İtirazen şikâyet: on gün, beş gün, üç iş günü — ve bedelin ne kadarının geri geldiği

Kamu ihalesinde hakkını arayan istekli için sorun genellikle iddianın gücü değil, takvimdir. 4734 sayılı Kanun beş ayrı süre kurar ve bunların hepsi gün hesabıyla işler. Bir tanesi kaçırıldığında dosya esasa girilmeden reddedilir.

Ve 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanun, başvuru bedelinin iadesini yeniden düzenledi: bedel artık dilekçedeki iddiaların haklılık oranına göre kısmen iade ediliyor — ama iki hâlde hiç iade edilmiyor.

Önce kural: bu yollar tüketilmeden dava açılamaz

m.54/1: ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını ya da zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, Kanun'daki şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilir.

🔑 m.54/2: "Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır."

Bu iki basamak atlanarak doğrudan idari yargıya gidilemez. Sıra: idareye şikâyet → Kuruma itirazen şikâyet → dava.

m.54/3: şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçede bulunması gerekenler

m.54/4 beş kalem sayar:

• (a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi,
• (b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası,
• (c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih,
• (d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller,
• (e) İtirazen şikâyet başvurularında idareye yapılan şikâyetin ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.

⚠ İki dilekçe yasağı (m.54/8): "Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz." Ortak girişimlerin ve çok ihaleli itirazların en sık düştüğü usul kuralıdır.

Yanlış mercie başvuru (m.54/9): başvuruların ihaleyi yapan idare veya Kurum dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılması ve dilekçelerin bu merciler tarafından ilgisine göre gönderilmesi hâlinde, dilekçelerin idare veya Kurum kayıtlarına girdiği tarih başvuru tarihi kabul edilir.

Eksiklikler (m.54/10): belirtilen hususlara aykırılık içeren ve henüz başvuru süresi dolmamış başvurulardaki eksiklikler, idare veya Kurumun bildirim yapma zorunluluğu bulunmaksızın, başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir.

Bu fıkra iki yönlüdür: eksiklik giderilebilir, ama kimse size haber vermek zorunda değildir ve pencere başvuru süresinin sonunda kapanır.

Süre haritası

m.55/1 — idareye şikâyet: başvuru, işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla, bunların farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren;

• m.21/b ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün,
• diğer hâllerde on gün içinde

ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.

Sürenin başlangıcı iki hâlde özel olarak belirlenmiştir: ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden; ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

⏱ m.55/2 — doküman şikâyetlerinde ek sınır: ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.

İnceleme sonucunda tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hata ya da eksiklik bulunur ve dokümanda düzeltme yapılmasına karar verilirse, gerekli düzeltme yapılarak son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Hata veya eksiklik ilanda da varsa m.26'ya göre işlem yapılır.

m.55/3 — idarenin cevabı: idare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday, istekli ve istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir.

m.55/4 — Kuruma itirazen şikâyet: belirtilen sürede bir karar alınmaması durumunda karar verme süresinin bitimini; süresinde alınan karar uygun bulunmaması durumunda kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.

🔴 m.55/5 — sözleşme imzalama yasağı: idareye şikâyet başvurusunda bulunulmuşsa; karar üzerine son bildirim tarihini, süresinde karar alınmamışsa bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığına ilişkin sorgulama yapılmadan; itirazen şikâyet varsa Kurum nihai karar vermeden sözleşme imzalanamaz.

İptal kararına karşı: beş gün ve doğrudan Kuruma

m.56/1: itirazen şikâyet, m.55/4'teki hâllerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce yapılabilir. Ve önemli bir sınırlama: "İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir."

İki sonuç: idarenin kendiliğinden aldığı iptal kararları itirazen şikâyete konu edilemez; şikâyet üzerine alınmış bir iptal kararına karşı ise idareye tekrar gidilmeden, beş gün içinde doğrudan Kuruma başvurulur.

İncelemenin kapsamı (m.56/2): Kurum, itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları, idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İptal işlemine karşı yapılan başvurular ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.

🔑 m.56/3: "Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez."

İdarenin sözleşmeyi aceleyle imzalaması incelemeyi durdurmaz.

Karar süresi (m.56/5): Kurum nihai kararını, ihaleye ilişkin bilgi ve belgeler ile ihale işlem dosyasının kayıtlara alındığı tarihi izleyen yirmi gün içinde vermek zorundadır. Bu süre, m.21/b-c ihaleleri ile şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınan iptal işlemine karşı başvurularda on iş günü olarak uygulanır.

Tebliğ ve yayın (m.56/7): Kurul kararları, karar tarihini izleyen beş iş günü içinde taraflara tebligata çıkarılır ve tebligata çıkarıldığı tarihi izleyen beş gün içinde Kurumun internet sayfasında yayınlanır. ⚠ "Kararlara erişim ücrete tabi tutulamaz."

m.56/8: idareler, hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.

Kurumun verebileceği üç karar

m.54/11, başvurular üzerine idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak verilecek kararları sayar:

• (a) İhalenin iptali — ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespiti hâlinde,
• (b) Düzeltici işlem belirlenmesi — idare tarafından düzeltme yapılmasıyla giderilebilecek ve sürecin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda,
• (c) Başvurunun reddi — başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması, şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi, veya itirazen şikâyet konusunun Kurumun görev alanında bulunmaması hâllerinde.

⚠ Kurumun görev alanında bulunmaması hâli hariç, itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi durumunda başvuru teminatı yatırılan hâllerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir.

Başvuru teminatı (m.54/6): itirazen şikâyette bulunanlardan, m.53/j-2'deki bedelin dört katı tutarına kadar başvuru teminatı alınmasına Cumhurbaşkanınca karar verilebilir. Teminatlar Kurum hesaplarına yatırılır ve Kurum gelirleriyle ilişkilendirilmeksizin ayrı hesaplarda tutulur.

Başvuru bedeli: bandlar ve yıllık güncelleme

m.53/j-2, itirazen şikâyet başvuru bedelini yaklaşık maliyete göre dört banda ayırır:

⚠ Bunlar Kanun metnindeki tutarlardır ve cari yıl tutarları değildir. m.67: "Bu Kanunda belirtilen eşik değerler ve parasal limitler bir önceki yılın Toptan Eşya Fiyat Endeksi esas alınarak Kamu İhale Kurumu tarafından güncellenir ve her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere aynı tarihe kadar Resmî Gazete'de ilân edilir." Olağanüstü hâllerde bu tarih dışında da Kurumun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı Kararı ile güncellenebilir.

Bu nedenle geçerli bedel, başvuru anında Kurumun 1 Şubat'ta yayımladığı güncel tebliğden teyit edilmelidir; kanun metnindeki rakam yalnızca bandı gösterir.

🔴 2025 değişikliği: bedel artık haklılık oranına göre iade ediliyor

24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun'un 11. maddesiyle m.53/j'deki iade rejimi yeniden yazıldı:

"İtirazen şikayet başvuru bedelinin, itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir."

⚠ İki hâlde bedel iade edilmez:

• m.54'ün on birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine karar verilmesi hâlinde,
• eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda m.54/11'in (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi hâlinde.

🔑 İddia sayımı: "Başvuru dilekçesinde aynı iddia kapsamında birden fazla hususa yer verilmesi hâlinde bu hususlar Kurum tarafından ayrı birer iddia olarak değerlendirilir."

Bu cümle dilekçe tekniğini doğrudan etkiler: haklılık oranı iddia sayısı üzerinden hesaplandığından, zayıf hususları aynı başlık altına yığmak iade oranını düşürebilir.

⏱ İade usulü: Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen on beş gün içinde Kurum tarafından bedel iadesi yapılır. Bu süre içinde ödeme yapılamazsa, sürenin bitiminden ödeme tarihine kadar kanuni faiz işletilir.

Talep şarttır: iade kendiliğinden yapılmaz ve otuz günlük pencere Kurul kararının bildirimiyle başlar.

Sözleşme feshedilirse: pay iadesi

Aynı maddede 7571 ile değiştirilen bir paragraf daha vardır: itirazen şikâyet üzerine alınan Kurul kararlarına karşı açılan davalar sonucunda veya 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.10 uyarınca sözleşmenin feshedilmesi hâllerinde, m.53/j-1 uyarınca tahsil edilen bedelin ilk sözleşme bedelinin tamamlanmayan oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararıyla yükleniciye iadesine karar verilir.

⏱ Bunun için yüklenicinin, fesih ve tasfiye işlemlerinin tamamlandığının kendisine bildirimini izleyen otuz gün içinde iade talebiyle idareye başvurması gerekir. Başvuruyu izleyen on beş gün içinde idarece, ilk sözleşme bedelinin tamamlanmayan oranı dâhil gerekli bilgi ve belgeler Kuruma iletilir.

Yargı yolu

m.57: "Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür."

İdari yargıda dava süreleri ve yürütmenin durdurulması rejimi için vergi davası: süreler, tahsilat ve yürütme yazımızdaki 2577 sayılı Kanun çerçevesi ilgilidir. Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı sermayeli şirketlerin genel güvenceleri için yabancı yatırımcının kanuni güvenceleri yazımıza bakınız.

Bu dosyayı nasıl açıyoruz

İlk çıktımız bir görüşme değil, yazılı bir hukuki değerlendirmedir. Bize şunları gönderirsiniz: ihale kayıt numarası ve ihale dokümanı, şikâyete konu işlemin öğrenildiği veya bildirildiği tarihi gösteren belge (EKAP bildirimi, tutanak veya yazı), idareye yapılmış şikâyet dilekçesi ve idarenin kararı ile bildirim tarihi, yaklaşık maliyet bandı, ve varsa Kurul kararı ile tebliğ tarihi.

Karşılığında kapsamı önceden belirlenmiş bir çalışma alırsınız: ihalenin m.21/b-c kapsamında olup olmadığı ve buna göre şikâyet süresinin beş mi on gün mü olduğu, sürenin hangi tarihte başlayıp dolduğu (ilan, doküman veya işlem ayrımıyla), doküman şikâyetiyse üç iş günü sınırının durumu, itirazen şikâyet için on günlük pencerenin hesabı, iptal kararı söz konusuysa beş günlük doğrudan başvuru yolunun işleyip işlemediği, dilekçenin m.54/4'teki kalemleri karşılayıp karşılamadığı ve tek dilekçe yasağına takılıp takılmadığı, ve iddiaların haklılık oranı üzerinden bedel iadesini nasıl etkileyeceği.

Ücretsiz danışma vermiyoruz. Bu dosya türünde ilk saat satış değil gün sayımıdır; süresi geçen başvuru esasa girilmeden reddedilir ve teminat yatırılmışsa gelir kaydedilir.

Sınırımızı açıkça yazalım: sonucu önceden taahhüt etmiyoruz. Kanun, başvurunun reddi hâlinde başvuru bedelinin iade edilmeyeceğini ve teminatın gelir kaydedileceğini açıkça düzenlemektedir; başvurunun kendisi ölçülmesi gereken bir maliyet taşır.