Bu setteki koridorların çoğunda sosyal güvenlik sorusunun cevabı ikiden biri: ya anlaşma var, ya yok.
Bosna-Hersek'te cevap ikisi birden — ve bu, çok yıllık bir şantiye planlayan Türk müteahhit için ihmal edilecek bir ayrıntı değil.
2025'te Karadağ'da çalışan 40.567 yabancının 1.902'si Bosna-Hersek vatandaşı. Ortak hukuk geçmişi, dil yakınlığı ve inşaat sektöründeki yerleşik iş gücü, koridoru sayısının işaret ettiğinden daha kullanışlı kılıyor.
Hukuki durum 3 Eylül 2026 itibarıyla. Kaynak: konsolide Zakon o strancima („Sl. list CG" br. 12/18, 3/19, 86/22, 77/24, 3/26 ve 33/26; son değişiklik 10.03.2026 yayım, 18.03.2026 yürürlük).
İki katman: devralınan anlaşma ve imzalanan yeni anlaşma
Alt katman — bugün işleyen. Karadağ Fond PIO'sunun yayımladığı yürürlükteki sosyal güvenlik anlaşmaları listesi, halefiyet yoluyla devralınan anlaşmalar arasında Bosna-Hersek'i de sayıyor (2 Eylül 2026 kontrolü). Yani bu koridorda koordinasyon bugün de mevcut — setteki çoğu ülkenin aksine.
Üst katman — imzalandı, bekliyor. Bosna-Hersek ile Karadağ arasında yeni bir sosyal güvenlik anlaşması, yanında bir idari anlaşmayla birlikte, 19 Mart 2025'te imzalandı. BiH Sivil İşler Bakanı Dubravka Bošnjak ile Karadağ Çalışma, İstihdam ve Sosyal Diyalog Bakanı Damir Gutić imzaladı. Yeni metin emeklilik, malullük ve sağlık sigortasının yanı sıra doğum yardımı ve çocuk parası haklarına da değiniyor; idari anlaşma ise iki ülke kurumları arasında bilgi değişimi ve usul basitleştirmesini düzenliyor.
⚠️ İmza yürürlük değildir. Yeni anlaşmanın yürürlüğe girdiğini doğrulamadık; bugün işleyen katman devralınan anlaşmadır. Ama imzalanmış olması, orta vadede rejimin değişeceği anlamına geliyor.
Bunun çok yıllık şantiyeye etkisi
Üç yıllık bir projeye başlayan müteahhit, primlerin hangi belgeye göre koordine edileceği sorusuna projenin başında ve sonunda farklı cevaplar alabilir.
Bu bir risk değil, bir planlama kalemi. Pratik karşılığı üç madde:
- Sözleşmeye gözden geçirme kaydı koyun. Yeni anlaşma yürürlüğe girerse tarafların ne yapacağı baştan yazılsın; sonradan müzakere edilen madde pahalıya mal olur.
- Devralınan anlaşmanın kapsamını bugünden tespit edin. Eski nesil belgeler modern anlaşmalardan dar kapsamlıdır; hangi riskleri kapsadığını varsaymak yerine dosyada yazılı hâle getirin.
- İşçiye hangi rejimin geçerli olduğunu söyleyin. Bosnalı aday, Mart 2025 imzasını duymuş ve yeni hakların şimdiden geçerli olduğunu varsayıyor olabilir.
Detaşman: iki firma arasındaki sözleşme Karadağ rejimini kaldırmıyor
Türk müteahhidin bu koridorda en sık kurduğu yapı, işi Bosna'daki bir taşerona vermek ve işçilerin orada istihdam edilmiş hâlde kalması.
Bu kurgunun ne yaptığını ve ne yapmadığını ayırmak gerekiyor.
Yapmadığı: Karadağ topraklarında çalışmayı izinden muaf tutmak. Md. 66/1 kimin maaş ödediğini sormuyor; hangi belgeye dayanarak çalışıldığını soruyor. İşçi Bosna'daki firmanın bordrosunda kalsa da Karadağ'daki şantiyede çalışmak md. 66/1 kapsamındadır ve gönderilen işçi (upućeni radnik) temeli md. 40/3 içinde yer alır — yani kotayı tüketir.
Yapabildiği: Primlerin nerede ödeneceği sorusunu değiştirmek. Ama bunu iki firma arasındaki sözleşme değil, sosyal güvenlik anlaşması çözer. Yani yukarıdaki iki katman, tam da bu noktada dosyanıza giriyor.
🔴 Ayrıca Karadağ hukuku, yabancı bir kuruluşun işçileri sizin talimatınız altında çalıştırırken onların işvereni olarak kalmasına dayalı bir kurguya izin vermiyor. Taşeronluk ile işçi ustupanje'si arasındaki sınır, denetimde fiilî duruma bakılarak çizilir — sözleşmenin başlığına değil.
Belgeler: apostil 1992'den beri geçerli
Bosna-Hersek 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi'ne halefiyet yoluyla taraf; Sözleşme 6 Mart 1992'den beri yürürlükte. Karadağ da halefiyetle taraf, 3 Haziran 2006'dan beri.
Apostil yeterli; konsolosluk tasdik zinciri yok. Karadağca yeminli tercüme ayrı bir adım. Dil yakınlığı tercümeyi gereksiz kılmıyor — idari dosya yeminli tercüme istiyor.
Denetimde bakılan kalemler
🔴 Md. 210'da işçi-başına çarpan YOKTUR. Aralığın yasa dışı çalıştırılan işçi sayısıyla çarpıldığı iddiası aracı tekliflerinde dolaşıyor ama metinde dayanağı yok. Ceza, kişi türüne göre aralık içinde belirleniyor.
Kota: Hükümet 2026 için yıllık izin sayısını 18 Aralık 2025 kararıyla 28.988 olarak belirledi (21.668 istihdam, 2.320 mevsimlik, 5.000 rezerv). Yalnız md. 40/3 temelleri — istihdam, mevsimlik istihdam ve gönderilen işçi — kotayı tüketiyor. Md. 85 potvrdası ve md. 67/1'deki sekiz hâl tüketmiyor.
Usulün tamamı Karadağ'a işçi getirmek sayfasında. Bölgeden işçi alan müteahhit için karşılaştırma: Karadağ'da Sırp işçi çalıştırmak.
Dosyanın kurulma sırası
- Hangi katmanın bugün işlediğini yazılı hâle getirin ve devralınan anlaşmanın kapsamını tespit edin.
- Sözleşmeye gözden geçirme kaydı koyun — yeni anlaşma proje ortasında yürürlüğe girebilir.
- Yapıyı dürüstçe adlandırın: taşeronluk mu, gönderilen işçi mi? Gönderilen işçi kotayı tüketir ve md. 40/3'e girer.
- Apostil ve tercüme. Kısa, ama dil yakınlığı yeminli tercümenin yerine geçmiyor.
- Dozvola, ardından 24 saat içinde sözleşme ve sigorta bildirimi — izin tarihinden, varıştan değil.
Bu sayfanın söylemedikleri
Yeni anlaşmanın yürürlüğe girdiğini iddia etmiyor; imzalandığını söylüyor ve yürürlüğü doğrulamadığımızı belirtiyor. Devralınan anlaşmanın kapsamını madde madde çıkarmıyor — o, somut olay için ayrı bir inceleme. Bosna-Hersek hukuku hakkında danışmanlık vermiyor.
RoNa Legal, Karadağ'da tescilli 78.10 istihdam aracısı ve hukuk danışmanıdır; işçi tedariki ya da personel kiralama hizmeti vermez. İşverenin dosyasını yürürlükteki metne göre kurar ve süreci lisanslı acentelerle koordine eder; temsil gerektiğinde Karadağ Barosu siciline kayıtlı avukatlarla çalışır.
Angajman yapısını taşeron sözleşmesi imzalanmadan önce gönderin — bu koridorda en pahalı hata, taşeronluk sanılan bir yapının denetimde işçi ustupanje'si olarak nitelenmesi. Hizmetler hizmetler sayfasında, dosya iletişim üzerinden açılıyor.
