Özbekistan, bu ülke setindeki az sayıdaki örnekten biri: işgücü göçünü devlet eliyle organize eden ve bunu bir program olarak yürüten bir gönderen ülke. Türk müteahhit için bu iyi haber gibi görünür — ve kısmen öyledir.
Ama programın bir yönü var, ve o yön Karadağ'ı içermiyor. Bu sayfanın konusu, o boşluğun işverene ne yüklediği.
Hukuki durum 3 Eylül 2026 itibarıyla.
Dış İşgücü Göçü Ajansı ve programın büyüklüğü
Özbekistan'da dış işgücü göçü, İstihdam ve Yoksulluğun Azaltılması Bakanlığı bünyesindeki Dış İşgücü Göçü Ajansı tarafından yürütülüyor.
Program küçük değil. Ajans 28 ülkede yaklaşık 300 işverenle çalışıyor; 2021'de yabancı işveren ve aracı kuruluşlarla 395 anlaşma imzalanmış ve 70 binin üzerinde açık pozisyon tespit edilmiş. 2023'te organize işe alım programları üzerinden 38 binden fazla kişinin istihdamı sağlanmış — ağırlıklı olarak Rusya, Güney Kore, Birleşik Krallık ve Kazakistan'a.
İkili işgücü anlaşmaları da bu iskeletin parçası: Rusya ile 2009'dan, Kazakistan ile 2021'den beri yürürlükte. Anlaşmalar sosyal koruma hükümleri, sigorta kapsamı ve uyuşmazlık çözüm mekanizmaları eklenmek üzere yeniden müzakere ediliyor.
Türkiye de ajansın çalıştığı ülkeler arasında. Yani Türk işvereni için bu kanal tanıdık olabilir — ama tanıdık olduğu yer Türkiye, Karadağ değil.
Karadağ'ın programda olmaması ne demek
Hiçbir yasak anlamına gelmiyor. Özbek vatandaşının Karadağ'da iş alması önünde Özbekistan tarafından konulmuş bir engel yok.
Anlamı şu: koridor kurumsal iskelenin dışında işliyor. Organize programın getirdiği dört şey burada yok.
- Ön eleme yok. Adayın niteliklerini ve geçmişini hiçbir kamu kurumu sizin adınıza değerlendirmemiş oluyor.
- İkili anlaşma zemini yok. Rusya ve Kazakistan koridorlarında bir uyuşmazlığın kurumsal adresi var; burada yok.
- Sosyal koruma katmanı yok. Yeniden müzakere edilen anlaşmalara eklenen sigorta ve uyuşmazlık hükümleri bu koridora uzanmıyor.
- Karşı taraf riski sizde. Aracı varsa, sıfatını ve yetkisini doğrulamak sizin işiniz; programın verdiği güvence devreye girmiyor.
Bunların hiçbiri koridoru kötü yapmaz. Hepsi, atlanmaması gereken doğrulamayı işverene bırakır — ve organize kanaldan gelen bir teklife alışmış olan işveren tam da bu yüzden gevşer.
Belgeler: apostil 2012'den beri geçerli
Özbekistan 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi'ne 25 Temmuz 2011'de katıldı; Sözleşme Özbekistan bakımından 15 Nisan 2012'de yürürlüğe girdi. Karadağ halefiyet yoluyla taraf, 3 Haziran 2006'dan beri yürürlükte. Yani Sözleşme iki devlet arasında işliyor.
Apostil yeterli; konsolosluk tasdik zinciri yok. Karadağca yeminli tercüme ayrı bir adım ve apostil onun yerine geçmiyor. Apostil belgenin kaynağını tasdik ediyor, içeriğinin doğruluğunu değil — ki ön elemesi olmayan bir koridorda bu ayrım normalden daha çok ağırlık taşıyor.
Karadağ ile Özbekistan arasında sosyal güvenlik anlaşması yok; primler işin yapıldığı yerde ödeniyor ve sigortalılık süreleri birleştirilmiyor.
Karadağ ayağı, kısaca
Temel kural: Zakon o strancima md. 66/1, yabancının çalışmasına yalnız dozvola za privremeni boravak i rad ya da potvrda o prijavi rada ile izin veriyor. Giriş rejimi çalışma yetkisi vermiyor — md. 34'teki 180 günde 90 gün kalışa ilişkin.
Yalnız md. 40/3 temelleri yıllık kotayı tüketiyor; 2026 kotası 28.988. Md. 85 potvrdası (yılda 90 güne kadar) ve md. 67/1'deki sekiz hâl kotayı tüketmiyor. Ayrıntı, Karadağ'a işçi getirmek sayfasında.
🔴 Md. 210'da işçi-başına çarpan YOKTUR. Aralığın yasa dışı çalıştırılan işçi sayısıyla çarpıldığı iddiası aracı tekliflerinde dolaşıyor ama metinde dayanağı yok. Ceza, kişi türüne göre aralık içinde belirleniyor.
Sıra
- Adayın niteliklerini kendiniz doğrulayın. Organize programın yapacağı işi burada kimse yapmıyor.
- Aracı varsa sıfatını ve yetkisini doğrulayın, ona güvenmeden önce.
- Apostil ve tercüme. Kısa, ama tercüme yine de süre alıyor.
- Dozvola, ardından iş sözleşmesi ve sigorta bildirimi izin tarihinden itibaren 24 saat içinde — işçinin varış tarihinden değil.
Bu sayfanın söylemedikleri
Ajansın kendi hizmet verdiği koridorlardaki usulünü anlatmıyor. Aracı kuruluş adı vermiyor ve tavsiye etmiyor. Özbek hukuku hakkında danışmanlık vermiyor. Ve koridorun kötü olduğunu söylemiyor — yalnız iskelesiz olduğunu, ki bu doğrulamayı azaltmak için değil artırmak için bir sebep.
RoNa Legal, Karadağ'da tescilli 78.10 istihdam aracısı ve hukuk danışmanıdır; işçi tedariki ya da personel kiralama hizmeti vermez. İşverenin dosyasını yürürlükteki metne göre kurar ve süreci lisanslı acentelerle koordine eder; temsil gerektiğinde Karadağ Barosu siciline kayıtlı avukatlarla çalışır.
Angajman yapısını sözleşme imzalanmadan önce gönderin — bu koridorda değer, birinin üst tarafta yaptığını varsayarak atladığınız doğrulamada. Hizmetler hizmetler sayfasında, dosya iletişim üzerinden açılıyor.
İşveren tarafında ayrıca: Karadağ'a işçi getirmenin hukuki yol haritası, Kazakistanlı işçi istihdamı ve Kırgızistanlı işçi istihdamı.
