Durum tarihi: 16 Eylül 2026. Statü: Süreçte (taslak/teklif). Enstrüman: Predlog zakona o graničnoj kontroli (Sınır Kontrolü Kanunu tasarısı), EPA 1193 XXVIII, akt no. 24-1/26-1. Karadağ Hükümeti 14 Eylül 2026'da kabul edip hitni postupak (acil usul) istemiyle Skupština'ya gönderdi; 15 Eylül 2026'da komisyonlara havale edildi. Kabul edilirse yürürlükteki Zakon o graničnoj kontroli'nin („Sl. list CG" 72/09, 39/13, 17/19, 146/21, 125/23) yerini alacak.
"Eşim bu sefer gelmiyor; çocuğumuz kimlik kartıyla benimle geçebilir mi?" Bugünkü kanun bu soruya madde düzeyinde cevap vermiyor. Tasarı veriyor. Cevap da evli ebeveynlerin beklediğinden sıkı.
Metin ne diyor
Tasarının 64. maddesi 16 yaşından küçük her çocuk için detaylı sınır kontrolü öngörüyor ve kimin onayının gerektiğini iki şeye bağlıyor: çocuğun hangi belgeyle geçtiği ve ebeveynlerin durumu. Yürürlükteki 50. madde ise yalnız "özel mevzuata göre verilmiş seyahat onayının" ya da velayet kararının kontrol edileceğini söyleyip bırakıyor; belge türüne göre ayrım yapmıyor.
| Durum (16 yaş altı) | Pasaportla | Kimlik kartıyla |
|---|---|---|
| Bir ebeveynle, ebeveynler evli | Diğer ebeveynin onayı gerekmez | Diğer ebeveynin onayı gerekir |
| Bir ebeveynle, velayeti yalnız bir ebeveyn kullanıyor | Diğer ebeveynin onayı gerekir | Diğer ebeveynin onayı gerekir |
| Yalnız ya da ebeveyn olmayan biriyle, ebeveynler evli | Bir ebeveynin onayı | İki ebeveynin onayı |
| Yalnız ya da ebeveyn olmayan biriyle, velayet tek ebeveynde | İki ebeveynin onayı | İki ebeveynin onayı |
Şartlar tutmazsa polis, yalnız seyahat eden çocukta ve yasal dayanağı olmayan bir refakatçiyle gelen çocukta centar za socijalni rad'ı (sosyal hizmet merkezi) arayıp onun talimatına göre hareket edecek (m.64/7-8). Onayı olmayan çocuğa eşlik eden kişiye 88. maddenin 9. bendi 200-800 € para cezası bağlıyor; bugünkü kanunda böyle bir ceza yok. Geri alınan onaylar ve sınır geçişine ilişkin mahkeme kararları polisin kaydına işleniyor (m.64/5). 16 yaşını dolduran çocuk onaysız geçebiliyor — bu kural 146/2021 değişikliğinden beri zaten var.
İkinci değişiklik yat sahiplerini ilgilendiriyor. 72. maddenin 1. fıkrasına göre spor ve gezi amaçlı tekneyle Karadağ karasularına giren kaptan, zararsız geçiş dışında, sınır kapısı bulunan en yakın limana en kısa rotayla gitmek zorunda. Sınır kapısı olmayan bir limana giriş ancak "istisnai durumlarda" liman başkanlığının izniyle ya da mücbir sebeple mümkün (m.72/4). Yürürlükteki 55. maddede bu rota yükümlülüğü yok. Tasarı her üç ihlale de gerçek kişi için 500-3.000 € ceza öngörüyor (m.87 bent 13-15): rotaya uymamak, izinsiz limana girmek, çıkışta teknik belge kopyasını polise iade etmemek.
Cezaların genel bandı da yükseliyor. Sınır kapısı dışından ya da geçerli belge olmadan geçen veya kontrolden kaçan kişiye bugün 100-1.100 € öngörülüyor (m.67); tasarıda 500-3.000 € (m.87). Tüzel kişi bandı 1.000-5.500 €'dan 5.000-30.000 €'ya çıkıyor (m.86).
Metin ne demiyor
Tablonun ikinci satırı lafzen okunduğunda beklenmedik bir sonuç veriyor: velayeti yalnız bir ebeveyn kullanıyorsa, çocukla seyahat eden o ebeveyn yine de "diğer ebeveynin" onayını getirmeli. Kanun koyucunun bunu mu, yoksa velayet sahibi olmayan ebeveynin seyahatini mi kastettiğini metin söylemiyor. Evli olmayan ama velayeti birlikte kullanan ebeveynler ile boşanmış ve ortak velayeti olan ebeveynler de pasaport satırlarında hiç yok. Uygulamada hangi okumanın seçileceğini bugün gösteremiyoruz.
Onayın biçimi de yazılı değil: noter onayı, tercüme, yabancı noterin belgesinin kabulü. 89. madde uygulama yönetmeliklerini kanunun yürürlüğünden itibaren bir yıla bırakıyor. Yatlarda "en yakın liman"ın neye göre en yakın olduğu ve "istisnai durum"un ne olduğu da tanımlanmamış. Son olarak metinde bir numaralandırma kayması var: 86. maddenin ilk fıkrası 14. bentten 17. bende atlıyor, üçüncü fıkra ise olmayan 15 ve 16. bentlere atıf yapıyor.
Bizim okumamız
Hükümet acil usul istedi, ama 16 Eylül 2026 itibarıyla dosyada oylama tarihi yok. Kabul edilirse Sl. list'te yayımından sekiz gün sonra yürürlüğe girer (m.95). Kimlik kartıyla seyahat eden 16 yaş altı çocuklar için muhafazakâr okumayı öneriyoruz: bu fıkra yürürlüğe girdiği andan itibaren, evli olsanız da, yanınızda olmayan ebeveynin yazılı ve imzası onaylı onayını taşıyın ya da çocuğa pasaport çıkarın. Tekneyle geliyorsanız ilk limanınızı rotanızı çizmeden önce sınır kapısı olan limanlar arasından seçin.
Değişmeyenler
Tasarı kimin vizeye ihtiyaç duyduğunu ve ne kadar kalabileceğini değiştirmiyor; bunlar Zakon o strancima ve Uredba o viznom režimu'da kalıyor. Kimlik kartıyla girebilen yabancı kategorisi ve talep üzerine giriş belgesi verilmesi bugünkü kanunda da var (m.56/3). Kontrol için tutma süresi yine en çok altı saat (m.37). Ticari olmayan uçuşlarda kalkıştan önce uçuş planı ve yolcu beyanı verme yükümlülüğü de yürürlükteki metinde duruyor; değişen yalnız ceza bandı. AB'nin EES (Giriş/Çıkış Sistemi), SIS ve VIS sorguları ise Karadağ bu sistemlere bağlanana kadar uygulanmayacak (m.93); parmak izi kaydı bugün başlamıyor.
Nasıl doğrularsınız
Dosya Skupština'nın sitesinde açık: zakoni.skupstina.me/zakoni/web/app.php/akt/4370. Tasarı 54 sayfalık taranmış bir PDF; çocuk kuralı 27-28. sayfada ("maloljetnog lica mlađeg od 16 godina"), yat kuralı 33. sayfada ("plovilo za slobodnu plovidbu"), cezalar 38-42. sayfada. Sayfadaki "Status" alanı "U proceduri" yazdığı sürece kanun yok. Hükümetin kararı gov.me'deki 14 Eylül 2026 telefon oturumu duyurusunda ilk sırada. Yürürlükteki 50. maddenin son hâli için 146/2021 sayılı değişikliği Službeni list'te okuyabilirsiniz.
Aynı bakanlığın Yabancılar Kanunu tasarısı 15 Eylül 2026'da iki komisyondan destek aldı; onu AB vatandaşına 250.000 € yatırım izni yazımızda izliyoruz. Giriş ve kalış sürelerinin bugünkü hâli Karadağ vize rehberimizde; tasarı kabul edilince künyeyi ve yürürlük tarihini Mevzuat Takibi sayfamıza işleyeceğiz.
