Miras kalınca ödenecek verginin cevabı çoğu ailede korkulandan küçüktür — ama yalnız süreleri bilenler için. 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu (VİVK), hem ölüme bağlı intikalleri hem bağış gibi ivazsız kazandırmaları vergiler; 2026 tutarları, 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de (33124, 5. Mükerrer) yayımlanan 57 Seri No'lu Genel Tebliğ ile yüzde 25,49'luk yeniden değerleme oranında güncellendi. Bu rehberdeki her rakam, kanunun konsolide metninden ve bu Tebliğ'den alınmıştır; kontrol tarihi 20 Ağustos 2026.
2026 İstisnaları: Çoğu Dosyada Vergi Ya Yok Ya Küçük
- Mirasta kişi başı istisna: Evlatlıklar dâhil füruğ (altsoy) ve eşten her birine isabet eden miras hissesinin 2.907.136 TL'si vergiden istisnadır; füruğ yoksa eşe isabet eden hissenin 5.817.845 TL'si (VİVK m.4/b).
- İvazsız intikallerde: Bağış gibi karşılıksız kazandırmaların 66.935 TL'si istisnadır (m.4/d).
- Ayrıca ev eşyası, murise ait zat eşyası ve aile hatırası niteliğindeki eşyalar mirasta vergiye girmez (m.4/a); örf gereği verilen çeyiz türü hediyeler de kapsam dışıdır (m.4/c).
İstisna mirasçı başına işlediği için tereke büyük görünse bile, pay bölündükçe matrah hızla erir — aşağıdaki örnekte göreceksiniz.
2026 Tarifesi: Dilim Dilim Artan Oran
| Matrah dilimi (2026) | Veraset yoluyla intikal | İvazsız intikal |
|---|---|---|
| İlk 3.000.000 TL | %1 | %10 |
| Sonra gelen 7.000.000 TL | %3 | %15 |
| Sonra gelen 15.000.000 TL | %5 | %20 |
| Sonra gelen 30.000.000 TL | %7 | %25 |
| 55.000.000 TL'yi aşan bölüm | %10 | %30 |
Tarife artan oranlı ve dilimlidir: matrahın tamamına tek oran değil, her dilime kendi oranı uygulanır. İki kural daha bilinmelidir: bir kişiye ana, baba, eş ve çocuklarından yapılan ivazsız intikallerde ivazsız tarifenin yarısı uygulanır (m.16/2) — yani anneden çocuğa bağışta ilk dilim %10 değil %5'tir; yarışma-çekiliş ve şans oyunu ikramiyeleri ise sabit oranlı stopajla ayrı bir rejimde vergilenir (m.16 son fıkra).
2026'nın taze bir katmanı da var: 21 Mayıs 2026 tarihli 7582 sayılı Kanunla m.16'ya eklenen fıkra, Gelir Vergisi Kanunu mükerrer m.20/D kapsamındaki istisnadan yararlananlardan, istisna süresi içinde gerçekleşen veraset intikallerinde vergi oranını %1 olarak sabitliyor — niş bir düzenleme; kapsama girip girmediğiniz dosya bazında kontrol edilmelidir.
Örnek Hesap: Eş ve İki Çocuk
Net terekesi (borçlar düşülmüş) 12.000.000 TL olan bir dosyada eş 1/4, iki çocuk kalan 3/4'ü paylaşır:
- Eş (3.000.000 TL pay): 2.907.136 TL istisna düşülür → matrah 92.864 TL → ilk dilim %1 → vergi 928,64 TL.
- Her çocuk (4.500.000 TL pay): istisna sonrası matrah 1.592.864 TL → %1 → vergi 15.928,64 TL.
12 milyonluk terekenin toplam vergisi 33 bin TL'nin altındadır — ve üç yıla yayılarak ödenir. Vergiyi büyüten şey tereke değil, çoğu zaman beyan disiplinsizliğidir: süresi geçen beyanname, cezalı tarhiyatı ve gecikme faizini davet eder.
Matrah Nasıl Bulunur?
Matrah, intikal eden malların Vergi Usul Kanunu'na göre bulunan değerleridir; murisin borçları ve kanunda sayılan masraflar (m.12) düşüldükten sonra kalan tutar vergilenir (m.10). Mükellefler ilk tarhiyatta kanundaki değerleme ölçülerini kullanır — örneğin gayrimenkuller emlak vergisi değeriyle, bilançolu ticari işletmeler öz sermayeyle beyan edilir; idare kesin değerlemeyi sonradan tamamlar. Bu yüzden beyannamedeki değerleme tercihleri, sonradan çıkacak ek tarhiyatın da belirleyicisidir.
Beyanname Süreleri: 4 / 6 / 8 Ay Kuralı (m.9)
| Ölüm nerede? | Mükellef nerede? | Süre |
|---|---|---|
| Türkiye'de | Türkiye'de | Ölümden itibaren 4 ay |
| Türkiye'de | Yabancı ülkede | 6 ay |
| Yabancı ülkede | Türkiye'de | 6 ay |
| Yabancı ülkede | Ölümün olduğu ülkede | 4 ay |
| Yabancı ülkede | Başka bir yabancı ülkede | 8 ay |
Gaiplikte süre, gaiplik kararının ölüm siciline kaydından itibaren 1 aydır; bağış gibi diğer intikallerde malın hukuken iktisabından itibaren 1 ay içinde beyanname verilir (m.9). Yurt dışındaki mirasçıların süre avantajı vardır ama tebligat ve apostil zinciri zaman yer — takvim baştan kurulmalıdır.
Ödeme: Üç Yıla Yayılan Altı Taksit
Tahakkuk eden vergi, üç yılda ve her yıl Mayıs ile Kasım aylarında iki eşit taksit hâlinde — toplam altı taksitte — ödenir (m.19). Pratik bir bağ daha vardır: tapuda miras intikali işlenirken vergi ilişiğinin kesilmesi aranır; beyannameyi savsaklayan dosyalarda intikal ve satış planı da kilitlenir. Belge tarafının tamamını veraset ilamı rehberinde anlattık.
Muafiyet ile İstisna Aynı Şey Değil
İki kavram sahada sürekli karışır. Muafiyet KİŞİYE ilişkindir: VİVK m.3 uyarınca kamu idareleri, emekli ve yardım sandıkları, sosyal sigorta kurumları, kamu yararına çalışan dernekler ve siyasi partiler ile ilim, kültür, sağlık, eğitim, din, hayır gibi amaçlarla kamu yararına kurulan teşekküller bu vergiden muaftır — onlara yapılan intikaller vergilenmez. İstisna ise TUTARA ilişkindir: m.4'teki 2.907.136 TL gibi eşikler, vergiye tabi kişilerin matrahından düşülür. Vakfa bağış planlayan aileler için bu ayrım, planlamanın kendisidir.
Sık Yapılan Üç Hata
- İstisnayı terekenin toplamından düşmek: 2.907.136 TL'lik istisna tereke başına değil, füruğ ve eşten HER BİRİNİN payı başına uygulanır (m.4/b). Yanlış hesap, vergiyi olduğundan büyük gösterip aileleri gereksiz yapılandırmalara itiyor.
- "Vergi çıkmıyor" diye beyanname vermemek: istisna, beyanname yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz; uygulamada tapu intikali ve banka işlemleri için vergi dairesinin ilişik yazısı arandığından, vergisi sıfır çıkacak dosyada bile beyan takvimi işletilmelidir.
- Taksit takvimini satış planından koparmak: vergi üç yıla yayılır (m.19) ama tapudaki intikal ve satış, ilişik kesme pratiğine bağlıdır. Mirası kısa vadede satmayı planlayan aile, beyan ve tahakkuku öne çekerek takvimi kendisi yönetmelidir.
Banka Hesapları ve Blokeler
Murisin banka hesapları, ölümün öğrenilmesiyle bloke edilir; bankalar ödeme için tipik olarak veraset ilamı ile birlikte vergi dairesinden alınan ilişik yazısını arar — uygulama bankadan bankaya ayrıntıda değişebilir. Yani VİV süreci yalnız tapunun değil, mevduatın da anahtarıdır: beyanname verilmeden bloke çözümü çoğu dosyada ilerlemez. Belge tarafının tamamı için veraset ilamı rehberimize yukarıda bağlantı verdik.
Yabancı Mirasçı ve Yurt Dışı Varlık Boyutu
VİVK'nin kapsamı kişi ve mal ölçütleriyle çizilir: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının intikalleri ile Türkiye'de bulunan malların intikali verginin konusundadır; yabancı mirasçının Türkiye'deki maldan aldığı pay da bu kapsamda vergilenir. Yurt dışı varlıklar ve birden fazla ülkenin vergi aldığı senaryolarda çifte vergilendirme sonuçları, ülkeye göre değişen anlaşma ve mahsup kurallarıyla çözülür — bu katman dosya bazında planlanır. Sınır ötesi miras dosyalarının vergi ayağını uluslararası vergi planlaması ekibimizle birlikte yürütüyoruz; verginin miras hukuku ayağı için miras ve tereke hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
Beyanname takvimi, değerleme tercihleri ve taksit planı tek dosyada kurulduğunda VİV, miras sürecinin en yönetilebilir kalemidir; savsaklandığında ise en pahalı sürprizidir. Dosyanızın vergi ayağını birlikte planlamak için miras ve tereke ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
