Satış isteme süresi tek bir yıla indi, gider peşin oldu

İcra dosyalarında en çok hak kaybettiren süre, satış isteme süresidir. Bu madde 24/11/2021 tarihli ve 7343 sayılı Kanunla başlığıyla birlikte yeniden yazılmıştır:

"(Başlığı ile Birlikte Değişik: 24/11/2021-7343/9 md.) Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir. Borçlunun üçüncü şahıslardaki alacağı da bu hükme tabidir." (İİK m.106/1)

🔑 Süre artık taşınır–taşınmaz ayrımı yapmaksızın bir yıldır ve üçüncü kişilerdeki alacaklar da aynı süreye tabidir. Üçüncü kişideki alacağın haczi ve haciz ihbarnamesi rejimi için haciz ihbarnamesi: yedi gün susmak borcu zimmete yazar yazımıza bakınız.

🔴 Satılamayan malda bir yıllık ek süre

m.106/2: "Bir yıllık süre içinde satışı istenip de artırma sonucu satışı gerçekleştirilemeyen mahcuz hakkındaki satış isteme süresi, satış isteyen alacaklı bakımından birinci fıkrada belirtilen sürenin sona ermesinden itibaren bir yıl daha uzar."

⚠ Uzama kendiliğinden herkes için işlemez: fıkra bunu "satış isteyen alacaklı bakımından" sınırlar. Satış istememiş bir alacaklı bu ek yıldan yararlanamaz.

Giderler: talep anında ve tamamı

🔴 m.106/3: "Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması zorunludur."

🔴 m.106/4 — sicile kayıtlı motorlu kara araçları: bunlar bakımından "muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebinin birlikte yapılması ve bunlara ilişkin giderlerin tamamının birlikte ve peşin olarak yatırılması zorunludur."

m.106/5 — yaptırım: kıymet takdiri ve satış giderleri — araçlarda ayrıca muhafaza gideri — satış talebiyle birlikte peşin yatırılmazsa "satış talebi vaki olmamış sayılır."

⚠ Bu ifade kritiktir: talep reddedilmiş değil, hiç yapılmamış sayılır. Dolayısıyla bir yıllık süre işlemeye devam eder ve süre dolmuşsa haciz düşer.

🔑 m.106/6 — eksik kalırsa on beş gün: peşin yatırılan miktarın satış işlemleri sırasında yetersiz kaldığı anlaşılırsa icra müdürü satış isteyene on beş günlük süre verir; "bu sürede eksik miktar tamamlanmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır."

Süre kaçarsa: haciz kalkar

🔴 İİK m.110/1 (Değişik: 2/7/2012-6352/22 md.): "Bir malın satılması kanuni müddet içinde istenmez veya … talep geri alınıp da kanuni müddet içinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar. Hacizli malın satılması yönündeki talep bir defa geri alınabilir."

⚠ İki ayrı sonuç vardır: süre içinde hiç istememek ve geri alıp yenilememek. Ayrıca geri alma hakkı bir defayla sınırlıdır.

m.110/2 — sicil kaydı: haczedilen resmî sicile kayıtlı malların, icra dairesiyle yapılacak yazışmalar sonucunda haczinin kalktığının tespit edilmesi hâlinde, sicili tutan idare tarafından haciz şerhi terkin edilir ve işlem ilgili icra dairesine bildirilir.

🔴 m.110/3 — gider sorumluluğu: "Birinci fıkra gereğince haczin kalkmasına sebebiyet veren alacaklı o mala yönelik olarak, haczin konulması ve muhafazası gibi tüm giderlerden sorumlu olur."

🔑 Bu fıkra, özellikle araç yakalama ve otopark masraflarının biriktiği dosyalarda ağır sonuç doğurur: satış istenmediği için haciz düşerse, o ana kadarki muhafaza giderleri alacaklıya yüklenir.

m.111 — taksitle ödeme: borçlu, alacaklının satış talebinden önce borcunu düzenli taksitlerle ödemeyi taahhüt eder ve birinci taksiti de derhâl verirse icra muamelesi durur.

⚠ Bu maddedeki eşik de satış talebinden önce olmaktır; talep yapıldıktan sonra aynı imkân bu madde kapsamında doğmaz.

Süre yönetiminde pratik sıra

1. Haciz tarihi kaydedilir — bir yıllık süre bu tarihten işler.
2. Satış talebi verilirken kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı aynı anda yatırılır; araçlarda ayrıca muhafaza gideri ve muhafaza + kıymet takdiri + satış talebi birlikte yapılır.
3. Gider eksik kalırsa on beş günlük süre kaçırılmaz.
4. Talep bir kez geri alınmışsa, yenileme kanuni süre içinde yapılır; ikinci bir geri alma hakkı yoktur.
5. Satış yapılamamışsa, satış isteyen alacaklı bakımından bir yıllık ek sürenin işlediği not edilir.

İhale gerçekleştikten sonraki fesih yolu ve süreleri için ihalenin feshi: yedi gün ve 2025 değişikliği; ipoteğe dayalı takipte icra emri ve ödeme emri ayrımı ile süreler için ipoteğin paraya çevrilmesi: otuz gün, bir yıl yazımıza bakınız.

Bu dosyayı nasıl açıyoruz

İlk çıktımız bir görüşme değil, yazılı bir hukuki değerlendirmedir. Bize şunları gönderirsiniz: haciz tutanağı ve haciz tarihi, haczedilen malın türü (taşınır, taşınmaz, sicile kayıtlı araç, üçüncü kişideki alacak), verilmişse satış talebi ve tarihi, yatırılan gider makbuzları, icra müdürlüğünün eksik gider yazısı ve tebliğ tarihi, kıymet takdiri raporu, yapılmışsa artırma tutanakları ve satışın gerçekleşmeme sebebi, talep geri alınmışsa buna ilişkin dilekçe, ve varsa muhafaza ve otopark gider belgeleri.

Karşılığında kapsamı önceden belirlenmiş bir çalışma alırsınız: m.106/1'deki bir yıllık sürenin haciz tarihinden itibaren dolup dolmadığı, satış istenip de gerçekleşmemişse m.106/2'deki ek bir yılın kimin bakımından işlediği, satış talebiyle birlikte m.106/3 ve /4 uyarınca yatırılması gereken giderlerin tamamının ve peşin yatırılıp yatırılmadığı — özellikle sicile kayıtlı araçlarda muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebinin birlikte yapılması zorunluluğu, gider eksikliği hâlinde talebin "vaki olmamış" sayılmasının süreye etkisi ve m.106/6'daki on beş günlük sürenin kullanılıp kullanılmadığı, m.110/1 uyarınca haczin kalkıp kalkmadığı ve talebin bir defa geri alınabileceği kuralı, sicile kayıtlı malda m.110/2 uyarınca şerhin terkini, ve haciz düşmüşse m.110/3 uyarınca muhafaza giderlerinin alacaklıya yüklenmesi riski.

Ücretsiz danışma vermiyoruz. Bu dosya türünde ilk saat satış değil haciz tarihinin ve gider yatırma tarihinin tespitidir; gider eksik yatırıldığında talep hiç yapılmamış sayılır ve süre işlemeye devam eder.

Sınırımızı açıkça yazalım: sonucu önceden taahhüt etmiyoruz. Kanun, gider eksikliğinde talebi "vaki olmamış" saymakta ve süreyi durdurmamaktadır.