Durum tarihi: 7 Eylül 2026. Statü: Süreçte (taslak/teklif). Enstrüman: Predlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o strancima (Yabancılar Kanunu değişiklik tasarısı), EPA 1181 XXVIII, akt no. 24-3/26-3; Karadağ Hükümeti 1 Eylül 2026'da sundu, Skupština 2 Eylül 2026'da komisyonlara havale etti. Değiştirilecek kanun: Zakon o strancima, „Sl. list CG" 12/18, 3/19, 86/22, 77/24, 3/26 ve 33/26.
Bize en sık gelen sorulardan biri şu: "Karadağ'da belli bir parayı yatırıp oturum alabilir miyim?" Cevabımız bugüne kadar hep aynı oldu — kanunun oturum sebepleri listesinde yatırım diye bir kalem yok. Şimdi iki komisyonda bekleyen bir tasarı bu cevabın bir yarısını değiştiriyor. Değişen yarının kime açık olduğunu ise pasaportunuz belirliyor, ve Türk vatandaşı o tarafta değil.
Metin ne diyor
Tasarının 8. maddesi, Zakon o strancima'ya 70g maddesini ekliyor. Başlığı Zapošljavanje državljanina EU zbog investiranja u Crnoj Gori — AB vatandaşının Karadağ'da yatırım yapması sebebiyle istihdamı. Madde 70v'den hemen sonraya, yani çalışma izinleri bloğuna konmuş; kendi başına yeni bir oturum sebebi değil, mevcut "rad" sebebinin altında bir alt tür olarak kurulmuş.
| Öge | Tasarıdaki 70g maddesi |
|---|---|
| Kim başvurabilir | AB vatandaşı olan preduzetnik (şahıs işletmesi sahibi) ya da bir şirketin sahibi |
| Yatırım | Karadağ'da en az 250.000 euro |
| Ne sayılıyor | Karadağ'da tescilli yeni kurulmuş ya da mevcut şirkete doğrudan sermaye koyma; böyle bir şirkette pay edinme; ya da onaylanmış bir iş girişimine yönlendirilene kadar escrow hesabında para tutma — her hâlde paranın kaynağı ispatlanarak |
| Uygulanan koşullar | Yalnız 43. maddenin 1. fıkrası, 4 ilâ 8. bentler |
| Süre | Üç yıla kadar, üç yıl daha uzatılabilir |
| Uzatma başvurusu | Süre dolmadan en geç 30 gün önce, boravak yerindeki Ministarstvo'ya |
| Uzatmada belge | Geçerli pasaport ya da AB üyesi devlet organının verdiği kimlik kartı, artı gerçekleşmiş yatırım ispatı |
| Aile | Uže porodice üyeleri aile birleşimi için katılabilir |
| Bulunma yükümlülüğü | İzin süresince Karadağ'da en az 15 gün |
Bu listeyi 43. maddeyle yan yana koyunca asıl ayrıntı görünüyor. 4-8. bentler şunlar: izin süresinden en az üç ay uzun geçerli seyahat belgesi, giriş yasağının bulunmaması, Karadağ'da ve menşe devlette altı aydan uzun kesinleşmiş hapis cezasının bulunmaması, ulusal ya da iç güvenlik ve kamu sağlığı engelinin bulunmaması. Atıf dışında kalanlar ise 1, 2 ve 3. bentler — geçim kaynağı, barınma, sağlık sigortası. 9. bent de dışarıda; onun yerini 250.000 € ispatı alıyor. Kardeş maddeler bunu böyle yapmıyor: IT sektörü için 70a, sağlık için 70b, hane içi işler için 70v "43. maddedeki koşullar" diyor ve hiçbirini ayırmıyor.
Tasarının geri kalanı işverenleri ve taşıyıcıları ilgilendiriyor, uyruğa bakmıyor. 1. madde nezakonito zapošljavanje ve posebno iskorišćavajući uslovi rada kavramlarını ilk kez tanımlıyor. 9. madde ceza hükmünü ikiye ayırıyor: yeni 210. madde, yabancının yasadışı girişine, kalışına ya da transit geçişine yardım eden tüzel kişiye 3.000-15.000 €, preduzetnik'e 3.000-12.000 € ve — mülkünü kiraya veren okurun okuması gereken satır — konaklama hizmeti veren gerçek kişiye 1.000-4.000 €, diğer gerçek kişilere 2.000-4.000 €; yeni 210a maddesi ise işveren tüzel kişiye on bir ayrı kabahat için 1.000-10.000 € ve üstüne altı aya kadar faaliyet yasağı öngörüyor. Dayanak, 2009/52/EZ sayılı direktif; mağdur koruma maddeleri ise 2004/81/EZ sayılı Konsey direktifi. Hükümet, Poglavlje 24 yükümlülüğü gerekçesiyle Poslovnik'in 151. maddesine göre hitni postupak istiyor.
Metin ne demiyor
Dört boşluk hemen göze çarpıyor. "Şirketin sahibi" için asgari pay oranı yok — 70. maddenin 4. fıkrası direktör yolunda %51'den fazla payı arıyor, 70g bunu tekrarlamıyor. Paranın ne zaman içeride olması gerektiği de yazmıyor: 1. fıkra "yatırım kanıtı", uzatmadaki 5. fıkra "gerçekleşmiş yatırım kanıtı" istiyor, aradaki farkı metin tanımlamıyor. Escrow'daki paranın yöneleceği "onaylanmış iş girişimi"ni kimin, hangi usulle onayladığı da belli değil. Ve 15 gün kuralına bağlanmış bir sonuç yok: ne iznin sona erme sebeplerini sayan 83. madde ne de yeni 210a maddesi bundan söz ediyor, tasarı ikisini de değiştirmiyor.
Metnin kendisinde not düşülmesi gereken bir kayma da var. 5. fıkra "Uz zahtjev iz stava 3 ovog člana" diye başlıyor; oysa bu maddede 3. fıkra süre fıkrası, başvuru ise 4. fıkrada. 70a, 70b ve 70v maddelerinde aynı cümle doğru çalışıyor, çünkü orada başvuru gerçekten 3. fıkra. Araya yatırım tanımı girince sayım bir kaymış. Lafzı olduğu gibi kaydediyoruz; niyet atfetmiyoruz.
Bizim okumamız
Bu bir tasarı, takvim değil. Sunuldu, Zakonodavni odbor'a ve Odbor za politički sistem, pravosuđe i upravu'ya havale edildi; 7 Eylül 2026 itibarıyla dosyada ne kabul kararı ne amandman var. Bu hâliyle kabul edilirse 10. maddesi uyarınca gazetede yayımından sekiz gün sonra yürürlüğe girer — yani geriye doğru sayılacak bir tarih henüz yok.
Türk vatandaşı okur için sonucu açık yazalım: 70g maddesi size kapalı. Sizin yollarınız değişmedi — 56. maddedeki taşınmaz yolu ve 69-70. maddelerdeki çalışma ile şirket yolu aynı yerde duruyor. Karadağ'da personel çalıştırıyorsanız durum başka: tasarının işveren kısmı uyruk sormuyor ve yerinizde olsak önce yeni 210a maddesinin on bir bendini okurduk. Şirketinizde AB vatandaşı bir ortak varsa da 70g'yi bugünden değil, kabul edilmiş metin çıkınca konuşmak doğru olur.
Değişmeyenler
- maddenin 1. fıkrası hâlâ kapalı bir amaç listesi ve tasarı ona dokunmuyor: aile birleşimi, okul, değişim programları, uzmanlık ve staj, bilimsel araştırma, tedavi, insanî sebepler, Karadağ'da sahip olunan taşınmaz üzerindeki hakkın kullanımı ve tasarrufu (8. bent), dinî hizmet, Avrupa Gönüllü Hizmeti, vatansızlık, rad (12. bent), digitalni nomad (12a) ve kanun ile uluslararası anlaşmadaki diğer hâller. Listede yatırım bendi hâlâ yok; yeni izin bu yüzden çalışma başlığının altına konmuş. 56. maddenin 4. fıkrasındaki 150.000 € matrah eşiği duruyor, 5. fıkradaki AB, İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre muafiyeti de. 70. maddenin 4. fıkrasındaki yıllık 5.000 € vergi ve prim ispatı ile 8. fıkradaki aynı muafiyet de değişmiyor. Vatandaşlık ayrı kanunun konusu ve bu tasarı ona dokunmuyor.
Nasıl doğrularsınız
Dosya açık. zakoni.skupstina.me/zakoni/web/app.php/akt/4354 adresinde iki belge duruyor: tasarının kendisi ve 2 Eylül 2026 tarihli usmjerenje. Tasarı taranmış bir PDF; burada aktardığımız hükümler beşinci ve altıncı sayfada, aranacak ibare "najmanje 250.000 eura". Asıl izlenecek alan sayfadaki statü satırı — orada "U proceduri" yazdığı sürece ortada kanun yoktur. Değiştirilecek kanunun konsolide metni wapi.gov.me üzerinden indiriliyor; bu tasarıyla birlikte okunacak maddeler 43, 56, 70 ve 70a-70v.
Karadağ'da oturum dosyanız varsa ya da açmayı düşünüyorsanız, bu tasarı bugünkü planınızı değiştirmiyor; hangi temelin size açık olduğunu ve hangi belgelerin istendiğini Karadağ oturma izni sayfasında yürürlükteki metne göre anlattık, yerleşim ve vatandaşlık takvimini ise Karadağ'da yerleşim rehberimizde bulursunuz. Tasarı komisyonlardan çıkarsa bu sayfaya kabul tarihini ve gazete künyesini işleyeceğiz.
