Türkiye'de mağaza, otel, sinema veya eğlence tesisi işleten bir yatırımcı için belediyeye ödenen kalemler, emlak vergisiyle sınırlı değildir. 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, tabeladan bilete kadar uzanan bir dizi vergi öngörür: ilan ve reklam vergisi, eğlence vergisi, haberleşme vergisi, elektrik ve havagazı tüketim vergisi ile yangın sigortası vergisi. Bu kalemlerden ikisi doğrudan ticarî faaliyetin görünen yüzünü hedefler ve biri 24/6/2026 tarihli ve 7587 sayılı Kanun ile yeni bir muafiyet kazanmıştır.
Aşağıdaki çerçeve 7 Eylül 2026 tarihinde mevzuat.gov.tr üzerindeki güncel 2464 sayılı Kanun metninden doğrulanmıştır.
İlan ve reklam vergisi: mükellef ve sorumlu
12 nci madde konuyu geniş tanımlar: "Belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü ilan ve reklam, İlan ve Reklam Vergisine tabidir."
🔑 Mükellef tanımı sınır ötesi bir unsur içerir. 13 üncü maddeye göre verginin mükellefi, "yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dâhil olmak üzere, ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzel kişilerdir." Yani reklamın yurt dışından gönderilmiş olması vergiyi ortadan kaldırmaz; belirleyici olan reklamın kimin adına yapıldığıdır.
Ajanslar için ayrı bir sorumluluk kurulmuştur: "İlan ve reklam işlerini mutat meslek olarak ifa edenler, başkaları adına yaptıkları ilan ve reklamlara ait vergileri mükellefler adına ilgili belediyeye yatırmaktan sorumludurlar." Reklam ajansı, verginin mükellefi olmasa da yatırmaktan sorumludur.
Muafiyetler: yarım metrekare ve fuar alanları
14 üncü madde on bir bentte istisna sayar. Yatırımcı bakımından üçü öne çıkar.
🔑 Tabela muafiyeti. "Gerçek veya tüzel kişilere ait işyerlerinin içine veya dışına asılan, iş sahibinin kimliği ile işin mahiyetini gösteren ve alanı 1/2 metrekareyi aşmayan ışıksız levhalar" vergiden muaftır. Parantez içindeki cümle sınırı nettir: "Alanı 1/2 metrekareyi aşan levhalar, aşan kısım üzerinden vergiye tabidir." Yani muafiyet bir eşik değil, bir dilim muafiyetidir: yarım metrekareyi aşan tabelada yalnız aşan kısım vergilendirilir. Işıklı tabela ise büyüklüğüne bakılmaksızın muafiyet dışındadır.
Basılı mecra. "Her türlü gazete, dergi ve kitaplarda yapılan ilan ve reklamlar" ile ambalaj üzerindeki kendi işine ait reklamlar ve ambalaj muhtevasından olan prospektüs ve tarifnameler vergiden muaftır.
🔑 Fuar istisnası. 2/6/2022 tarihli ve 7408 sayılı Kanunla eklenen 11 inci bent uyarınca "Türkiye'de gerçekleştirilen fuarların düzenlendiği iç alanlarda yapılan ilan ve reklamlar" vergiden muaftır. Fuar katılımı planlayan bir şirket için bu, stand içi tanıtım materyallerinin bu vergiden etkilenmediği anlamına gelir; istisna 2022 tarihlidir ve daha eski kaynaklarda yer almaz.
Diğer muafiyetler arasında ikametgâh kapılarındaki kimlik levhaları, kamu idarelerinin ilan ve reklamları, siyasi partilerin faaliyet sınırları içindeki ilanları, umumi mahallere reklam amacıyla konulan sıra ve bank üzerindeki reklamlar ile "sinema ve tiyatroların kendi programlarına ilişkin olarak gösterinin yapıldığı binanın içinde ve dış yüzünde" yaptıkları ilan ve reklamlar sayılmıştır.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Konu | Belediye ve mücavir alanda her türlü ilan ve reklam | m.12 |
| Mükellef | Yurt dışından gönderilenler dâhil, kendi adına yapan/yaptıran | m.13 |
| Sorumlu | İşi mutat meslek olarak yapan ajans, mükellef adına yatırır | m.13 |
| Tabela | 1/2 m²'yi aşmayan ışıksız levha muaf; aşan kısım vergiye tabi | m.14/5 |
| Basılı mecra | Gazete, dergi, kitap ilanları muaf | m.14/2 |
| Fuar | Fuar iç alanındaki ilan ve reklamlar muaf (2022) | m.14/11 |
| Tarife | Cumhurbaşkanı, belediye grupları itibarıyla tespit eder | m.96/A |
Eğlence vergisi: oranlar ve matrah
17 nci madde ile başlayan bölüm, biletle girilen ve girilmeyen eğlence yerlerini birlikte kapsar. Verginin mükellefi "eğlence yerlerini işleten gerçek veya tüzel kişilerdir."
Matrah 20 nci maddede üçe ayrılır. Biletle girilen yerlerde matrah, "Eğlence Vergisi hariç olmak üzere bilet bedeli olarak sağlanan gayri safi hasılat"tır ve parantez içi kapsamı genişletir: "bilet bedeli dışında bağış veya başka adlar altında alınan paralar dâhil." Müşterek bahislerde matrah, iştirakçilerden tahsil edilen tutardan KDV düşüldükten sonra kalan tutardır. Biletle girilmesi zorunlu olmayan "bar, pavyon, gazino, gece kulübü, taverna, diskotek, kabare, dansing, bilardo ve masa futbolu salonları" gibi yerlerde ise matrah, "işin mahiyetine göre çalışılan her gün için" Kanunun 96 ncı maddesine göre tespit edilen maktu miktardır.
Nispetler 21 inci maddede sayılmıştır. Biletle girilen yerlerde: yerli film gösterimlerinden %20, yabancı film gösterimlerinden %50, tiyatro, opera, operet, bale, karagöz, kukla ve ortaoyunundan %5, spor müsabakaları, at yarışları ve konserlerden %10, sirkler, lunaparklar ve çalgılı bahçelerden %20. Müşterek bahislerde nispet %5'tir; biletle girilmesi zorunlu olmayan yerlerde ise maktu tarife uygulanır.
🔴 Bu nispet ve maktu tutarlar Kanun metnindeki çerçevedir. 96 ncı maddenin (A) bendi uyarınca "Cumhurbaşkanı, bu Kanunda en az ve en çok miktarları gösterilen vergi ve harçların tarifelerini belediye grupları itibarıyla tayin ve tespit eder." Ayrıca 26/2/2014 tarihli ve 6527 sayılı Kanunla eklenen paragraf uyarınca, 15 inci maddedeki ilan ve reklam tarifesi ile 21 inci maddenin (III) numaralı bendindeki maktu tarife dâhil belirli maktu vergi ve harçlar, "Kanunda belirtilen en alt ve en üst sınırları aşmamak şartıyla mahallin çeşitli semtleri arasındaki sosyal ve ekonomik farklılıklar göz önünde tutularak ilgili belediye meclislerinin önerisi üzerine Cumhurbaşkanınca tespit edilir" ve bu tutarlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılır. Yani aynı faaliyet, farklı belediye gruplarında farklı tutarlarla vergilenebilir; cari tarife ilgili belediyenin kararından doğrulanmalıdır.
2026'da gelen genç bileti muafiyeti
19 uncu madde, eğlence vergisinden alınmayacak faaliyetleri sayar: ulusal bayramlar ve tarihî günler nedeniyle kamu idarelerince düzenlenen ve kazanç amacı gütmeyen tören, şenlik, müsabaka ve gösteriler; kamu idarelerince kültürel, sosyal, turistik ve ekonomik amaçlarla düzenlenen kongre, konferans, fuar, festival, şenlik, sergi ve benzeri faaliyetler ile eğlence ve konserler; eğitim ve öğretim kuruluşları, okul dernekleri, kamu yararına çalışan dernekler, orduevleri ve askerî tesislerde tertiplenen eğlenceler; ve "bira, alkollü içki içilmeyen, satılmayan ve ruhsatnamelerde kahvehane, kıraathane, çayhane ve çay ocakları olduğu belirtilen yerler."
🔑 Maddeye 24/6/2026 tarihli ve 7587 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesiyle yeni bir fıkra eklenmiştir ve doğrudan bilet fiyatlandırmasını etkiler:
"Bu Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (I) numaralı bendi kapsamında biletle girilen yerlerde, 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış kişilere düzenlenen biletler için vergi alınmaz."
Kapsam 21 inci maddenin (I) numaralı bendiyle sınırlıdır — yani biletle girilen yerlerdeki film gösterimleri, tiyatro ve benzeri sahne sanatları, spor müsabakaları, at yarışları, konserler ile sirk ve lunapark gibi faaliyetler. Muafiyet iki gruba tanınmıştır: 18 yaşını doldurmamış olanlar ve tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış olanlar. Sinema salonu, konser organizatörü veya spor kulübü işleten bir yatırımcı için bu, öğrenci ve genç bileti fiyatlandırmasında vergi yükünün ortadan kalktığı anlamına gelir.
Değişiklik, Kanunun sonundaki yürürlük tablosuna göre 1/7/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Ödeme takvimi 22 nci maddededir. Biletle girilen yerlerde vergi "bilet bedellerine eklenmek suretiyle" hesaplanır ve belediye tarafından özel damga konulması sırasında ödenir; kullanılmadan iade edilen biletlerde peşin ödenen vergi geri verilir. Kamu idarelerince yürütülen spor müsabakaları ve at yarışlarında bilet bedeliyle birlikte alınan vergi takip eden 20 gün içinde belediyeye ödenir. Müşterek bahislerde her aya ait vergi, "o ayı takip eden ayın 20 nci günü akşamına kadar" beyanname ile bildirilir ve aynı sürede ödenir. Biletle girilmesi zorunlu olmayan eğlence yerlerinde de aylık vergi ayın 20 nci günü akşamına kadar yatırılır.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Mükellef | Eğlence yerini işleten kişi | m.18 |
| Matrah (biletli) | Vergi hariç gayri safi hasılat; bağışlar dâhil | m.20/1 |
| Matrah (biletsiz) | Çalışılan her gün için maktu tutar | m.20/3 |
| Nispet | Yerli film %20, yabancı film %50, sahne sanatları %5, konser ve spor %10, lunapark %20 | m.21/I |
| Müşterek bahis | %5; matrah KDV düşüldükten sonra | m.20/2, m.21/II |
| 2026 muafiyeti | 18 yaş altı ve tahsilde 25 yaş altı biletlerinde vergi yok | m.19 (7587/14) |
| Ödeme | Biletlerde damga anında; aylık vergilerde ayın 20'si | m.22 |
Diğer belediye vergileri
Kanun, işletmeleri dolaylı olarak etkileyen üç vergi daha içerir.
Haberleşme vergisi. Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde verilen telefon, teleks, faksimili ve data hizmetleri bu verginin konusunu oluşturur; mükellef ücretleri tahsil eden işletmedir ve matrah, "tesis, devir ve nakil ücretleri hariç olmak üzere" tahsil edilen ücretlerdir. Bir ay içinde tahsil edilen ücretlere isabet eden vergi, izleyen dönemde ilgili belediyeye yatırılır.
Elektrik ve havagazı tüketim vergisi. Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik ve havagazı tüketimi vergiye tabidir; vergiyi tüketenler öder ve tahsil ile beyan yükümlülüğü "elektrik enerjisini tedarik eden veya havagazını dağıtan kuruluşlara" aittir. 36 ncı madde belirli yerlerdeki tüketimi kapsam dışında bırakır; nispetler 38 inci maddede gösterilmiştir.
Yangın sigortası vergisi. Belediye sınırları ve mücavir alanlar içindeki menkul ve gayrimenkul mallar için yapılan yangın sigortalarında doğar; verginin mükellefi sigorta şirketleridir, matrah "yapılan yangın sigorta muameleleri" üzerinden hesaplanır ve nispeti yüzde 10'dur. Mükellefler bir ay içindeki vergiye tabi muamelelerini "ertesi ayın 20 nci günü" akşamına kadar beyan eder.
Bu üç vergi, işletmenin doğrudan mükellefi olmadığı hâllerde bile maliyet kalemi olarak faturaya ve prime yansır; bir tesis yatırımının işletme gideri modellenirken hesaba katılmalıdır.
Sonuç
Türkiye'de perakende, konaklama veya eğlence yatırımı yapan bir şirket için 2464 sayılı Kanun dört pratik sonuç doğurur.
Tabela bir vergi kalemidir: işyerinin içine veya dışına asılan, kimlik ve işin mahiyetini gösteren ışıksız levhalar yalnız yarım metrekareye kadar muaftır ve aşan kısım vergiye tabidir; ışıklı tabelalarda bu muafiyet yoktur.
Yurt dışından gelen reklam da kapsamdadır: verginin mükellefi "yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dâhil" reklamı kendi adına yaptıran kişidir; ajans ise vergiyi mükellef adına yatırmaktan sorumludur.
Fuar iç alanı istisnadır: 2022'den bu yana "Türkiye'de gerçekleştirilen fuarların düzenlendiği iç alanlarda yapılan ilan ve reklamlar" vergiden muaftır.
Bilet fiyatlandırması 2026'da değişti: 24/6/2026 tarihli ve 7587 sayılı Kanun'la eklenen fıkra uyarınca, biletle girilen yerlerde 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış kişilere düzenlenen biletlerden eğlence vergisi alınmaz; değişiklik 1/7/2026'da yürürlüğe girmiştir.
Tarifelerin sabit olmadığı da unutulmamalıdır: Kanun en az ve en çok tutarları gösterir; belediye grupları itibarıyla uygulanacak tarife Cumhurbaşkanınca tespit edilir ve maktu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artar.
Sinema tarafındaki destek ve sınıflandırma rejimi için sinema desteği ve sınıflandırma yazımıza, kültür ve turizm tesislerindeki teşvik belgesi için kültür yatırım belgesi yazımıza, işletmenin oda kaydı ve aidat yükümlülükleri için odaya kayıt zorunluluğu ve munzam aidat yazımıza bakılabilir.
Bu çerçeve genel bilgilendirme amaçlıdır; cari tarifeler ilgili belediyenin yürürlükteki kararlarından ve Cumhurbaşkanı kararından doğrulanmalıdır.
