Elektriğin borç nedeniyle kesilmesi, tedarikçinin serbestçe kullanabileceği bir yaptırım değildir: önce iki bildirim, sonra belirli gün ve saatler, ardından güvence bedelinden mahsup ve nihayet yasal takip gelir. Sıra bozulursa yapılan işlem geçersizleşir. Kaynak, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği (RG 30/5/2018, sayı 30436); kesme usulü 20 Şubat 2021'de, mukavemet ve kaçak hâlleri 14 Ocak 2025'te düzenlenmiştir. Bu yazıdaki tarih damgası 9 Eylül 2026'dır.
Teminat tarafı için elektrikte güvence bedeli: 5 kW tabanı ve iade okunmalıdır.
İki bildirim olmadan kesme yapılamaz
| Aşama | Kural |
|---|---|
| Kapsam | Zamanında ödenmeyen borçlara ilişkin hükümler serbest olmayan tüketicilere ve son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilere uygulanır |
| İkinci bildirim | Son ödeme tarihine kadar ödeme yapılmazsa, görevli tedarik şirketi yazılı olarak, en az 5 iş günü ödeme süresi içeren ikinci bildirimde bulunur |
| Çift kanal | Şirket, yazılı bildirimle birlikte kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanarak da bilgilendirmek zorundadır |
| İçerik | İkinci bildirimde, süre içinde ödenmezse elektriğin kesileceği de belirtilir |
| 🔴 Yasak | Kalıcı veri saklayıcılarından en az biriyle ve yazılı olarak bildirimde bulunulmamış kullanım yerinin elektriği kesilemez |
Kural iki kanalı birlikte arar: yalnız SMS veya yalnız yazılı bildirim yeterli değildir. Bu, kesmeye itiraz eden tüketici bakımından ilk kontrol noktasıdır.
Kesme: beş iş günü ve zorunlu bildirim içeriği
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Süre | Ödeme yine yapılmazsa, görevli tedarik şirketinin bildirimi üzerine bildirim tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içinde dağıtım şirketince kesme bildirimi düzenlenerek elektrik kesilir |
| Belge | Yerinde yapılan kesme bildiriminin bir örneği kullanım yerine bırakılır |
| İçerik | Kesme tarihi, saati, mühür veya zaman damgası bilgileri, endeks değerleri ve kesmeyi yapan çalışanın sicil numarası ya da şirketçe belirlenen kod |
| Bildirim | Kesme bildirimi ayrıca kalıcı veri saklayıcısıyla tüketiciye ve tedarikçisine iletilir |
| 🔑 İspat | Kesme işleminin sayacın fotoğraflanması ya da sayaç iç bilgileri raporuyla ispatlanması dağıtım şirketinin sorumluluğundadır |
| Saklama | Kesmeye esas veriler, işlemin akabinde TÜBİTAK Kamu Sertifikasyon Merkezi tarafından sağlanan zaman damgası ile saklanır |
İspat yükünün açıkça dağıtım şirketine yüklenmesi önemlidir: kesmenin yapıldığını ve hangi endekste yapıldığını gösteremeyen şirket, sonraki tahakkuku dayandıracağı zemini kaybeder.
🔴 Kesme ne zaman yapılabilir
| Kural | | --- | | Zamanında ödenmeyen borçlar kapsamındaki kesme işlemi Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe günleri 08:00–15:00 saatleri arasında yapılır | | Resmî ve dinî bayram günleri, genel tatil günleri ile bunların bir önceki günlerinde kesme işlemi yapılmaz |
Bu, uygulamada en çok ihlal edilen ve en kolay denetlenen kuraldır. Cuma günü, hafta sonu, mesai bitiminden sonra veya bayram arifesinde yapılan bir kesme doğrudan Yönetmeliğe aykırıdır. Kesme bildirimindeki tarih ve saat kaydı, bu aykırılığın ispatını sağlar.
Saat sınırının 15:00 olması da tesadüf değildir: tüketiciye aynı gün içinde ödeme yapıp elektriğini bağlatma imkânı bırakır.
Güvence bedelinden mahsup ve yeniden bağlama
| Aşama | Kural |
|---|---|
| Otuz gün | Kesilen tüketici birikmiş borçlarını gecikme zamlarıyla 30 gün içinde ödemez veya tedarikçinin belirlediği takvimde ödemeyi taahhüt etmezse, tedarikçi borcun güvence bedelinden mahsup edileceğini yazılı ya da kalıcı veri saklayıcısıyla bildirmek zorundadır |
| Güvence yeterliyse | Güncellenmiş güvence bedeli, gecikme zammını içeren toplam fatura tutarına eşit veya yüksekse mahsup edilir; mahsup tutarı ve elektriğin bağlanacağı aynı gün içinde tüketiciye bildirilir |
| Güvence yetmezse | Mahsup yapılır ve aynı gün bildirimde bulunulur; bildirimde fark tutarın ve güvence bedelinin 15 gün içinde ödenmesi hâlinde elektriğin bağlanacağı, ödenmezse sözleşmenin feshedilebileceği ve borcun yasal yollarla tahsil edileceği belirtilir |
| Yeniden bağlama | Borçlarını gecikme zamlarıyla peşin ödeyerek veya belirlenen takvimde ödemeyi taahhüt ederek başvuran tüketicinin elektriği yeniden bağlanır |
| Gecikme zammı | Yönetmelikte belirlenen oranı aşmamak üzere ve günlük olarak uygulanır |
🔴 Yasal takibin ön şartı
| Kural | | --- | | Zamanında ödenmeyen borçlar için yasal yollara başvurabilmek, elektriğin fiilen kesilmiş ve güvence bedelinin muaccel borçlara mahsup edilmiş olmasına bağlıdır | | Bu hükme aykırı olarak yasal yollara başvurulursa yapılan işlemler sonlandırılır; oluşan masraf ve giderler tüketiciden talep ve tahsil edilemez | | 🔑 2025 istisnası | Kesmeye mukavemette bulunulduğu kolluk kuvvetlerince tutanak altına alınırsa veya kolluk hiçbir işlem yapmasa bile şirketin kolluğa başvurusu belgelenirse, yasal yollara başvurmak için fiili kesme şartı aranmaz |
İki kademeli ön şart, icra takibine karşı doğrudan bir itiraz sebebidir: fiilen kesilmemiş veya güvence bedeli mahsup edilmemiş bir borç için başlatılan takip, Yönetmeliğe aykırıdır ve masrafları tüketiciye yüklenemez.
2025 istisnası bu korumayı daraltmaz, yalnız kötüye kullanımı engeller: tüketicinin kesmeye fiziksel olarak direnmesi, alacaklıyı takip yolundan mahrum bırakmasın diye kolluk kaydı yeterli sayılmıştır.
Elektrik hangi hâllerde kesilir — ve hangi borç için kesilemez
| Hâl | Kural |
|---|---|
| (a) | Kullanım yerinin tahliyesi nedeniyle sözleşme sona erdirilerek elektrik tüketilmeyen yerler |
| (b) | İkili anlaşması ve perakende satış sözleşmesi bulunmayan yerler |
| (c) | Kaçak ve usulsüz elektrik kullanımı sonucunda yükümlülükleri yerine getirilmemiş yerler |
| (ç) | 35 inci madde kapsamında ödeme yükümlülüğü yerine getirilmeyen yerler |
| 🔴 Kesilemez | Tüketicilerin ikili anlaşmalarından kaynaklı borçları nedeniyle elektriği kesilemez |
| İstisna | Tedarikçi değişikliği gerçekleşmiş olsa bile, düzenlemeye tabi tarifeler yoluyla görevli tedarik şirketinden enerji alanların bu kapsamdaki borçları nedeniyle kesilebilir |
Serbest tüketiciler bakımından bu ayrım hayatidir: bir tedarikçiyle yapılan ikili anlaşmadan doğan borç, elektriğin kesilmesine dayanak olamaz. Alacaklının yolu genel hukuk yollarıdır. Kesme yaptırımı yalnız düzenlemeye tabi tarife kapsamındaki borçlar için işler.
Bağlama süresi ve kesme-bağlama bedeli
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Bildirim | Yükümlülük yerine getirildiğinde, tedarikçiyi ilgilendiren hâllerde tedarikçi aynı gün içinde dağıtım şirketine bildirir |
| 🔑 Kentsel/kentaltı | Bildirimden itibaren 24 saat içinde bağlanır |
| Kırsal | 48 saat içinde bağlanır |
| Bağlama bildirimi | Bağlama tarihi, saati ve son endeks değeri yazılı bildirimle bırakılır; iletişim bilgisi varsa kısa mesaj da gönderilir |
| Bedel | Kesme-bağlama bedeli, dağıtım şirketinin bildirimini takip eden bir sonraki döneme ait ödeme bildirimine yansıtılır |
| 🔴 Fiilen kesilmemişse | Kesme-bağlama bedeli talep edilmez |
| Şirket hatası | Tüketici yükümlülüğünü yerine getirdiği hâlde tedarik şirketi bunu dağıtım şirketine bildirmez ve dağıtım şirketi durumu kesme için gittiği yerde öğrenirse, bedel tedarik şirketince dağıtım şirketine ödenir ve tüketiciye yansıtılamaz |
Son iki satır, kesme-bağlama bedeline yapılacak itirazın dayanağıdır: bedel yalnız fiilen gerçekleşmiş bir kesme-bağlama için doğar ve şirketler arası iletişim hatasının maliyeti tüketiciye yüklenemez.
Tekrarlanan kaçakta bağlantının kesilmesi (2025)
| Unsur | Kural |
|---|---|
| Şart | Kaçak tüketim hâlleri kapsamında aynı yıl içinde üç defa işlem tesis edilmiş olması |
| Ek şart | İlk işlemin üzerinden altı ay geçmesi ve kaçak kullanımın devam etmesi |
| Sonuç | Varsa dağıtım tesisi ile bağlantısı, kaçak kullanımı önleyecek şekilde kesilebilir |
| Geri dönüş | Kullanıcı yükümlülüklerini yerine getirirse bağlantı, dağıtım şirketince herhangi bir bedel talep edilmeden yeniden tesis edilir |
Bu, sayaç seviyesinde değil şebeke bağlantısı seviyesinde bir yaptırımdır ve üç şartın birlikte gerçekleşmesini gerektirir. Yeniden bağlamanın bedelsiz olması da hükmün cezalandırma değil önleme amacı taşıdığını gösterir.
Devralınmayan borç
| Kural | | --- | | Aynı kullanım yerine ait başka tüketicilerin önceki dönemlere ilişkin tüketimlerinden kaynaklanan borçların, yeni tüketici tarafından üstlenilmesi talep edilemez |
Kiracı değişikliklerinde en sık karşılaşılan uyuşmazlığı kapatan hükümdür: yeni abone, önceki kullanıcının borcundan sorumlu tutulamaz. Hüküm tüketici bazlıdır, kullanım yeri bazlı değil — yani borç taşınmaz üzerinde bir yük gibi kalmaz. Buna karşılık iş yeri açan gerçek ve tüzel kişilerden, başvurulan kullanım yerinde önceki tüketiciye ait tüketim veya kaçak elektrik borcu bulunması hâlinde, kişinin kendi adına düzenlenmiş iş yeri açma ruhsatı ya da iş koluna göre ilgili kurumlardan alınan ruhsat veya belgeleri ibraz etmesi istenebilir; bu, borcun devri değil, başvurunun gerçekliğini doğrulamaya yönelik bir belge kontrolüdür.
Kaçak tüketim tahakkukunun nasıl hesaplandığı için kaçak elektrikte hesap: günlük saat ve gün tavanı, uyuşmazlığın taşınacağı merci için tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi okunmalıdır.
| Kontrol | Ne bakılmalı |
|---|---|
| Bildirim | İkinci bildirim hem yazılı hem kalıcı veri saklayıcısıyla yapıldı mı; en az 5 iş günü süre verildi mi |
| Zaman | Kesme Pazartesi-Perşembe 08:00-15:00 arasında mı; bayram/tatil arifesi mi |
| Belge | Kesme bildirimi kullanım yerine bırakıldı mı; tarih, saat, endeks ve sicil no var mı |
| İspat | Sayaç fotoğrafı veya iç bilgi raporu mevcut mu |
| Borcun türü | Borç ikili anlaşmadan mı doğuyor — öyleyse kesme yapılamaz |
| Mahsup | Yasal takipten önce güvence bedeli muaccel borca mahsup edildi mi |
| Bağlama | Kentsel 24, kırsal 48 saat içinde bağlandı mı |
| Bedel | Fiilen kesme olmadan kesme-bağlama bedeli tahakkuk ettirildi mi |
| Devir | Önceki tüketicinin borcu yeni aboneden isteniyor mu |
Rejimin bütünü, kesmeyi bir tahsilat aracı olmaktan çıkarıp usule bağlı bir son çare hâline getiriyor: iki bildirim, dar bir zaman penceresi, ispat yükü, güvence bedelinden mahsup ve ancak ondan sonra yasal takip. Tüketici bakımından itirazın en güçlü noktaları da bu usul basamaklarıdır — çünkü her biri belgeye bağlıdır ve eksikliği doğrudan işlemin geçerliliğini etkiler.
