Türkiye'de bir şirketin karşılaştığı süreye bağlı hakların çoğu tebligatla başlar — ve tebligatın büyük kısmı artık elektroniktir. Ancak tek bir elektronik tebligat sistemi yoktur: adli ve idari tebligat için PTT'nin işlettiği UETS, vergi tebligatı için Hazine ve Maliye Bakanlığının kurduğu ayrı bir sistem, tacirler arası ihtarlar için ise KEP kullanılır.
Üçünün ortak noktası bir sayıdır: beşinci günün sonu. Farkları ise kimin zorunlu olduğu ve sistemden nasıl çıkılabildiğidir. Vergi tarafındaki liste 24 Haziran 2026'da tamamen yeniden yazıldı. Aşağıdaki değerlendirme 7201 sayılı Tebligat Kanunu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun mevzuat.gov.tr'deki resmî güncel metinlerine dayanıyor (6 Eylül 2026'da okundu).
Adli ve idari tebligat: UETS
Zorunlu muhataplar (7201 m.7/a, 28/2/2018 tarihli 7101 sayılı Kanunla değişik). Madde, elektronik yolla tebligatın zorunlu olduğu on bir kategoriyi sayar:
- 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerdeki kamu idareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar;
- mahallî idareler;
- özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan fonlar ve kefalet sandıkları;
- kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri;
- sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıklar;
- kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları;
- 🔴 "Kanunla kurulanlar da dahil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişileri";
- noterler;
- baro levhasına yazılı avukatlar;
- sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler;
- idareleri, KİT'leri veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birim.
Yedinci bent belirleyicidir: istisnasız her özel hukuk tüzel kişisi — her anonim ve limited şirket, her dernek ve vakıf — zorunlu kapsamdadır.
İsteğe bağlı adres (m.7/a/2). Birinci fıkra kapsamı dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verilir; bu durumda bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur. Yani isteğe bağlı giriş, girildikten sonra zorunluluğa dönüşür.
Yapılamazsa (m.7/a/3). Elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır.
🔴 Beşinci gün kuralı (m.7/a/4). "Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır."
Bu bir karine değil, bir hukuki fiktiondur: muhatap iletiyi hiç açmasa da tebligat yapılmış sayılır. Süreye bağlı bütün haklar bu tarihten işlemeye başlar.
Sistem (m.7/a/5). İşlemler, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından kurulan ve işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) üzerinden yürütülür; PTT sistemin güvenliğini ve kayıtlı verilerin muhafazasını sağlayacak her türlü tedbiri alır.
Vergi tebligatı: ayrı sistem, 2026'da yenilenen liste
🔴 VUK m.107/A (24/6/2026 tarihli 7587 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle değişik). Vergi tebligatı UETS'ten ayrıdır: muhataplar Hazine ve Maliye Bakanlığınca kurulan elektronik tebligat sistemini kullanmak zorundadır ve bu kimselere, 93 üncü maddede sayılan usullerle bağlı kalınmaksızın elektronik ortamda tebliğ yapılabilir.
Zorunlu olanlar — dört kategori:
- Kurumlar vergisi mükellefleri;
- ticari, zirai ve mesleki kazançları dolayısıyla gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükellefleri;
- kollektif şirketler ile adi komandit şirketler;
- 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabında adına tescil yapılan gerçek kişiler, tüzel kişiler ve tüzel kişiliği olmayan teşekküller.
İsteğe bağlı (m.107/A/2). Kapsam dışındakiler talep etmeleri hâlinde sisteme dâhil olabilir.
🔑 Muafiyet (m.107/A/3). "Engellilik oranı %90 veya daha fazla olan malul ve engellilerin elektronik tebligat sistemine dâhil olma zorunluluğu bulunmamaktadır."
Sistemden çıkış — beş hâl (m.107/A/4). 2026 değişikliğinin getirdiği en somut yenilik, çıkış usullerinin kanuna yazılmasıdır:
- Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler sicil kayıtlarının, diğer tüzel kişiler tabi oldukları sicil kayıtlarının silindiği tarih dikkate alınarak çıkarılır.
- Gerçek kişiler, ölüm tarihi veya gaipliğine karar verildiği tarih dikkate alınarak çıkarılır.
- Zorunlu olarak dâhil olan gerçek kişiler, mükellefiyetin sona erdiği tarihi izleyen beşinci takvim yılı sonundan itibaren talep etmeleri hâlinde ve başka bir zorunluluk hâli yoksa çıkarılır.
- İsteğe bağlı dâhil olanlar, talep tarihleri dikkate alınarak çıkarılır.
- 🔑 "65 yaşını doldurmuş kişiler, talep etmeleri halinde talep tarihleri dikkate alınarak elektronik tebligat sisteminden çıkarılır."
Aynı beşinci gün (m.107/A/5). "Elektronik ortamda tebligat, tebliğin bu sistem ile muhatabına iletildiği tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır."
Vergi tebligatının tarihi, vergi mahkemesinde dava açma süresinin başlangıcını belirler; bu sürenin nereden işlediğini vergi davasında süre yazısında ayrıca ele aldık.
Şekil hatası tebliği geçersiz kılar mı
VUK m.108. Kural olarak hayır: "Tebliğ olunan vesikalar, esasa müessir olmayan şekil hatalarından dolayı hukuki kıymetlerini kaybetmezler."
🔴 Ancak madde dört istisnayı sayar ve bunlar vesikayı hükümsüz kılar: vergi ihbarıyla ilgili vesikalarda
- mükellefin adının,
- verginin nev'i veya miktarının,
- vergi mahkemesinde dava açma süresinin
hiç yazılmamış olması veyahut bu vesikaların görevli bir makam tarafından tanzim edilmemiş bulunması.
Üçüncü kalem uygulamada en sık atlanandır: ihbarnamede dava açma süresinin hiç yazılmamış olması belgeyi hükümsüz kılar.
Tacirler arası ihtar: KEP
🔴 TTK m.18/3. "Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır."
Bu, UETS'ten ve vergi sisteminden ayrı bir üçüncü kanaldır ve dört noktası önemlidir:
- Kapsam kapalı bir listedir: temerrüde düşürme, fesih ve sözleşmeden dönme. Diğer bildirimler bu şekle bağlı değildir.
- Dört yol alternatiftir: noter, taahhütlü mektup, telgraf veya KEP. KEP zorunlu tek yol değildir.
- KEP yolu şartlıdır: "güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile." Sadece bir KEP hesabından gönderim yetmez; güvenli elektronik imza aranır.
- Bu hüküm tacirler arası ilişkiye özgüdür.
Basiretli iş adamı ölçüsü (m.18/2). Aynı maddenin ikinci fıkrası, tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesini arar. Elektronik tebligat adresinin düzenli izlenmemesi, süre kaçırıldığında bu ölçüye karşı savunulabilir bir mazeret üretmez.
Temerrüt ihtarının faize ve alacağın muacceliyetine etkisini ticari işlerde faiz ve temerrüt yazısında ele aldık.
Elektronik yol kapalıysa: fiziki tebligatın kritik maddeleri
7201 m.7/a/3, elektronik tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde diğer usullere döner. Şirketler için o usullerin dört maddesi belirleyicidir.
Bilinen adres (m.10). Tebligat, bilinen en son adreste yapılır. 2011'de eklenen fıkra bir yedek kural koyar: "Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır."
Tüzel kişiye tebligat (m.12). "Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır." Bir ticarethanenin muamelelerinden doğan ihtilaflarda ticari mümessiline yapılan tebliğ muteberdir.
🔑 İki müdürlü bir şirkette tebligatın yalnızca birine yapılması geçerlidir; "diğer müdür haberdar değildi" savunması sonuç doğurmaz.
Memur ve müstahdeme tebligat (m.13). Tüzel kişi namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler mutat iş saatlerinde iş yerinde bulunmuyor veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir hâlde iseler, tebliğ orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerden birine yapılır.
🔴 Tebliğ imkânsızlığı ve tebellüğden imtina (m.21). Muhatap adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru evrakı muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine ya da zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini içeren ihbarnameyi binanın kapısına yapıştırır; mümkün oldukça en yakın komşulardan birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. Ve kritik cümle: "İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır."
2011'de eklenen fıkra bunu adres kayıt sistemine bağlar: gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi ise, "muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi" aynı usul uygulanır ve kapıya yapıştırma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Muhtar, ihtiyar heyeti azaları ve zabıta görevlileri evrakı kabule mecburdur.
Adres değişikliği (m.35). Kendisine tebliğ yapılmış olan kimse adresini değiştirirse yenisini hemen tebliği yaptırmış olan mercie bildirmeye mecburdur. Bildirmez ve adres kayıt sisteminden de tespit edilemezse, evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır; bundan sonra eski adrese çıkarılan tebliğler muhataba yapılmış sayılır.
🔴 Tüzel kişilere özgü kural. 2011 değişikliğiyle eklenen fıkra tereddüde yer bırakmaz: "Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır."
Yani ticaret sicilindeki adresi güncellenmemiş bir şirkete, o adrese yapılan tebligat geçerli sayılır — daha önce hiç tebligat yapılmamış olsa bile.
Üç sistem yan yana
| Konu | UETS (7201 m.7/a) | Vergi sistemi (VUK m.107/A) | KEP (TTK m.18/3) |
|---|---|---|---|
| İşleten | PTT A.Ş. | Hazine ve Maliye Bakanlığı | KEP hizmet sağlayıcıları |
| Konu | Adli ve idari tebligat | Vergi tebligatı | Tacirler arası ihtar/ihbar |
| Zorunlu | 11 kategori; tüm özel hukuk tüzel kişileri | 4 kategori | Şekil zorunluluğu (4 alternatif) |
| İsteğe bağlı | Adres verilir → zorunlu hâle gelir | Talep üzerine dâhil olunur | — |
| Muafiyet | — | %90+ engellilik | — |
| Çıkış | — | Sicil silinmesi · ölüm/gaiplik · 5. takvim yılı · talep · 65 yaş | — |
| Tebliğ anı | Ulaştığı tarihi izleyen 5. günün sonu | İletildiği tarihi izleyen 5. günün sonu | Genel hükümler |
| Son değişiklik | 7101 s.K. (28/2/2018) | 🔴 7587 s.K. (24/6/2026) | — |
Tek tabloda
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| 🔴 Özel hukuk tüzel kişileri | İstisnasız zorunlu kapsamda | 7201 m.7/a/1-7 |
| Avukatlar | Baro levhasına yazılı olanlar zorunlu | 7201 m.7/a/1-9 |
| Arabulucu/bilirkişi | Sicile kayıtlı olanlar zorunlu | 7201 m.7/a/1-10 |
| İsteğe bağlı adres | Verildikten sonra elektronik tebligat zorunlu | 7201 m.7/a/2 |
| Yapılamazsa | Diğer usullerle tebligat | 7201 m.7/a/3 |
| 🔴 Tebliğ anı | Ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonu | 7201 m.7/a/4 |
| Sistem | UETS — PTT A.Ş. kurar ve işletir | 7201 m.7/a/5 |
| Vergi — zorunlu 1 | Kurumlar vergisi mükellefleri | VUK m.107/A/1 |
| Vergi — zorunlu 2 | Gerçek usulde ticari, zirai, mesleki kazanç sahipleri | VUK m.107/A/1 |
| Vergi — zorunlu 3 | Kollektif ve adi komandit şirketler | VUK m.107/A/1 |
| Vergi — zorunlu 4 | ÖTV (II) sayılı liste ilk iktisap tescili | VUK m.107/A/1 |
| Usul serbestisi | m.93'teki usullerle bağlı kalınmaksızın tebliğ | VUK m.107/A/1 |
| 🔑 Muafiyet | Engellilik oranı %90 veya fazlası | VUK m.107/A/3 |
| Çıkış — tüzel kişi | Sicil kaydının silindiği tarih | VUK m.107/A/4-1 |
| Çıkış — gerçek kişi | Ölüm veya gaiplik tarihi | VUK m.107/A/4-2 |
| Çıkış — mükellefiyet biten | İzleyen beşinci takvim yılı sonundan itibaren talep | VUK m.107/A/4-3 |
| 🔑 Çıkış — 65 yaş | 65 yaşını doldurmuş kişiler talep hâlinde | VUK m.107/A/4-5 |
| Vergide tebliğ anı | İletildiği tarihi izleyen beşinci günün sonu | VUK m.107/A/5 |
| Şekil hatası | Esasa müessir değilse geçerliliği etkilemez | VUK m.108 |
| 🔴 Hükümsüzlük | Ad · verginin nev'i/miktarı · dava açma süresi · görevsiz makam | VUK m.108 |
| Bilinen adres | Elverişsizse adres kayıt sistemi esas alınır | 7201 m.10 |
| Tüzel kişi | Yetkili temsilcilerden yalnız birine yapılır | 7201 m.12 |
| Ticari mümessil | Ticarethane işlemlerinde tebliğ muteber | 7201 m.12 |
| Memur/müstahdem | Yetkili yoksa orada hazır bulunana | 7201 m.13 |
| 🔴 İmtina | Muhtar/zabıtaya teslim + kapıya yapıştırma tarihi = tebliğ tarihi | 7201 m.21 |
| Hiç oturmamışsa | Adres kayıt sistemindeki adreste aynı usul | 7201 m.21 |
| Adres değişikliği | Bildirmezse eski adrese asma tarihi tebliğ tarihi | 7201 m.35 |
| 🔴 Tüzel kişide | Resmî kayıttaki adres esas; önceden tebligat şart değil | 7201 m.35 |
| 🔴 Tacirler arası ihtar | Temerrüt · fesih · dönme için şekil şartı | TTK m.18/3 |
| Dört alternatif | Noter · taahhütlü mektup · telgraf · güvenli e-imzalı KEP | TTK m.18/3 |
| Basiret | Tacir basiretli iş adamı gibi hareket eder | TTK m.18/2 |
Ne yapılmalı
UETS ve vergi tebligat kutusunu ayrı ayrı ve düzenli izleyin. İki sistem farklı kurumlarca işletilir; birinin izlenmesi diğerini kapsamaz.
Süre hesabını "okuma" tarihinden değil, "beşinci gün" kuralından yapın. Her iki sistemde de tebligat, adrese ulaştığı/iletildiği tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır; ileti hiç açılmamış olsa dahi.
İsteğe bağlı adres talebini bilinçli verin. 7201 m.7/a/2 uyarınca adres verildikten sonra elektronik tebligat zorunlu hâle gelir; geri dönüşü yoktur.
Vergi tarafında çıkış hâllerini bilin. Mükellefiyeti sona eren gerçek kişi izleyen beşinci takvim yılı sonundan itibaren, 65 yaşını doldurmuş kişi ise talep tarihinden itibaren sistemden çıkarılabilir; tüzel kişilerde ölçüt sicil kaydının silinmesidir.
İhbarnameyi şekil yönünden denetleyin. Mükellefin adı, verginin nev'i veya miktarı ya da vergi mahkemesinde dava açma süresi hiç yazılmamışsa vesika hükümsüzdür.
Tacirler arası fesih ve dönme bildirimlerini dört yoldan biriyle yapın. E-posta veya WhatsApp bu şekli karşılamaz; KEP kullanılacaksa güvenli elektronik imza şarttır.
Şirket devirlerinde ve tasfiyede tebligat adresini kapanış listesine ekleyin. Sicil kaydı silinmeden vergi sisteminden çıkış gerçekleşmez; bu dönemde gelen tebligatlar da beşinci gün kuralına tabidir.
Elektronik tebligatta kaybedilen dosyaların çoğu esastan değil, hiç açılmamış bir kutudan kaybedilir. Şirketler hukuku ve kurumsal danışmanlık çalışmalarımız bu üç kanalı takip yükümlülüğüyle birlikte kurgular.
