Restoran hesabına eklenen servis ücreti, masa ücreti veya kuver ücreti artık talep edilemiyor. Kural, Fiyat Etiketi Yönetmeliğinin (RG 28/6/2014, sayı 29044) 8 inci maddesine 30 Ocak 2026 tarihli değişiklikle girdi. 11 Ekim 2025 değişikliği ise indirimli satışta karşılaştırma ölçütünü ve fiyat listesi rejimini yeniden yazmıştı. Bu yazıdaki tarih damgası 9 Eylül 2026'dır.
Ayıplı hizmet ve tüketici başvuru yolları için tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi okunmalıdır.
🔴 30 Ocak 2026: ilave ücret yasağı
| Kural | | --- | | Tarife ve fiyat listesinde gösterilen fiyatların dışında herhangi bir isim altında başka bir ücret alınması hâlinde, bunun tarife ve fiyat listesinde gösterilmesi zorunludur | | 🔴 Ancak lokanta, kafe, restoran, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerinde; 4857 sayılı İş Kanununun 51 inci maddesi hükmü saklı kalmak kaydıyla, tüketiciden servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti ve benzeri herhangi bir isim altında ilave ödeme talep edilemez |
Yasak mutlaktır ve isim değiştirilerek aşılamaz: "servis", "masa", "kuver" sayıldıktan sonra "benzeri herhangi bir isim altında" ifadesiyle liste açık bırakılmıştır.
Değişikliğin öncesi ve sonrası şöyle ayrılır: 11/10/2025 metni bu ücretleri listede gösterilmek şartıyla mümkün kılıyordu; 30/1/2026 ise yiyecek-içecek işletmeleri bakımından tümüyle yasakladı. Diğer sektörlerde ise eski kural sürüyor — ek ücret alınabilir, ama listede gösterilmek zorundadır.
4857 sayılı Kanunun 51 inci maddesi saklı tutulmuştur; bu, işverenin dağıttığı yüzdelerin tabi olduğu iş hukuku düzenine dokunulmadığını gösterir. Saklı tutma, tüketiciden ilave ücret alınmasına izin veren bir istisna değildir; yalnız işçilere yapılan yüzde dağıtımının kendi rejiminde işlemeye devam ettiğini söyler.
Uygulamada yasağın kapsamı hizmetin sunulduğu işletme türüyle belirlenir: kural "lokanta, kafe, restoran, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerleri" için geçerlidir. Otel restoranı, kafeterya veya yeme-içme sunan bir eğlence işletmesi de bu tanıma girer.
Fiyat listesi nerede bulunur
| Yer | Kural |
|---|---|
| Genel | Tarife ve fiyat listelerine ilişkin belge, levha, pano ve benzerleri hizmetin sunulduğu işyerinde bulundurulur |
| 🔑 Yiyecek-içecek | Ayrıca işyerinin giriş kapısının önüne; giriş kapısı birden fazlaysa her bir kapı için ayrı ayrı; ve hizmet sunulan masaların üstüne |
| Biçim | Tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde asılır, takılır veya konulur |
| Karekod | Masalarda fiyat listeleri tüketicilere karekod ile de gösterilebilir; 🔴 ancak tüketicinin talep etmesi hâlinde fiyat listesinin ayrıca verilmesi zorunludur |
| Kapsam | Hizmete sunulan tüm ürünlerin tarife ve fiyat listelerinde yer alması zorunludur |
Her kapı için ayrı liste şartı 11/10/2025'te eklendi; önceki metin yalnız "giriş kapısının önüne" diyordu.
Karekod uygulaması meşrulaştırıldı, ancak kâğıt menü hakkı korundu: tüketici isterse liste ayrıca verilmek zorundadır. Bu, karekodu tek seçenek yapan uygulamaları hukuka aykırı kılar.
🔑 Aykırılık nasıl sayılır
| Kural | | --- | | Fiyat listesinin yerine, karekod düzenine ve tüm ürünlerin listede yer almasına ilişkin hükümlere aykırı hareket edilmesi durumunda, aykırılık sayısının belirlenmesinde fiyat listelerinde eksik veya hatalı belirtilen ürün sayısı dikkate alınır |
Bu, idari para cezasının hesabını doğrudan etkiler: listede eksik veya hatalı gösterilen her ürün ayrı bir aykırılıktır. Menüde on ürünün fiyatı yanlışsa, tek bir ihlal değil on aykırılık söz konusu olur. Kural yalnız üç fıkraya bağlanmıştır — listenin yeri, karekod düzeni ve tüm ürünlerin listede yer alması. Etiketin biçimine veya indirim hesabına ilişkin aykırılıklar bu sayma yöntemine tabi değildir.
Fiyat verilerinin merkezî sisteme aktarılması
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Amaç | Kamuoyunun aydınlatılması ve tüketicinin fiyatlara erişebilmesi |
| Yükümlü | Lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunan işyerleri |
| Ne | Fiyat listelerine ilişkin verileri kurulacak olan sisteme aktarmak |
| Paylaşım | Bu veriler ilgili kurum, kuruluş ve kamuoyuyla paylaşılabilir |
| Kriterler | Yükümlü işyerlerine yönelik kriterler ile usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir |
| 🔑 Süre | Kriterleri belirlenen işyerleri, usul ve esasların Bakanlığın resmî internet sitesinde ilan edilmesini müteakip fiyat listelerini üç ay içinde sisteme aktarmak zorundadır |
Yükümlülük kademeli kurgulanmıştır: önce Bakanlık kriterleri ve usulü ilan eder, sonra kapsama giren işletmeler için üç aylık süre işlemeye başlar.
🔴 İndirimde karşılaştırma ölçütü değişti
| Mal/hizmet türü | Ölçüt |
|---|---|
| Mallar | İndirimden önceki satış fiyatının tespitinde, indirimin uygulandığı tarihten önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınır |
| 🔑 Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetler | İndirim miktarı veya oranı hesaplanırken indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınır |
Bu, 11/10/2025'in en önemli değişikliğidir. Ölçütün on günün en düşük fiyatı olması, indirim öncesi fiyatı suni olarak yükseltip sonra "indirim" ilan etme uygulamasını engeller.
Çabuk bozulabilen mallar ve hizmetler için ise bir önceki fiyat yeterlidir; bu ürünlerde fiyat doğal olarak günlük değiştiği için on günlük geriye bakış anlamlı olmaz. Ayrımın sonucu şudur: bir beyaz eşyada indirim oranı on günün en düşük fiyatına göre hesaplanmak zorundayken, bir manavda veya bir hizmet tarifesinde son fiyat esas alınır. İndirim ilan eden işletmenin, hangi kategoride olduğunu belirleyip karşılaştırma fiyatını belgelemesi gerekir; denetimde sorulacak ilk şey bu fiyatın hangi tarihte uygulandığıdır.
Etiket bulundurma zorunluluğu
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Genel kural | Perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine, kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde tüm vergiler dâhil satış fiyatı ve birim fiyatı gösteren, üretim yeri ve ayırıcı özelliklerini içeren etiket konulur |
| Alternatif | Etiket konulması mümkün değilse aynı bilgileri kapsayan listeler uygun yerlere asılır |
| Zorunlu içerik | (a) üretim yeri, (b) ayırıcı özellik, (c) tüm vergiler dâhil satış fiyatı, (ç) birim fiyat |
| İthal mal | Etiketlerde malın üretildiği ülke isminin Türkçe yazılması zorunludur |
| 🔑 Ambalajlı mal | Kutu, kova, şişe, kavanoz, poşet, torba ve benzeri ambalajlarda satılan mallarda satış fiyatı ile birim fiyatının aynı boyut ve renkte yazılması zorunludur |
| Açık satış | Açık hâlde satılan mallarda satış fiyatı yerine sadece birim fiyat yeterlidir |
| İstisna | Birim fiyat satış fiyatıyla aynıysa birim fiyat belirtilmez |
Aynı boyut ve renk şartı, birim fiyatı küçük punto ile yazarak görünmez kılan uygulamaları hedefler.
🔑 Dara ve elektronik cihaz
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Dara tanımı | Açık hâlde satılan malın birlikte tartıldığı kabın ağırlığı; plastik poşet, streç film ve kese kâğıdı gibi birim fiyatı etkilemeyecek nitelikteki ambalajlar hariç |
| 🔴 Kural | Açık hâlde satılan ürünlerin net miktarı belirlenirken daranın düşürülmesi zorunludur |
| Kitap, dergi, gazete | Satış fiyatı bilgisi için elektronik cihazlar da kullanılabilir; cihazların çalışır hâlde, kolaylıkla ulaşılabilir bir noktada ve yeterli sayıda bulundurulması zorunludur |
Dara kuralı 11/10/2025'te geldi ve tartılarak satılan üründe kabın ağırlığının müşteriye ödetilmesini engeller. Tanımın hariç tuttuğu kalemler dikkat ister: poşet, streç film ve kese kâğıdı gibi hafif ambalajlar dara sayılmaz.
Etiket zorunluluğu olmayan mallar
| Kapsam dışı | | --- | | Üzerinde veya ambalajında etikette aranan hususlar basılı olarak açıkça yazılı olan mallar | | Kitap, dergi ve gazete gibi üzerinde fiyatı belirtilmiş mallar | | Arttırma suretiyle veya özel kanunlarına göre satışı yapılan mallar | | Satış fiyatı borsa veya benzeri kurumlarca ya da ticari örf ve âdetlere göre belirlenen kıymetli taş veya madenlerden yapılmış mallar |
Kıymetli maden ve taşlarda etiket zorunlu değildir; ancak cinslerine göre birim satış fiyatları işyerinin uygun bir yerinde görülebilir şekilde gösterilir ve bu fiyatlara işçilik bedelinin dâhil olup olmadığı ayrıca belirtilir.
| Kontrol | Ne bakılmalı |
|---|---|
| İlave ücret | Yiyecek-içecek işletmesinde servis, masa veya kuver ücreti alınıyor mu — alınamaz |
| Diğer sektörler | Ek ücret listede gösteriliyor mu |
| Liste | Giriş kapılarının her birinin önünde ve masaların üstünde liste var mı |
| Karekod | Talep hâlinde basılı liste veriliyor mu |
| Kapsam | Menüde yer almayan ürün satılıyor mu |
| İndirim | İndirim öncesi fiyat, son on günün en düşük fiyatı mı |
| Etiket | Satış ve birim fiyat aynı boyut ve renkte mi; ithalde ülke adı Türkçe mi |
| Dara | Tartıda kabın ağırlığı düşülüyor mu |
| Sisteme aktarım | Bakanlık kriterleri ilan edildiyse üç aylık süre işliyor mu |
Fiyat etiketi mevzuatının son iki değişikliği aynı yöne bakıyor: tüketicinin ödeyeceği tutarı önceden ve eksiksiz görebilmesi. Karekodun yanında basılı menü hakkı, listedeki her ürünün ayrı aykırılık sayılması, indirimde on günün en düşük fiyatına bakılması ve nihayet ilave ücretlerin tümüyle yasaklanması bu ilkenin farklı görünümleri. İşletme bakımından pratik sonuç, hesap fişindeki her kalemin menüde yazılı bir karşılığı olmasıdır; menüde olmayan hiçbir kalem faturaya eklenemez. Ayıplı hizmet iddiasının çerçevesi için zamanında başlamayan hizmet, kanunen ayıplı hizmettir, pazar ve hal tarafındaki etiket rejimi için pazarda tahsis iptali: beş bildirimsiz satış yeter okunmalıdır.
