Çatı veya arazi GES'ine batarya eklemek 2026'da iki ayrı düzenlemeyle mümkün hâle geldi: Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliğinin 29 Aralık 2025 tarihli değişikliği (RG 33122, yürürlük 1/1/2026) ve Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğine 2 Nisan 2026'da eklenen Ek madde 3 (RG 33212). İki metin aynı sonuca varıyor: depolama serbest, ama depodan şebekeye verilen enerjinin bedeli yok. Bu yazıdaki tarih damgası 9 Eylül 2026'dır.
Mahsuplaşmanın kendisi ayrı bir konudur; bunun için çatı GES'te saatlik mahsuplaşma okunmalıdır.
Dört depolama türü
| Tür | Tanım |
|---|---|
| (a) | Üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesi |
| (b) | Tüketim tesisine bütünleşik elektrik depolama tesisi |
| (c) | Müstakil elektrik depolama tesisi |
| (ç) | Şebeke işletmecileri tarafından kurulabilecek elektrik depolama tesisi |
| 🔑 (d) | Lisanssız elektrik üretim tesisleri tarafından kurulan elektrik depolama tesisi — 29/12/2025'te eklendi |
Dördüncü kategori, lisanssız üretimi depolama rejimine dâhil eden yeni bir bent olarak eklendi. Öncesinde depolama, esas olarak lisanslı üretim ve müstakil tesisler ekseninde düzenlenmişti.
Ayrımın pratik önemi, her türün ayrı bir bağlantı ve ödeme rejimine tabi olmasıdır: bütünleşik ünitede depo, bağlı olduğu üretim tesisinin veriş-çekiş birimi üzerinden işlem görür; müstakil tesiste ise depo kendi başına bir katılımcıdır. Lisanssız üretimdeki depo, üçüncü bir konumda durur — bağlı olduğu tesis lisanssız olduğu için mahsuplaşma rejimine, ödeme tarafında ise kendine özgü bir kısıta tabidir.
"Üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesi" tanımı da bu çerçeveyi belirler: santral sahası sınırları içinde, üretim tesisinde üretilen veya sistemden çekilen enerjiyi depolayabilen ve depolanan enerjiyi tekrar sisteme verebilen ünite.
🔴 Lisanssız tesiste depolama: şart ve sonuç
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Kimler | Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği çerçevesinde çağrı mektubu alan ve ihtiyaç fazlası enerji için m.26 uyarınca mahsuplaşma yapılan lisanssız üretim tesisleri |
| Serbestlik | Bu tesislerde elektrik depolama tesisi kurulabilir |
| 🔑 Zorunlu şart | Kurulacak depolama tesisinin, Lisanssız Yönetmeliğin 37 nci maddesinin altıncı fıkrasındaki şartları sağlaması zorunludur |
| Güç sınırı | Lisanssız Yönetmeliğin Ek madde 3'üne göre, Depolama Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi kapsamında üretim tesisinin elektriksel gücüne kadar depolama ünitesi kurulabilir |
| 🔑 Kabul toleransı | Bu kapsamdaki depolama ünitelerinin kabulünde yüzde on tolerans uygulanır |
Atıf yapılan m.37/6 şudur: bu Yönetmelik kapsamında tesis edilecek üretim tesisi ve depolama ünitesinde kullanılan türbin, jeneratör, kanat, panel, invertör, buhar kazanı, motor, batarya gibi ana ekipmanların son beş yıl içinde üretilmiş olması zorunludur. Beş yıl şartı, m.5/1'in (a) (imdat grupları) ve (d) (kojenerasyon) bentleri kapsamındaki tesislere uygulanmaz.
Pratik sonuç açıktır: ikinci el veya stokta bekletilmiş batarya ile kurulum yapılamaz. Batarya hücrelerinin üretim tarihi, kabul aşamasında belge ile aranan bir unsurdur.
Beş yıl şartının depolama ünitesini de kapsayacak biçimde yazılmış olması dikkat ister: hüküm "üretim tesisi ve depolama ünitesinde kullanılan … batarya gibi ana ekipmanlar" diyerek bataryayı açıkça sayar. Mevcut bir GES'e sonradan depolama eklenmesi hâlinde de şart, eklenen ekipman bakımından yeniden aranır. Tedarik sözleşmelerinde üretim tarihine ilişkin taahhüt alınması, kabul aşamasındaki en yaygın tıkanma noktasını baştan kapatır.
🔴 Depodan verilen enerjiye ödeme yok
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Depolama tesisinden şebekeye enerji verilirse | Mahsuplaşma sonrası kalan ihtiyaç fazlası enerjinin depodan verilen miktarı için hiçbir ödeme yapılmaz |
| 🔴 Miktar tespit edilemezse | İhtiyaç fazlası enerjinin tamamı için hiçbir ödeme yapılmaz |
| Enerjinin sayılışı | Söz konusu enerji, YEKDEM katılımcısı görevli tedarik şirketi tarafından üretilmiş kabul edilir ve YEKDEM'e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır |
Kuralın ikinci satırı yatırımın mimarisini belirler. Depodan verilen miktar ayrıştırılamazsa, kaybedilen yalnız deponun kattığı enerji değil, o dönemdeki ihtiyaç fazlasının tamamıdır. Bu nedenle ölçüm ve bağlantı konfigürasyonunun, deponun verişini panelin verişinden ayırabilecek şekilde kurulması teknik değil mali bir zorunluluktur.
Kuralın gerekçesi de anlaşılırdır: depolanan enerji kısmen şebekeden çekilmiş olabilir. Nitekim "üretim tesisine bütünleşik depolama ünitesi" tanımı deponun sistemden çekilen enerjiyi de depolayabileceğini açıkça söyler. Şebekeden ucuza çekilip depolanan ve pahalıya geri satılan bir enerji akışının alım garantisinden yararlanması bu yolla engellenmiş oluyor.
Aynı mantık lisanslı tarafta da vardır: bütünleşik depolama ünitesine şebekeden çekilip tekrar şebekeye verilen enerji, ilgili üretim tesisinin ürettiği enerji için verilen herhangi bir teşvik veya alım garantisi kapsamına girmez. Lisanssız taraftaki kural, bu ilkenin daha katı bir uygulamasıdır: orada ayrıştırılamama hâlinde tamamı kapsam dışına çıkar.
Bütünleşik depolamada üretim tavanı ve öncelik karinesi
| Konu | Kural |
|---|---|
| Üretim tavanı | Depolamalı üretim tesisleri ile bütünleşik depolama ünitesi bulunan üretim tesislerinin uzlaştırma dönemi bazında sisteme vereceği enerji, ana kaynağa dayalı geçici kabulü yapılmış ünitelerin toplam elektriksel kurulu gücü ile yapabileceği üretim miktarını geçemez |
| İstisna | Ana kaynağı kısmen veya tamamen işletmeye girmemiş tesislerde, sistem işletmecisinin uygun görmesi ve belirlenen koşullara uyulması hâlinde, lisanstaki ana kaynak kurulu gücünü geçmemek kaydıyla depolamanın kabulü yapılan kısmına kadar enerji verilebilir |
| 🔑 Çekişte karine | Şebekeden enerji çekilen ve aynı uzlaştırma döneminde depolamanın çekişi olan hâlde, çekilen enerjinin öncelikle depolama tesisi tarafından çekildiği kabul edilir |
| 🔑 Verişte karine | Şebekeye enerji verilen ve aynı dönemde depolamanın verişi olan hâlde, verilen enerjinin öncelikle depolama tesisi tarafından verildiği kabul edilir |
| Bağlantı | Bağlantılar EK-1 ve EK-2'deki konfigürasyonlara göre yapılır; "emre amade olma", ünitenin EK-1'deki şekle uygun çalışabilir hâlde olmasını ifade eder |
Öncelik karinesi, ödeme rejimiyle birlikte okunduğunda sert bir sonuç verir: verişte önce deponun verdiği kabul edildiği için, deponun aktif olduğu saatlerde şebekeye giden enerji öncelikle bedelsiz kategoriye düşer. Depolamanın hangi saatlerde deşarj edileceği bu yüzden bir işletme kararı olmaktan çıkıp gelir kararı hâline gelir. Karine çekiş yönünde de simetrik olarak kurulmuştur: aynı uzlaştırma döneminde deponun çekişi varsa, şebekeden çekilen enerjinin öncelikle depo tarafından çekildiği kabul edilir. İki karine birlikte, deponun bulunduğu tesiste enerji akışının önce depoya atfedilmesi sonucunu doğurur ve bu atıf, ölçüm ayrıştırması yapılamadığında tesisin aleyhine işler.
Depolamanın piyasalara katılımı
| İmkân | Şart |
|---|---|
| Yan hizmetler | İlgili mevzuat uyarınca gerekli şartların sağlanması |
| Dengeleme güç piyasası | Ünitenin dengeleme birimi niteliğini haiz olması |
| Katılım şekli | Üretim tesisinin ilişkili olduğu uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimleriyle katılım sağlanır |
Bu, depolamanın yalnız öz tüketim optimizasyonu için değil, sistem hizmeti geliri için de kullanılabileceği anlamına gelir. Ancak katılım, deponun kendi başına değil, bağlı olduğu üretim tesisinin veriş-çekiş birimi üzerinden olur.
İki piyasanın şartı da farklıdır: yan hizmetlerde ölçüt ilgili mevzuattaki gereklilikleri sağlamak, dengeleme güç piyasasında ise ünitenin dengeleme birimi niteliğini haiz olmasıdır. İkincisi teknik bir nitelendirmedir ve her depolama ünitesi bu niteliği kendiliğinden kazanmaz. Bu nedenle piyasa geliri, yatırım kararında kesin bir kalem olarak değil, şartların ayrıca doğrulanması gereken bir ihtimal olarak değerlendirilmelidir.
Müstakil depolama ve OSB–endüstri bölgesi
| Konu | Kural |
|---|---|
| Bağlantı | Müstakil elektrik depolama tesislerinin bağlantısı EK-3'teki konfigürasyonlara göre yapılır |
| 🔴 Aşım | Müstakil tesisin uzlaştırma dönemi bazında sisteme vereceği enerji, kabulü yapılmış depolama tesisinin elektriksel kurulu gücü ile verebileceği miktarı geçemez; aşan enerji YEKDEM'e bedelsiz katkı sayılır |
| Kapsam genişlemesi | Tüketim tesisine bütünleşik depolamada, OSB tüzel kişiliği yanına endüstri bölgesi tüzel kişiliği de eklendi (29/12/2025) |
| Yürürlük | Depolama Yönetmeliğindeki bu değişiklikler 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girdi |
Müstakil tesislerdeki aşım yaptırımı da bedelsiz katkıdır; yani kurulu gücün üzerinde veriş, ceza değil gelirsizlik ile karşılanır. Kurulu güç beyanının gerçekçi yapılması bu nedenle önemlidir.
OSB yanına endüstri bölgesi tüzel kişiliğinin eklenmesi ise kapsamı organize sanayi bölgeleri dışındaki planlı sanayi alanlarına genişletir. Sanayi tesislerinin lisanssız üretimde zaten sözleşme gücünün iki katına kadar kurulum yapabildiği düşünüldüğünde, depolamanın da aynı yapılara açılması bu tarafta bütünlüklü bir çerçeve oluşturur. Sanayi tesisleri için kurulum tavanları ve mahsuplaşma ekseni için çatı GES'te saatlik mahsuplaşma ve orman/hazine arazisi izinleri için RES ve GES'te orman izni okunmalıdır.
| Kontrol | Ne bakılmalı |
|---|---|
| Uygunluk | Tesis çağrı mektubu almış ve m.26 uyarınca mahsuplaşma yapılan bir lisanssız tesis mi |
| Ekipman | Batarya dâhil ana ekipmanlar son beş yıl içinde mi üretilmiş; belgeleri var mı |
| Güç | Depolama ünitesi üretim tesisinin elektriksel gücünü aşıyor mu |
| Kabul | Kabulde %10 tolerans dikkate alındı mı |
| 🔴 Ölçüm | Depodan verilen miktar ayrı ayrı tespit edilebiliyor mu; edilemiyorsa fazlanın tamamı bedelsiz sayılacak |
| Konfigürasyon | Bağlantı EK-1/EK-2 (bütünleşik) veya EK-3 (müstakil) şemalarına uygun mu |
| Tavan | Uzlaştırma döneminde sisteme verilen enerji, geçici kabulü yapılmış ana kaynak gücünün üretebileceğini aşıyor mu |
| Piyasa | Yan hizmet veya dengeleme güç piyasasına katılım şartları sağlanıyor mu |
Depolamanın lisanssız üretime açılması, mevzuatın yönünü "üretileni anında sat" mantığından "üretileni zaman içinde yönet" mantığına çeviriyor. Ancak teşvik tarafı bu yöne eşlik etmiyor: depodan giden enerji alım garantisinin dışında bırakılmış durumda. Bu tasarımda deponun getirisi, satıştan değil öz tüketimin kaydırılmasından ve varsa piyasa hizmeti gelirinden doğuyor. Saatlik mahsuplaşmaya geçişle birlikte değerlendirildiğinde tablo tutarlıdır: sistem, üretimi tüketime saat bazında yaklaştıran yatırımı ödüllendiriyor, şebekeye ek satış yapan depolamayı ödüllendirmiyor.
