Garanti belgesi, satıcının isteğe bağlı olarak verdiği bir taahhüt değil, üretici ve ithalatçı için zorunlu, içeriği ve süresi mevzuatla belirlenmiş bir belgedir. Kaynak, Garanti Belgesi Yönetmeliği (RG 13/6/2014, sayı 29029); 5 Kasım 2020 değişikliği belgenin kalıcı veri saklayıcısıyla verilmesine imkân tanımıştır. Bu yazıdaki tarih damgası 9 Eylül 2026'dır.
Ayıplı mal ve hizmette seçimlik haklar için zamanında başlamayan hizmet, kanunen ayıplı hizmettir okunmalıdır.
🔴 Kim düzenler, kim verir
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Zorunluluk | Üretici ve ithalatçılar; tüketicilere yönelik ürettikleri veya ithal ettikleri, Yönetmeliğe ekli listede yer alan kullanılmamış mallar için garanti belgesi düzenlemek zorundadır |
| 🔑 Biçim (2020) | Belge, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir şekilde düzenlenir |
| Verme | Belgenin tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluğu ve bunun ispatı satıcıya aittir |
| 🔑 Ortam (2020) | Belge kâğıt üzerinde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla verilebilir; 🔴 tüketicinin talep etmesi hâlinde kâğıt üzerinde yazılı olarak verilmesi zorunludur |
| 🔴 Fatura | Satılan mala ilişkin düzenlenen faturalar garanti belgesi yerine geçmez |
Görev dağılımı nettir: düzenlemek üretici ve ithalatçının, vermek ve ispatlamak satıcının işidir. Tüketici belgeyi alamadığında muhatabı satıcıdır.
Kalıcı veri saklayıcısı, tüketicinin gönderilen bilgiyi makul bir süre inceleyebileceği şekilde kaydeden ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan araçtır: kısa mesaj, e-posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzerleri. Dijital belge serbest bırakılmış olsa da kâğıt talebi her zaman karşılanmak zorundadır.
Garanti süresi: asgari iki yıl
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Başlangıç | Süre, malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren başlar |
| 🔴 Süre | Asgari iki yıl veya Yönetmeliğe ekli listedeki ölçü birimi ile tespit edilen değer kadar |
| Ölçü birimi | Süre başka bir ölçü birimiyle belirlenmişse, malın üzerinde bu birimin tespitine yönelik bir düzenek bulunması veya yapısının bu değerin tespitine uygun olması gerekir |
| 🔑 Aksi hâlde | Garanti süresinin asgari iki yıl olduğu kabul edilir |
| Uzama | Malın arızalanması durumunda tamirde geçen süre garanti süresine eklenir |
İki yıl bir tabandır, tavan değil: üretici daha uzun süre taahhüt edebilir, daha kısasını veremez.
Ölçü birimi kuralı kilometre, çalışma saati gibi birimlerle belirlenen garantileri hedefler. Ölçüm düzeneği yoksa süre otomatik olarak iki yıla döner — bu, tüketici lehine bir karine kurar.
Tamirde geçen sürenin eklenmesi de sık atlanır: iki haftalık bir onarım, garanti bitiş tarihini iki hafta ileri taşır.
Garanti belgesinde bulunması zorunlu bilgiler
| Bent | Bilgi |
|---|---|
| (a) | Üretici veya ithalatçı firmanın unvanı, adresi, telefonu ve diğer iletişim bilgileri ile yetkilisinin imzası ve kaşesi |
| (b) | Satıcının unvanı, adresi, iletişim bilgileri ile yetkilisinin imzası ve kaşesi |
| (c) | Fatura tarih ve sayısı |
| (ç) | Malın cinsi, markası, modeli ile varsa bandrol ve seri numarası |
| (d) | Malın tüketiciye teslim tarihi ve yeri |
| (e) | Garanti süresi |
| 🔑 (f) | Azami tamir süresi |
| (g) | Bütün parçaları dâhil olmak üzere malın tamamının garanti süresince garanti kapsamında olduğuna ilişkin bilgi |
| (ğ) | Kanunun 11 inci maddesindeki seçimlik haklara ilişkin bilgi |
| (h) | Kullanım hatalarına ilişkin bilgi |
| (ı) | Şikâyet ve itirazların tüketici mahkemeleri ve tüketici hakem heyetlerine yapılabileceğine ilişkin bilgi |
| (i) | Varsa tüketiciye sağlanan diğer haklar |
| Esneklikler (2020) | Kural |
|---|---|
| 🔑 Mesafeli sözleşme | (b), (c) ve (d) bentlerindeki şartlar aranmaz; bu durumda faturada yer alan bilgiler esas alınır |
| Kalıcı veri saklayıcısı | Belge bu yolla veriliyorsa (b) bendindeki imza ve kaşe şartı aranmaz |
İnternetten alınan ürünlerde satıcı imzası ve kaşesi aranmaması, e-ticaret gerçeğine uyum sağlar; bu hâlde faturadaki bilgiler belgeyi tamamlar.
"Bütün parçaları dâhil" ibaresi (g) bendinde yer alır: garanti, ürünün belirli parçalarıyla sınırlandırılamaz. Belgede bu bilgiye yer verilmesi zorunlu olduğu için, "aksesuarlar garanti kapsamı dışındadır" türü bir kayıt belgenin zorunlu içeriğine aykırı düşer.
Belgede azami tamir süresinin yazılı olması da ayrıca önemlidir: aşağıdaki hakların doğduğu anı belirleyen süre budur ve tüketici bu süreyi belgeden okuyabilmelidir.
🔑 Ücretsiz onarım hakkı
| Kural | | --- | | Tüketici, Kanunun 11 inci maddesindeki seçimlik haklarından ücretsiz onarım hakkını seçerse satıcı; işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da başka herhangi bir ad altında hiçbir ücret talep etmeksizin malın onarımını yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür | | Tüketici, ücretsiz onarım hakkını üretici veya ithalatçıya karşı da kullanabilir | | 🔴 Satıcı, üretici ve ithalatçı, tüketicinin bu hakkını kullanmasından müteselsilen sorumludur |
Müteselsil sorumluluk, tüketiciye muhatap seçme imkânı verir: satıcı ortadan kalkmışsa doğrudan ithalatçıya veya üreticiye başvurulabilir. Sorumluluk hem hakkın kullanılmasından hem de talebin yerine getirilmemesinden doğar; yani onarımı kimin yapacağı tartışması tüketiciye yansıtılamaz.
"Başka herhangi bir ad altında" ifadesi, nakliye, servis çağırma veya işlem bedeli gibi kalemleri de kapsar.
🔴 Onarım işe yaramazsa: üç hâl
Ücretsiz onarım hakkını kullanan tüketici, aşağıdaki hâllerde bedel iadesi, ayıp oranında bedel indirimi veya imkân varsa ayıpsız misliyle değiştirme talep edebilir:
| Bent | Hâl |
|---|---|
| (a) | Malın garanti süresi içinde tekrar arızalanması |
| (b) | Tamiri için gereken azami sürenin aşılması |
| (c) | Tamirinin mümkün olmadığının; yetkili servis istasyonu, satıcı, üretici veya ithalatçı tarafından bir raporla belirlenmesi |
| Sonuçlar | Kural |
|---|---|
| 🔴 Ret yasağı | Satıcı, tüketicinin talebini reddedemez; talebin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur |
| Orantısızlık | Ayıpsız misliyle değiştirme satıcı için orantısız güçlük doğuracaksa tüketici, sözleşmeden dönme veya bedelden indirim haklarından birini kullanır; orantısızlıkta malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği dikkate alınır |
| İade | Sözleşmeden dönme veya bedelden indirimde satıcı, bedelin tümünü veya indirim tutarını derhal iade etmek zorundadır |
| 🔑 Değiştirme süresi | Ayıpsız misliyle değiştirme talebinin bildirilmesinden itibaren azami otuz iş günü içinde yerine getirilmesi zorunludur |
| Rapor süresi | (c) bendindeki raporun, arızanın bildirim tarihinden itibaren o mala ilişkin azami tamir süresi içerisinde düzenlenmesi zorunludur |
"Tekrar arızalanma" için arızanın aynı olması aranmaz; garanti süresi içinde yeniden arızalanmak yeterlidir.
Otuz iş günü kuralı da nettir ve "iş günü" 2020'de tanımlanmıştır: ulusal, resmî ve dinî bayram günleri ile yılbaşı, 1 Mayıs, 15 Temmuz ve pazar günleri dışındaki çalışma günleri.
Değiştirilen malın garantisi ve kullanım hatası
| Konu | Kural |
|---|---|
| 🔴 Değiştirilen mal | Garanti uygulaması sırasında değiştirilen malın garanti süresi, satın alınan malın kalan garanti süresi ile sınırlıdır |
| Kullanım hatası | Tüketicinin malı tanıtma ve kullanma kılavuzundaki hususlara aykırı kullanmasından kaynaklanan arızalarda ücretsiz onarım ve diğer haklara ilişkin hükümler uygulanmaz |
| 🔑 Tespit | Kullanım hatasının bulunup bulunmadığı; yetkili servis istasyonları, yoksa sırasıyla satıcı, ithalatçı veya üreticiden biri tarafından, azami tamir süresi içerisinde düzenlenen raporla belirlenir ve raporun bir nüshası tüketiciye verilir |
| İtiraz | Tüketiciler bu rapora karşı, bilirkişi tespiti talebiyle uyuşmazlığın parasal değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurabilir |
Değiştirilen malın kalan süreyle sınırlı olması, ürün değişimiyle garantiyi sıfırlama beklentisini karşılamaz. Hüküm garanti uygulaması sırasındaki değişimi kapsar; ayıplı mal nedeniyle sözleşmeden dönülüp yeni bir alım yapılması hâli farklıdır ve orada yeni satışın kendi garantisi işler.
Kullanım hatası iddiası belgeye bağlıdır: rapor düzenlenmemişse veya tüketiciye verilmemişse bu iddia usulüne uygun ileri sürülmemiş olur. Rapora karşı bilirkişi yolu da açıktır.
| Kontrol | Ne bakılmalı |
|---|---|
| Belge | Garanti belgesi verildi mi; fatura belge yerine sayılmış mı |
| Ortam | Kâğıt talep edildiğinde verildi mi |
| Süre | Garanti asgari iki yıl mı; ölçü birimliyse tespit düzeneği var mı |
| Tamir | Tamirde geçen süre garanti süresine eklendi mi |
| İçerik | Belgede azami tamir süresi ve seçimlik haklar yazılı mı |
| Ücret | Onarımda işçilik, parça veya başka ad altında ücret istendi mi |
| Tekrar arıza | Garanti içinde ikinci arıza doğdu mu — bedel iadesi/değişim hakkı doğar |
| Değişim | Ayıpsız misliyle değişim otuz iş gününde yapıldı mı |
| Rapor | Kullanım hatası raporu azami tamir süresinde düzenlenip tüketiciye verildi mi |
Garanti rejiminin tasarımı belgeye ve süreye dayanır: belgede yazması gereken bilgiler sayılmış, süre tabanı iki yıl olarak sabitlenmiş, onarımın başarısızlığı üç somut hâlle tanımlanmış ve her aşamada müteselsil sorumluluk kurulmuştur. Tüketici bakımından en güçlü noktalar, satıcının talebi reddedememesi ve muhatabın seçilebilmesidir. İşletme bakımından ise kritik olan, kullanım hatası iddiasını azami tamir süresi içinde bir raporla belgelemektir; bu yapılmazsa iddia dayanaksız kalır. Uyuşmazlığın taşınacağı merci için tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi, ürünle birlikte verilmesi gereken kılavuz ve tanıtma bilgileri için mesafeli sözleşme: cayma hakkı ve pazaryeri sorumluluğu okunmalıdır.
