Yıllar süren emek ve stratejik vizyonla inşa ettiğiniz aile servetinin gelecek nesillere sorunsuz aktarılması tesadüfe bırakılamaz. Türkiye'de özellikle yüksek malvarlıklı ailelerde mirasın planlanmaması veya hatalı yapılandırılması, nesiller arası derin ihtilaflara ve telafisi güç kayıplara yol açmaktadır. Bu rehber, yürürlükteki Türk Medeni Kanunu hükümleri ve yerleşik Yargıtay içtihatları çerçevesinde (güncelleme: Ağustos 2026) en sık karşılaşılan üç uyuşmazlık tipini özetler; her başlığın derin incelemesi ilgili hizmet sayfalarımızdadır.
Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma) ve Kritik Riskler
Miras planlamasında en sık karşılaşılan hukuki krizlerin başında 'muris muvazaası' gelmektedir. Bir kimsenin, mirasçısını miras hakkından yoksun etmek amacıyla, gerçekte bağışlamak istediği tapu sicilinde kayıtlı gayrimenkulünü satış gibi göstermesi, hukuken geçersiz bir işlemdir.
Uygulamada 'gizli bağış' olarak adlandırılan bu durum, saklı pay sahibi olsun veya olmasın, miras hakkı zedelenen tüm mirasçılar tarafından tapu iptali ve tescil davasına konu edilebilir. Bu tür davaların açılması kanunen herhangi bir hak düşürücü süreye veya zamanaşımına tabi tutulmamıştır. Servet devrinde bu tür iptal davalarıyla karşılaşmamak için muvazaa şüphesi doğurmayacak yasal zeminler (ölünceye kadar bakma sözleşmesi, usulüne uygun vasiyetname) sağlıkta kurulabilir; bu planlama araçlarını miras ve varlık yönetimi hizmetimizde ele alıyoruz.
Saklı Payın Korunması ve Tenkis Davaları
Eğer aile içi mal paylaşımında mirasbırakanın tasarrufları yasal sınırları (saklı payları) aşıyorsa, mağdur olan mirasçılar 'Tenkis Davası' ile bu işlemlerin iptalini veya indirime tabi tutulmasını talep edebilirler. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 560 gereğince, saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, bu hakkı zedeleyen ölüme bağlı veya sağlararası tasarrufların tenkisini dava edebilirler.
Ancak burada varislerin dikkat etmesi gereken en kritik nokta sürelerdir: tenkis davası açma hakkı, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak bir yıl; her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden on yıl geçmekle düşer (TMK m.571). Bu kısa süreler kaçırıldığında ciddi hak kayıpları doğar; buna karşılık tenkis iddiası, def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir (m.571/3).
Şirket Paylarının ve Gayrimenkullerin İntikali: Veraset İlamı Süreçleri
Miras sürecinin resmi olarak başlayabilmesi için ilk adım mirasçılık belgesinin (veraset ilamı) alınmasıdır. Yalnızca gayrimenkullerin değil, şirket hisselerinin, banka hesaplarının ve özel koleksiyonların intikali için de bu belge şarttır. Kurumsal ve çok uluslu ailelerde nüfus kayıtlarında soybağının tespit edilememesi veya yabancı/çifte vatandaş mirasçıların bulunması gibi durumlarda, belgenin Sulh Hukuk Mahkemelerinden alınması zorunludur. Yabancı varislerin Türkiye'deki gayrimenkul devri sürecini ayrı bir rehberde adım adım inceledik.
Servetin ve şirketlerin geleceği standart şablonlara sığmaz. Çekişmeli miras işleri, veraset ve tereke usulü için miras ve tereke hukuku sayfamıza; ihtilaf doğmadan yapılandırma için miras ve varlık yönetimi sayfamıza bakabilirsiniz.
