Durum tarihi: 16 Ekim 2026. Statü: Kabul edildi, yürürlük ertelendi. Enstrüman: Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o strancima (Yabancılar Kanunu Değişiklik Kanunu), EPA 1181 XXVIII, akt numarası 24-3/26-3, teklif eden Vlada Crne Gore. Meclisin 2026 sonbahar olağan dönemi ikinci oturumuna ait 15 Ekim 2026 tarihli oylama dökümüne göre metin genel görüşmede ve bütününde 43 kabul, sıfır ret, sıfır çekimserle kabul edildi. Cumhurbaşkanının ilan ukazı ve Službeni list künyesi henüz yok; kanun yayımdan sonraki sekizinci gün yürürlüğe girecek.
1 Eylül'de bu tasarıyı yazdığımızda okurlarımızın çoğu yalnız bir maddeyi sordu: AB vatandaşına 250.000 euro karşılığı oturum. O madde değişmeden geçti. Ama oylamadan bir gün önce ve oylama günü Hükümet dokuz amandman verdi ve bunların biri, Karadağ'da izin verilen süreyi aşan her yabancıyı ilgilendiren bölümü baştan yazdı. Bu yazı o farkı anlatıyor.
Kabul edilen metin tasarıdan ne kadar farklı
Hükümet 14 Ekim'de üç, 15 Ekim'de altı amandman gönderdi. Meclisin siyasi sistem, yargı ve idare komisyonu 15 Ekim'deki 106. oturumunda dokuzunu da oybirliğiyle kabul etti; bu yüzden amandmanlar ayrıca oylanmadan tasarının parçası oldu. Komisyon raporu, amandmanlarda yayımdan önce düzeltilmesi gereken hukuki-teknik hatalar bulunduğunu da not etti.
En büyük amandman yürürlükteki kanunun altıncı bölümünü (m. 104-138: yasadışı giriş, kalış ve ayrılma) yeniden yazıyor. Yasadışı kalış artık şöyle tanımlanıyor: yasadışı giriş, geçerli vize yokluğu, oturum izni yokluğu ya da sona ermesi, kanunun izin verdiği kalış süresinin dolması ve amaç dışı kalış (m. 104). Bugünkü kanunla fark şu tabloda:
| Konu | Bugün yürürlükteki metin | Kabul edilen metin |
|---|---|---|
| Ülkeden gönüllü ayrılma süresi | 7 ile 30 gün arası; talep üzerine en çok 90 güne uzatma (m. 107) | Karar kesinleşince 10 gün; polis kişisel durumla 30 güne kadar verebilir (m. 108, 111) |
| Giriş yasağı | Polisin takdirinde, 90 gün ile 5 yıl arası (m. 107/7) | Süre verilmediyse ya da süresinde çıkılmadıysa zorunlu; 1, 2, 3 ya da 5 yıl ve üzeri (m. 112) |
| Karara itiraz | 5 gün; bakanlık 15 günde karar verir (m. 108) | 5 gün; bakanlık 8 günde karar verir; idari dava 8 gün; harç yok |
| Hukuki yardım | İdare mahkemesinde sınır dışı kararı için adli yardım | Ayrıca bakanlığın seçeceği bağımsız uzmanlardan ücretsiz hukuki bilgi; mahkemede adli yardım karşılıklılık şartı aranmadan |
Yasağın süresi kademeli. Kendisine gönüllü ayrılma süresi verilen yabancıya bir yıl. Son üç yılda yasadışı kalış yüzünden kesinleşmiş bir kabahat cezası almış olmak, sahte belge kullanmak ya da yabancılar ve sınır kabahatlerinden birden çok ceza almak iki yıl. Bilgi vermeyi ya da biyometrik veri alınmasını reddetmek, yasak süresinde girmek, karara uymayacağını açıkça söylemek ve önceki kararlardan kaçmış olmak üç yıl (m. 112 ile m. 113'ün birlikte okunması). Kamu düzeni ya da güvenlik tehlikesi varsa beş yıl ve üzeri. Yasak, ülkeden fiilen çıktığınız gün işlemeye başlıyor; gönüllü ayrılma süresi içinde çıkan yabancının yasağı kaldırılabilir, kısaltılabilir ya da ertelenebilir.
Bir değişiklik de kararların biçiminde. Oturum ya da çalışma izninin veya sürekli oturumun sona ermesine ilişkin kararlar bugün de ülkeden ayrılma süresini kendi içinde koyuyor (m. 65, 83 ve 94; en çok 30 gün). Yeni 109. madde aynı kuralı geçici oturum başvurusunun reddine ve vizenin iptaline de uyguluyor: ret kararıyla birlikte ayrılma süresi de gelecek.
AB vatandaşının 250.000 € izni: aynen geçti
Yeni 70g maddesi tasarıdaki hâliyle kabul edildi. AB vatandaşı girişimci ya da şirket sahibi, Karadağ'da en az 250.000 euro yatırım kanıtıyla üç yıllık geçici oturum ve çalışma izni alabilecek; izin üç yıl daha uzatılabilecek; izin süresince Karadağ'da en az 15 gün kalma şartı var. Eylül'de işaret ettiğimiz atıf kayması, beşinci fıkranın başvuru yerine süre fıkrasını göstermesi, hiçbir amandmanda düzeltilmedi. Türkiye, Rusya, Ukrayna, İsrail ya da ABD vatandaşı için bu madde kapsam dışında kaldı.
Silinen bir bölüm de var: kanunun yüksek nitelikli üçüncü ülke vatandaşlarına ilişkin on birinci bölümü (m. 184-203, AB Mavi Kartı). Pratikte bir şey kaybetmiyorsunuz. Yürürlükteki kanunun 221. maddesi bu bölümü zaten Karadağ'ın AB'ye katıldığı güne erteliyordu; yani hiç uygulanmamıştı. Hükümet gerekçesi, konunun ayrı bir yeni kanun tasarısında düzenlendiğini söylüyor.
Metin henüz neyi söylemiyor
Kabul edilen nüshanın kendisini görmedik; Meclis sayfasında yok, ukazla gelecek. Elimizde tasarı, iki amandman seti ve iki komisyon raporu var. Okurken dört boşluk gördük.
Birincisi, yürürlükteki kanunun 221. maddesi 115 ve 120-122. maddeleri AB katılımına kadar uygulanmayan maddeler arasında sayıyor. Bu numaralar yeni metinde başka hükümler taşıyor: adli yardım, sınır dışının ertelenmesi süresindeki haklar ve ertelemenin sona ermesi. 221. maddeye dokunan bir amandman görmedik. Bir okumaya göre bu dört madde de ertelenmiş sayılır; diğerine göre yasa koyucu bunları hemen uygulamak istedi ve erteleme listesi eski hükümlere ait kaldı. Hangisinin uygulanacağını bugün gösteremiyoruz.
İkincisi, 112. maddenin son fıkrası, giriş yasağını çiğneyen ya da süresinde çıkmayan yabancının üç yıl boyunca vize ve oturum başvurusunun reddedileceğini söylüyor ve "geçici oturum izni hariç" diye başlayan istisnayı tamamlamadan bitiyor. Hangi iznin istisna olduğu metinde yazılı değil.
Üçüncüsü, yürürlükten önce verilmiş kararlara hangi kuralın uygulanacağına dair geçiş hükmü yok. Dördüncüsü, tasarı ve iki amandman seti madde numaralarını üst üste kullanıyor; son numaralandırmayı Resmî Gazete'de göreceğiz.
Bizim okumamız
Kanun yürürlükte değil; bugün 7-30 günlük süre ve takdire bağlı yasak uygulanıyor. Yine de 90/180 günlük vizesiz süreyi zorluyorsanız ya da oturum başvurunuz bekliyorsa, hesabınızı yeni kurala göre yapın: kesinleşmiş tek bir süre aşımı cezası, ileride iki yıllık yasak gerekçesi olabilir. Oturum başvurusu yapmış ve kararı bekleyen yabancı için yeni 108. madde polise geri gönderme kararını o başvuru sonuçlanana kadar erteleme imkânı veriyor; başvurunun kabul edildiğini gösteren belgeyi yanınızda tutun.
Değişmeyenler
Taşınmaz yoluyla geçici oturumda en az 150.000 euro değer şartı (m. 56) ve yurt dışında 30 günden uzun kalınca iznin sona ermesi kuralı (m. 65/1, bent 3) değişmedi. 180 gün içinde 90 günlük kalış tavanı (m. 34) ve vizesiz girebilen ülkeleri sayan Uredba o viznom režimu (Vize Rejimi Uredbesi) bu oylamayla değişmedi. Geri gönderme için gözaltının üst sınırı da aynı kaldı: altı ay, uzatmayla toplam en çok 18 ay (m. 126 ve 132). Tasarıdaki işveren cezaları, taşıyıcı yükümlülüğü ve mağdurlar için oturum maddeleri amandmansız geçti. Aynı gün komisyonlardan geçen yeni Yabancılar Kanunu tasarısı (EPA 1219) ise oylanmadı.
Nasıl doğrularsınız
Meclis'teki akt sayfası: zakoni.skupstina.me akt 4354. "Status" alanı hâlâ "U proceduri" görünebilir; kabulü gösteren belge 15 Ekim oylama dökümü, iki kez 43-0-0. Altıncı bölümün yeni metni 14 Ekim amandmanlarında, atıf düzeltmeleri 15 Ekim amandmanlarında, kabul kaydı komisyon raporunda. Kanun yayımlanınca Službeni list aramasında "Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o strancima" yazın.
Tasarı aşamasındaki 70g ayrıntılarını 1 Eylül tarihli yazımızda, AB üyeliğine bağlı yeni kanun tasarısını 9 Ekim tarihli yazımızda anlattık. Vizesiz süre hesabı Karadağ vize rehberimizde; oturum başvurusu bekleyen ya da reddedilen durumlar için Karadağ oturma izni sayfamıza bakabilirsiniz. Künye ve yürürlük tarihi çıktığında Mevzuat Takibi sayfamıza eklenecek.
