Karadağ pazarında yer edinmek veya Avrupa'ya sıfır gümrükle açılmak isteyen yatırımcıların ajandasındaki ilk soru şudur: 'Karadağ'da şirketimi hangi statüde kurmalıyım?' Ülkenin Ticaret Kanunu (Zakon o privrednim društvima), yabancı yatırımcılara tıpkı yerel vatandaşlar gibi geniş haklar sunar. Ancak pratikte tüm ekosistem %99 oranında tek bir şirket türü etrafında döner: DOO.
DOO (Društvo sa ograničenom odgovornošću) Nedir?
Basit tabirle, Türkiye'deki 'Limited Şirket'in (Ltd. Şti.) birebir karşılığıdır. Karadağ'da yabancılar tarafından kurulan şirketlerin neredeyse tamamı DOO yapısındadır.
Neden Herkes DOO Kuruyor?
- Sermaye Avantajı (1 Euro): Karadağ devleti yatırımcıyı teşvik etmek için DOO kuruluşunda yasal minimum sermayeyi sadece 1 Euro (Evet, yazı ile bir euro) olarak belirlemiştir. Parayı bankada bloke etmenize gerek yoktur.
- Sınırlı Sorumluluk Güvencesi: DOO'nun en büyük faydası, kurucu hissedarların (Osnivač) şirketin borçlarına karşı sadece koydukları sermaye (Yani 1 Euro) kadar sorumlu olmasıdır. Şirket batsa dahi, devlet veya alacaklılar sizin şahsi banka hesaplarınıza, şahsi evinize veya arabanıza (Dolandırıcılık ispatlanmadıkça) el KOYAMAZ.
- Hızlı Kuruluş: İsim uygunluk onayı, tüzük (Statut) hazırlanması ve şirket siciline (CRPS) kayıt işlemleri profesyonel bir avukatlık ofisiyle (Rona Legal gibi) ortalama 4-7 iş günü gibi rekor bir sürede tamamlanır.
AD (Akcionarsko društvo) – Anonim Şirket
Türkiye'deki A.Ş. formatının Karadağ versiyonudur. Bankalar, sigorta şirketleri, dev inşaat fonları veya borsaya (Montenegro Stock Exchange) kote olacak dev yapılar için kurulan bir modeldir.
- Asgari Sermaye: Merkezi kayıt ofisine (CRPS) tescil edilebilmesi için en az 25.000 Euro nakdi sermaye yatırılması şarttır.
- Bürokrasi: DOO'ya göre yönetimi (Yönetim Kurulu zorunluluğu, genel kurullar, yıllık bağımsız denetim zorunluluğu) çok daha ağır, masraflı ve hantaldır.
Girişimciler (Preduzetnik / Şahıs Şirketi) Statüsü
Türkiye'deki 'Şahıs Firması' kavramıdır. Kurulumu DOO'dan bile daha ucuzdur (Sıfır vizyonlu danışmanlar genellikle masraftan kaçmak için bunu önerir). ANCAK:
Rona Legal Uyarısı: Şahıs şirketi (Preduzetnik) kurarsanız, 'Sınırlı Sorumluluk' zırhından mahrum kalırsınız. Şirketinizin herhangi bir vergi cezası veya ticari borcunda, tüm borçlardan Karadağ'daki veya Türkiye'deki ŞAHSİ mal varlığınızla (Tüm paranızla ve gayrimenkullerinizle) sınırsız sorumlu olursunuz.
Kıssadan hisse: Karadağ'da güvenli, vergi avantajlı (%9) ve prestijli bir başlangıç için en mükemmel hukuki zırh her zaman DOO (Limited) şirketidir.
