, ilgili alanda en az bir yıl iş tecrübesi, gerekiyorsa mesleki yeterlilik ve yetkili kurumun sosyal güvenlik belgesi. Sondaki belge, Türkiye ayağına bağlanan menteşedir; bir sonraki bölümde. İzin bir yıla kadar verilir, işin bitimine kadar ve en çok iki yıla kadar uzatılır (Član 73/3).
Kanal 3 — Karadağ şirketi doğrudan işveren olarak
Şantiye uzun sürecekse ve kadro yerelleşecekse, Karadağ'daki şirket doğrudan işveren olur. Bu, kotaya tabi tek kanaldır: yıllık izin sayısını Hükümet bir önceki yılın 30 Kasım'ına kadar belirler (Član 76) ve 2026 için yürürlükteki karar Sl. list CG 161/2025'tir (yayın 30.12.2025, uygulama 01.01.2026). Kota dolduğunda başvuru reddedilir ve idari itiraz yolu yoktur; yalnızca idari dava açılabilir (Član 80/7).
Bu kanalda işverenin yükümlülük seti ağırlaşır: iznin verilmesinden itibaren 24 saat içinde iş sözleşmesinin imzalanması ve zorunlu sosyal sigorta girişinin yapılması (Član 70/6; mevsimlik işte de 24 saat, Član 71/4), işçi işe başlamazsa üç gün içinde bildirim (Član 70/7), izin kopyasının işyerinde bulundurulması (Član 66/5) ve işin sona ermesinde sekiz gün içinde bildirim (Član 66/6). Bu setin tamamı ve dayandığı ceza fıkraları, işveren hattındaki ayrıntılı İngilizce rehberimizde işlenmiştir: Montenegro work permits — what the employer files, signs and owes. Kaçak çalıştırmanın işverene faturası için ayrıca penalties for employing foreign workers without a permit.
Kapalı ve ertelenmiş yollar
Planlamada en sık yapılan hata, henüz uygulanmayan hükümlere göre yapı kurmaktır. Član 221b, bazı maddelerin Karadağ'ın Avrupa Birliği'ne katılım tarihinden itibaren uygulanacağını söyler:
| Yol | Madde | 15.08.2026 itibarıyla durum |
|---|---|---|
| Yurt dışında kurulu geçici işçi temin ajansı üzerinden işçi verme | Član 68/1-3'ün 3. bendi, 75a, 75b | Ertelendi — AB üyeliğine kadar uygulanmaz |
| Görevlendirilen işçiye Karadağ asgari standartlarının uygulanması | Član 75v | Ertelendi |
| İş müfettişliğine önceden görevlendirme beyanı | Član 75g | Ertelendi |
| AB, İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, İsviçre vatandaşlarının kota dışı sayılması | Član 78/1-7a ve 7v | Ertelendi |
| Grup içi görevlendirme izninin koşul maddesi | Član 75 | Član 221b listesinde — uygulanabilirliği teyit edilmeli |
Buradan çıkan iki pratik sonuç var. Birincisi: Türkiye'de veya üçüncü bir ülkede kurulu bir işçi temin ajansı üzerinden Karadağ'a işçi verme yolu bugün açık değildir. Bu yolu vaat eden teklifler mevzuatla örtüşmüyor.
İkincisi, dürüstçe belirsiz bırakmamız gereken bir nokta: grup içi görevlendirme (kretanje lica unutar stranog privrednog društva) Član 74'te tanımlıdır ve Član 78/1-6 uyarınca kota dışıdır; ancak izin için sunulacak delilleri ve süreyi düzenleyen Član 75, Član 221b'nin erteleme listesinde yer alır. Konsolide metin bu haliyle çelişkili okunabiliyor. Türk şirketinin kendi Karadağ iştirakine yönetici veya uzman görevlendirmesi planlanıyorsa, dosya açılmadan önce İçişleri Bakanlığı'ndan hangi delil listesinin uygulandığının yazılı teyidi alınmalıdır. Kesin olmayan bir rakamı veya süreyi burada yazmıyoruz.
Sosyal güvenlik: dosyanın Türkiye ayağı
Član 73/1-5'in istediği "yetkili kurumun sosyal güvenlik belgesi", Türk işveren için boşlukta bir talep değildir. Türkiye Cumhuriyeti ile Karadağ arasındaki Sosyal Güvenlik Anlaşması 15 Mart 2012'de Ankara'da imzalanmış ve 1 Aralık 2015'te yürürlüğe girmiştir; uygulama usul ve esasları SGK'nın 2020/14 sayılı Genelgesinde açıklanmıştır. Anlaşma başlıca hastalık ve analık, malullük, yaşlılık ve ölüm ile iş kazası ve meslek hastalığı dallarını kapsar.
İşveren açısından işleyiş şudur: Türkiye'den geçici görevle gönderilen sigortalı, Türk sosyal güvenlik mevzuatına tabi kalmaya devam eder ve Karadağ'da ikinci kez prim ödenmesi gerekmez. Bunun belgesi TR/MNE 101 formülerdir; sürenin uzatılması hâlinde TR/MNE 102 düzenlenir. Sağlık yardımları için altı aya kadar kalışlarda TR/MNE 111, altı ayı aşan kalışlarda TR/MNE 111A kullanılır (SGK, Karadağ ülke sayfası ve 2020/14 sayılı Genelge; kontrol 15.08.2026).
Süre sınırları burada iki katmanlıdır ve birbirini tutmaz:
- İlk geçici görevlendirme süresi azami 24 aydır; her iki tarafın yetkili makamlarının önceden onayıyla en fazla 36 ay daha uzatılabilir.
- Buna karşılık hizmet sözleşmesi kanalındaki oturma ve çalışma izni en çok iki yıl verilir (Zakon o strancima, Član 73/3).
Yani bağlayıcı tavan sosyal güvenlik değil, göç mevzuatıdır. 24 ayı aşan bir şantiye planında, formüler uzatılabilse bile izin uzatılamaz; kadro ya rotasyona ya da yerel istihdama geçmek zorundadır. Planı buna göre kurmayan şirket, işin ortasında kadrosunu yasal dayanaksız bırakır.
Vergi katmanı: 18 aylık şantiye eşiği
Türkiye ile Karadağ arasında geçerli olan anlaşma, Sırbistan ve Karadağ Bakanlar Kurulu ile imzalanan Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması'dır: imza 12 Ekim 2005, Resmî Gazete 08.08.2007 tarih ve 26607 sayı, yürürlük 10 Ağustos 2007, uygulama 1 Ocak 2008'den itibaren (Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yürürlükteki anlaşmalar listesi, kontrol 15.08.2026). Anlaşma Karadağ bakımından geçerliliğini korumaktadır.
İki hüküm müteahhit için belirleyicidir:
- Madde 5/3: Bir inşaat şantiyesi, yapım veya kurma projesi ancak 18 aydan fazla devam ettiğinde işyeri oluşturur. OECD modelindeki 12 aylık eşiğe göre daha geniş bir penceredir.
- Madde 15/4: Anlaşmanın Türkçe metnine göre, Madde 5/3 uyarınca diğer devlette işyeri oluşturmayan bir inşaat şantiyesiyle bağlantılı olarak ifa edilen hizmet karşılığı ödenen gelir, yalnızca mukim olunan devlette vergilendirilir. Yani 18 ayı aşmayan bir şantiyede çalışan Türkiye mukimi personelin ücreti, Madde 15/2'deki 183 gün testine girmeden Türkiye'de vergilendirilir. Somut dosyada bu sonucu her iki idarenin uygulaması bakımından teyit ettirin.
Bu, şantiye süresini hukuki bir eşik hâline getirir. 18 ayı aşan projede hem kurum kazancı bakımından Karadağ'da işyeri doğar hem de personel ücretlerinin vergilendirme yeri değişir. Sürenin uzayacağı öngörülüyorsa yapı, iş başlamadan önce kurulmalıdır. Vergi eşiği ile sosyal güvenlik eşiğinin (24 ay) ve izin tavanının (2 yıl) birbirinden farklı olduğunu not edin; üçünü tek takvimde birleştirmeyen planlar sonradan düzeltilemiyor.
Türkiye ayağı: İŞKUR izni ve hizmet akdi onayı
Türk müteahhitlerin en sık atladığı katman Karadağ'da değil Türkiye'dedir. İŞKUR'un işveren rehberine göre, yurt dışına işçi götürmek isteyen işverenlerle işçiler arasında Kurumca hazırlanan yurt dışı hizmet sözleşmesinin imzalanması ve Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri / Hizmet Merkezlerine onaylattırılması zorunludur. Sunulacak belgeler arasında ticaret sicil gazetesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan alınan yurt dışı müteahhitlik belgesi veya yurt dışı geçici müteahhitlik belgesi, işçilerin sosyal güvenliğinin sağlandığına dair belge ve imza sirküleri yer alır (İŞKUR, "Yurtdışı İstihdam" sayfası; kontrol 15.08.2026).
Yaptırım tarafında 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'nun 20. maddesi iki ayrı fiili ayırır ve İŞKUR'un yayımladığı idari para cezası tablosu bunları 20/g bendine dayandırır:
- Kurum izni olmaksızın kendi iş ve faaliyetlerinde çalıştıracakları işçileri yurt dışına götürmek — her bir fiil için ceza.
- Yurt dışına işçi götürme izni olsun ya da olmasın, yurt dışı hizmet akdini Kuruma onaylatmamak — onaylatılmayan her bir akit için ceza.
Cezalar her takvim yılı başında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi uyarınca ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır (4904 sayılı Kanun m. 20). İŞKUR'un çevrimiçi tablosunda 15.08.2026 itibarıyla son dolu yıl sütunu 2022 olduğu için güncel tutarı burada yazmıyoruz; rakamı işlem öncesinde Kurumdan teyit ettirin. Dikkat çeken nokta tutar değil yapıdır: ceza akit başına işler, yani otuz kişilik bir ekipte otuz ayrı fiil doğar.
1 Kasım 2026: mobilizasyon takvimini değiştiren eşik
Karadağ Hükümeti 23 Temmuz 2026'da vize rejimi uredbesini değiştirdi. 1 Kasım 2026'dan itibaren Türkiye vatandaşları Karadağ'a giriş için vizeye tabi olacak (Beyaz Rusya, Çin, Rusya ve Suudi Arabistan ile birlikte). Gerekçe, AB vize politikasına tam uyum ve Fasıl 24 kapanış kriteri olarak açıklanmıştır. Başvurular Türkiye'deki VFS Global merkezlerinden alınabilmektedir.
Bu, izin rejiminden ayrı bir katmandır ve ekip mobilizasyonunun takvimini etkiler: 31 Ekim 2026'ya kadar vizesiz giriş süresi bordo pasaportlular için sınırlıdır, sonrasında ise şantiyeye gidecek her personel için vize adımı planlanmalıdır. Keşif ziyareti, imza için tek günlük seyahat veya acil teknik müdahale varsayımlarını bu tarihten sonra yeniden kurun. Bu alan hızlı değişiyor; seyahat planlamadan önce güncel uredbe metnini doğrulayın.
İnşaat ayağıyla bağlantı
İstihdam zinciri tek başına kurulmaz. Şantiyenin ruhsat, kullanım izni ve kayıt ayağı ayrı bir hukuki takvimdir ve istihdam planıyla aynı anda ilerlemek zorundadır; Türk müteahhitler için bu ayağı ayrı bir rehberde ele aldık: Montenegro construction permits and development for the Turkish contractor. Karadağ'da işveren sıfatıyla doğan bordro, çalışma süresi ve iş sözleşmesi yükümlülükleri için Karadağ işveren iş hukuku ve bordro rehberi, yabancı istihdamının genel çerçevesi için Karadağ'da yabancı işçi istihdamı sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Şirketiniz Karadağ'da işçi çalıştıracaksa
Karadağ'da iş almış ya da alma aşamasındaki bir şirketseniz, kanal seçimi teklif aşamasında yapılması gereken bir hukuki karardır; işçi uçağa bindikten sonra düzeltilemez. RoNa Legal, Karadağ'da tescilli 78.10 istihdam aracısıdır — işçi kiralama veya kayıtlı işveren hizmeti vermez; lisanslı acentelerle koordine ederek işverenin hukuki yapısını kurar. Sözleşmenizi imzalamadan ve ekibinizi mobilize etmeden önce iş modelinizi, şantiye süresini ve kadro büyüklüğünü bize gönderin; hangi kanalın açık olduğunu, hangi belgenin kimde bulunması gerektiğini ve takvimin nerede kırılacağını dosya bazında değerlendirelim. Çalışma izni ve istihdam hattımız: Karadağ çalışma izni ve istihdam.
