Durum tarihi: 11 Eylül 2026. Statü: Kabul edildi, yürürlük ertelendi. Enstrüman: Zakon o izmjenama i dopunama Zakonika o krivičnom postupku (Ceza Muhakemesi Kanunu değişikliği), "Sl. list CG" 132/2026, akt 2262; Skupština kabulü 4 Eylül 2026 (EPA 1163 XXVIII), yayım 9 Eylül 2026. Kanun yayımdan sonraki sekizinci gün, yani 17 Eylül 2026'da yürürlüğe giriyor (m.99).
Karadağ'da karakola götürülen ya da savcılığa ifadeye çağrılan bir yabancının ilk sorunu çoğu zaman hukuk değil, dildir. Önüne Karadağca bir kâğıt konur, tercüman gelene kadar konuşma başlar, telefon masaya bırakılır. Bu değişiklik tam bu üç ana dokunuyor. Aşağıda eski metinle yeni metni madde numarasıyla yan yana koyduk; yeni olmayanı yeni gibi göstermemek için.
Metin ne diyor
Eski 5. madde de gözaltına alınan kişiye kendi dilinde gözaltı sebebinin, susma hakkının ve avukat hakkının söylenmesini istiyordu. Vatandaşı olunan devletin konsolosluğuna haber verilmesini isteme hakkı da oradaydı. Yani konsolosluk hakkı yeni değil. Yeni olan, bu bilgilerin yazılı hâle gelmesi. Değişikliğin 3. maddesiyle yeniden yazılan 5. maddenin 3. fıkrasına göre gözaltına alınan kişiye gecikmeksizin yazılı bir hak bildirimi (pisana pouka o pravima) verilecek. Bu belgede, dosyayı inceleme hakkı, polis gözaltısının ve savcı gözaltısının (zadržavanje) azami süresi ve savcı gözaltısı kararına itiraz hakkı da yazacak. Kişi bu belgeyi gözaltı boyunca yanında tutabilecek (m.5/4) ve belge kendi dilinde ya da anladığı dilde verilecek (m.5/6).
| Konu | 17 Eylül'e kadar | 17 Eylül 2026'dan itibaren | Madde |
|---|---|---|---|
| Hak bildirimi | Sözlü, kendi dilinde | Ayrıca yazılı ve kendi dilinde; gözaltı boyunca kişide kalır | m.5/3-6 |
| Susma hakkı | Vardı | Susmanın aleyhe değerlendirilmeyeceği açıkça yazıldı | m.4/3, m.261/2 |
| Tercüman | İfade ve belgelerin çevirisi | İlk temasta dil tespiti, tercüman gerekmez kararına itiraz, avukatla görüşmede tercüme, tercümandan şikâyet | m.8/2-10 |
| Avukat 12 saatte gelmezse | Savcı avukatsız dinleyebiliyordu | Baro listesinden resen avukat atanır, sonraki 12 saatte dinlenir | m.266/2 |
| Tutuklama duruşması | Avukat katılabilirdi; dinlenmeden verilen kararda 48 saat | Avukat huzurunda; 24 saat | m.176/2, m.176/4 |
| Telefon ve bilgisayar | Bilgisayar araması, kullanıcı erişim sağlar | Adli kopya, kopyada hazır bulunma, şüpheliden şifre istenemez | m.75/2-22 |
Tercüme maddesi (m.8) baştan yazıldı. Eski metin ifadelerin ve belgelerin çevirisini söylüyor, gerisini açık bırakıyordu. Yeni metinde yetkili makam ilk temasta kişinin dili anlayıp anlamadığını ve tercümana ihtiyacı olup olmadığını tespit etmek zorunda. "Tercümana gerek yok" kararına karşı itiraz hakkı var. Gözaltı kararları, iddianame ve mahkeme kararları çevrilecek. Savunma hazırlanırken avukatla yapılan görüşmede de tercüme sağlanacak. Tercümenin kalitesinden memnun olmayan şüpheli savcıya ya da hâkime şikâyette bulunabilecek; şikâyet haklı bulunursa iş başka tercümana verilecek (m.8/10).
Avukat tarafında iki değişiklik var. Birincisi 266. madde. Eski metinde gözaltındaki kişi 12 saat içinde avukat bulamazsa savcı onu avukatsız dinleyebiliyordu. Yeni metinde bu durumda Advokatska komora listesinden sırayla resen bir avukat atanıyor ve ifade en geç sonraki 12 saat içinde alınıyor. İkincisi 100. madde: avukatsız ifade artık ancak kişi açık ve anlaşılır bilgi aldıktan sonra gönüllü olarak feragat ederse mümkün. Feragat her an geri alınabiliyor. Bu kurallara uyulmazsa ifade delil olarak kullanılamıyor (m.100/11).
Telefon ve bilgisayar araması da yeniden yazıldı. Arama kural olarak cihazın adli kopyası (forenzička kopija) üzerinden yapılacak ve cihazı alınan kişi ile avukatı kopyanın çıkarılmasında hazır bulunabilecek (m.75/4, m.75/8). Emirle ilgisi olmayan özel veriler tutanağa ve dosyaya girmeyecek (m.75/18); avukatla yazışmalar ve meslek sırrı mühürlenecek, mahkeme karar verene kadar içeriğine bakılmayacak (m.75/20).
Metin ne demiyor
Yazılı hak bildiriminin içeriğini Adalet Bakanlığı belirleyecek (m.5/5) ve ikincil düzenlemeler için dokuz ay süre var (m.514a/1). 11 Eylül 2026 itibarıyla yayımlanmış bir form bulamadık. Bu yüzden 17 Eylül'de karakolda hangi dillerde hazır bir belge olacağını gösteremiyoruz. Metnin yedek yolu belli: belge o dilde yoksa haklar sözlü anlatılır, yazılısı "en kısa sürede" verilir. Bu sürenin kaç saat olduğu yazılı değil.
İkinci boşluk bulut verisinde. 75. maddenin 14. fıkrası, cihazdan erişilebilen e-posta ve bulut verisinin nerede saklandığına bakılmaksızın toplanabileceğini söylüyor. Verinin yurt dışında olduğu önceden güvenilir biçimde tespit edilirse uluslararası anlaşmalara uyulacak. Ama 15. fıkraya göre yer belirlenemiyorsa bu tek başına erişimi engellemiyor. Tipik bir kurumsal e-posta hesabında hangi yolun işleyeceği metinden okunamıyor. "Tercümana gerek yok" kararına itirazın süresi ve mercii de 8. maddede yazılı değil.
Bizim okumamız
Gözaltı hâlinde üç şeyi yazılı istemenizi öneriyoruz: kendi dilinizde hak bildirimi, avukat ve konsolosluğa haber verilmesi. Belge verilmezse bunun tutanağa geçmesini isteyin; 100. maddenin 11. fıkrası hak bildirimi yapılmadan alınan ifadeyi delil olmaktan çıkarıyor. Avukat gelene kadar ifade vermemek aleyhinize yorumlanamaz; yeni metin bunu 4, 100 ve 261. maddelerde açık cümleyle yazıyor.
Şirket yöneticileri için ayrı bir nokta var. Şifre ve teknik yardım yükümlülüğü şüpheliye yüklenemiyor, ama sistemi yöneten ya da cihazı kullanan başka bir kişiye mahkeme kararıyla yüklenebiliyor. Karara uymayana 5.000 avroya kadar para cezası öngörülüyor (m.75/21-22). Karadağ'daki şirketinizde yönetici erişim bilgilerinin kimde olduğunu ve avukat yazışmalarının nerede tutulduğunu önceden bilmek bu yüzden işe yarıyor.
Yurt dışında yaşayan bir mağdursanız, örneğin Karadağ'da bir taşınmaz dolandırıcılığı için şikâyetçiyseniz, adres konusu artık daha ağır. Yeni 59. maddenin 5. fıkrasına göre savcının bildirimi bilinen adresinize ulaşmazsa ya da adres değişikliğini bildirmediğiniz için teslim edilemezse, savcılığın ilan tahtasına asılıyor ve sekiz gün sonra tebliğ edilmiş sayılıyor. Bu kural ertelenmedi, 17 Eylül'de işliyor.
Değişmeyenler
Usulün dili Karadağca olmaya devam ediyor (m.8/1) ve mahkemeye dilekçeler Karadağca veriliyor; gözaltındaki kişi kendi dilinde yazabiliyor (m.9/1-2). Müdafi yalnız bir advokat olabilir (m.66/3). Polis gözaltına aldığı kişiyi 24 saat içinde savcıya getirmek zorunda (m.264/3), savcı gözaltısı en çok 72 saat sürüyor ve bu karara itiraz süresi sekiz saat (m.267). Mağdur hakları paketi (m.65a-65v, 256b, 256v) 17 Eylül'de değil, destek servisleri kurulduktan altı ay sonra uygulanacak; servisler için bir yıl süre var (m.514b, m.516a). Yürürlükten önce açılmış tutuklama usulleri eski metne göre bitiyor, başlamış duruşmalar ise yeni metinle sürüyor (m.513a).
Nasıl doğrularsınız
Değişiklik kanununun resmî nüshası Službeni list'in sitesinde: sluzbenilist.me/propisi/397968. Künye alanında kayıt numarası 2262 ve yürürlük tarihi 17.09.2026 yazıyor. Aradığınız hükümler değişikliğin 3. maddesi (yeni m.5), 4. maddesi (yeni m.8), 27. maddesi (yeni m.75), 62. maddesi (m.266) ve 99. maddesi (yürürlük). Sayının tamamı 132/2026 fihristinde. Metnin sonundaki dipnot dört AB direktifini sayıyor: 2012/13/EU, 2012/29/EU, 2016/343 ve 2024/1712.
Karadağ'da bir ceza dosyasında müdafi yalnız baroya kayıtlı bir advokat olabilir (m.66/3); vekâletnamenin kimin adına düzenleneceğini ve dosyanın nasıl kurulduğunu Karadağ avukat sayfamızda anlattık. Aynı sayının öncesinde çıkan el koyma kanununu da 131/2026 yazımızda okuyabilirsiniz; Bakanlığın bildirim formu yayımlandığında notu Mevzuat Takibi sayfasına düşeceğiz.