Durum tarihi: 20 Eylül 2026. Statü: Kabul edildi, yürürlük ertelendi. Enstrüman: Zakon o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika Crne Gore, EPA 1176 XXVIII, akt numarası 23-1/26-21, teklif eden Vlada Crne Gore. Meclis metni 16 Eylül 2026'da kabul etti; 20 Eylül 2026 sabahı itibarıyla Službeni list'te künyesi çıkmadı.
Bu dosyayı açmamızın sebebi Meclis sayfasının kendisi. zakoni.skupstina.me üzerindeki akt sayfası bugün hâlâ "U proceduri" yazıyor, yani süreçte görünüyor. Oysa aynı sayfanın belge listesinde 16 Eylül tarihli bir Listing glasanja duruyor ve o belge üç ayrı oylamayı kaydediyor. Statü alanına bakıp "daha zamanı var" diyen okur yanılır. Kabul kararı belge listesinden okunur.
Metin ne diyor
Oylama tablosu kısa. Genel görüşmede 55 kabul, sıfır ret, sıfır çekimser. Bütünü üzerinde yine 55 kabul. Arada üçüncü bir oylama var ve asıl önemli olan o: "glasanje o postojanju razloga hitnosti da zakon stupi na snagu" — kanunun yürürlüğe girmesinde aciliyet sebebi bulunduğuna dair oylama, 54 kabul. Bu oylama yapıldı çünkü metnin son maddesi şunu diyor: "Ovaj zakon stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja." Kanun, Službeni list'te çıktığının ertesi günü yürürlüğe giriyor. Karadağ'da alışılmış sekiz günlük bekleme süresi bu metinde yok.
Kabul edilen metin, Meclis'e verilen tasarının aynısı değil. Vlada 20 amandman verdi; bir milletvekili grubunun tek amandmanı 16 Eylül'de geri çekildi. Zakonodavni odbor aynı gün amandmanları hukuken kabul edilebilir buldu ve on birinde düzeltme istedi — çoğu araya giren yeni maddelerin numaralandırmasıyla ilgili. Bunun pratik sonucu şu: kabul edilen metindeki madde numaraları tasarıdakiyle aynı değil. Aşağıda kanun maddelerini Krivični zakonik'in kendi numaralarıyla veriyoruz, tasarının iç numaralarıyla değil.
Okurumuzu ilgilendiren dört küme var.
| Konu | Kural | KZ maddesi |
|---|---|---|
| Bilişim suçunda ülkesel yetki | Sisteme Karadağ'dan erişildiyse suç Karadağ'da işlenmiş sayılır | čl. 8'e yeni fıkra |
| Değer bazlı el koyma | Suç geliri alınamıyorsa failin başka malvarlığı, gelirin değerine kadar alınır | čl. 113 |
| İzinsiz inşaat | Belge almadan inşaata başlamak ya da inşa etmek: altı aydan beş yıla hapis | čl. 326a |
| Altyapı bağlantısı | Belgesiz ya da belgeye aykırı yapıyı altyapıya bağlamak: üç aydan üç yıla hapis | čl. 326c |
Birinci kümenin lafzı şöyle: "Krivično djelo učinjeno posredstvom informaciono-komunikacionih tehnologija smatra se izvršenim i u Crnoj Gori ako je informaciono-komunikacionoj tehnologiji ili računarskom sistemu pristupljeno sa teritorije Crne Gore, bez obzira na to gdje se ta tehnologija ili računarski sistem nalazi." Sunucunun nerede olduğu artık belirleyici değil; erişimin Karadağ toprağından yapılmış olması yetiyor. Hükümetin gerekçesi bu eklemeyi terörle mücadele direktifine (2017/541) bağlıyor, ama maddenin lafzı terör suçlarıyla sınırlı değil, bütün ceza kanunu için yazılmış.
İnşaat tarafında iki hareket birden var. Nedozvoljeno građenje objekta başlıklı čl. 326a yeniden yazıldı: "Ko protivno propisima o izgradnji objekata, planiranju i uređenju prostora, započne građenje objekta ili gradi objekat bez prethodno pribavljene dokumentacije za građenje ili protivno odluci nadležnog organa o zabrani građenja, kazniće se zatvorom od šest mjeseci do pet godina." Yanındaki čl. 326b ise tümüyle kaldırıldı. Bağlantı maddesi čl. 326c de yenilendi; yeni metin hem bağlayanı hem de "bağlanmasına izin vereni" sayıyor.
Metin ne demiyor
Kabul edilen metnin konsolide hâli yayımlanmadığı için üç şeyi bugün gösteremiyoruz.
Birincisi, madde numaraları. Yürürlük maddesi tasarıda 49'uncu maddeydi; amandmanlar tasarının başına ve arasına yeni maddeler eklediği için kabul edilen metindeki numarası büyük olasılıkla farklı. Kuralın kendisi değişmedi, numarası künyeyle kesinleşecek.
İkincisi, tanımlar maddesi. Vlada'nın yedinci amandmanı Krivični zakonik'in 142. maddesine tek bir fıkra ekliyordu ve o fıkra elektronik parayı ve dijital varlığı suç geliri sayıyordu. Zakonodavni odbor bu amandmanı yeniden yazdı: madde artık bütünüyle yenileniyor, kırk bir fıkralı bir tanımlar maddesine dönüşüyor, dijital varlık orada ayrı bir tanım olarak duruyor ve suç geliri fıkrası o tanıma atıf yapıyor. Sonuç aynı yöne gidiyor, ama fıkra numarası ve lafız değişti. Meclis'in bu belgesi taranmış Kiril nüsha ve gömülü metin katmanı bozuk; oradan alıntı yapmadık, yapısal bilgiyle yetindik.
Üçüncüsü, karşılaştırma. čl. 326a'nın bugünkü lafzını ve ceza bandını konsolide resmî bir metinden okuyamadık; Službeni list'in ilgili sayfaları görüntü olarak yayımlanıyor ve tasarının kamuoyu tartışması tablosunda bu maddenin mevcut metni yok. Bu yüzden "ceza arttı" ya da "azaldı" demiyoruz. Maddenin lafzı "mijenja se i glasi" diyor, yani madde hâlihazırda var ve yeniden yazılıyor; čl. 326b'nin kaldırıldığı ise metinde açık.
Bizim okumamız
Karadağ'da mülkü olan ya da inşaat yaptıran okur için bugün yapılacak iş, kanunun çıkmasını beklemek değil, belge zincirini kontrol etmek. čl. 326a'nın fiili "belge almadan inşaata başlamak" olarak da yazılmış; yani fiil tamamlanmış yapıya bağlı değil. Bağlantı maddesindeki "izin veren" ifadesi, sorumluluğun fiilen bağlantıyı yapanla sınırlı olmadığını gösteriyor. Ruhsat dosyanız yüklenicideyse, hangi belgenin ne zaman alındığını kendi elinizde bir nüshayla görmekte yarar var.
Karadağ'dan uzaktan çalışan, şirket yöneten ya da dijital varlık tutan okur için önemli olan yetki kuralı. Sunucunun ya da borsanın yurt dışında olması, Karadağ'dan erişilen bir işlem bakımından artık koruyucu bir unsur değil. Bunu el koyma kuralıyla birlikte okumak gerekiyor: suç geliri aynen alınamıyorsa mahkeme failin başka malvarlığını gelirin değerine kadar alabiliyor.
Aciliyet oylaması yüzünden hazırlık penceresi dar. Künye çıktığı gün kanun ertesi gün uygulanmaya başlıyor.
Değişmeyenler
Bugün hiçbir şey yürürlükte değil. 20 Eylül 2026 itibarıyla Krivični zakonik'in yürürlükteki hâli 70/03 ve 47/06 sayılı Sl. list RCG ile 40/08'den 121/25'e uzanan zincire ve 117/2026 sayılı değişikliğe dayanıyor; bu yazıdaki hükümlerin hiçbiri henüz uygulanmıyor. Ceza muhakemesi kuralları bu kanunla değişmedi; gözaltında yazılı hak bildirimi ve müdafi hakkı ayrı kanunda duruyor. Oturma ve çalışma izni yükümlülükleri, şirket kayıt yükümlülükleri, legalizacija başvuru takvimi bu değişiklikten etkilenmiyor. Vergi oranlarıyla da ilgisi yok.
Nasıl doğrularsınız
Akt sayfası Meclis'te: zakoni.skupstina.me akt 4349. Sayfanın Status alanına değil, Dokumenta listesine bakın; aradığınız satır "Listing glasanja", tarihi 16.09.2026. Oylama dökümünün doğrudan adresi aynı dizindeki PDF. Tasarı metni ve Vlada'nın amandmanları hükümet sitesinde: Predlog zakona ve Predlog amandmana. Künyeyi sluzbenilist.me/registri sayfasından izleyebilirsiniz; 20 Eylül sabahı son sayı 135/2026 ve 16 Eylül tarihli. Dizin gecikebildiği için propisi aramasında "Krivičnog zakonika" ibaresini de aratın.
El koyma kurallarını suç geliri yazımızda, kaçak yapı ve legalizacija takvimini son tarih yazımızda madde madde yazmıştık. Karadağ'da yapı ruhsatı dosyası ya da şirket dosyası olan okur için bu değişikliğin künyesi çıktığında hangi maddelerin numarasının değiştiğini bu sayfada güncelleyeceğiz; dosyanın sonraki adımlarını Mevzuat Takibi sayfasından izleyebilirsiniz.
