Durum tarihi: 12 Eylül 2026. Statü: Kabul edildi, yürürlük ertelendi. Enstrüman: Zakon o zaštiti podataka o ličnosti koje obrađuju nadležni organi u svrhu sprečavanja, istraživanja, otkrivanja ili gonjenja krivičnih djela ili izvršenja krivičnih sankcija (kolluk organlarının işlediği kişisel verilerin korunması hakkında kanun), "Sl. list CG" 132/2026, akt 2261; Skupština kabulü 4 Eylül 2026 (EPA 1165 XXVIII), ukaz 8 Eylül 2026, yayım 9 Eylül 2026. Altmış maddelik yeni bir kanun, değişiklik değil. Yürürlük yayımdan sonraki sekizinci gün, yani 17 Eylül 2026; uygulama ise yürürlükten altı ay sonra, 17 Mart 2027 (m.60).
Sınırda ikinci kontrole alınan, bir dosyada tanık sıfatıyla ifadesi alınan ya da adı bir soruşturmada geçen okurdan gelen soru hep aynı şekli alıyor: hakkımda bir kayıt açıldı mı, içinde ne var, kime gönderildi. Bugüne kadar bu sorunun yazılı bir muhatabı yoktu. Yeni kanun muhatabı yazıyor — ama aynı metin, cevabın verilmeyebileceği halleri de yazıyor. İkisini birlikte okumak gerekiyor.
Metin ne diyor
Kanun kolluk ve yargı organlarının veri işlemesini genel veri koruma rejiminden ayırıyor. Muhatabı nadležni organi: suçun önlenmesi, soruşturulması, ortaya çıkarılması, kovuşturulması ya da ceza yaptırımlarının infazı ile görevli organlar ve bu amaçlarla kamu gücü kullanmakla kanunen yetkilendirilmiş her kurum (m.5 t.8). Yer ölçütü organın kendisinde: Karadağ'da kurulmuş bir organ söz konusuysa, işlemenin fiilen Karadağ toprağında yapılıp yapılmadığına bakılmıyor (m.3).
Erişim hakkı 16. maddede. Hakkınızda veri işlenip işlenmediğinin teyidini, işleniyorsa verinin kendisini ve yedi kalem bilgiyi isteyebiliyorsunuz: işlemenin amacı ve hukuki dayanağı, veri kategorileri, verinin iletildiği alıcılar — metin burada "özellikle diğer devletlerdeki veya uluslararası kuruluşlardaki alıcılar" diyor —, saklama süresi, düzeltme ve silme isteme hakkınız, denetleyiciye şikâyet hakkı ve verinin kaynağı hakkında mevcut bilgiler. Talebe cevap kural olarak talebin geldiği biçimde ve ücretsiz veriliyor; alınan önlem yazılı bildiriliyor (m.14). Talebin açıkça dayanaksız ya da aşırı olduğunu ispat yükü kurumda (m.14/7).
Sınır 17. maddede. Kurum erişimi tümüyle ya da kısmen sınırlayabiliyor; ölçüt 15. maddenin 3. fıkrasındaki beş sebep: soruşturmanın engellenmesini önlemek, ceza sürecine zarar vermemek, kamu güvenliği, ulusal güvenlik ve başkalarının hak ve özgürlükleri. Ret yazılı ve gerekçeli olmak zorunda — fakat 17. maddenin 4. fıkrası, gerekçenin açıklanması bu beş amaçtan birini tehlikeye atacaksa kurumu gerekçe vermekten muaf tutuyor. Yani cevabın "size bunu söyleyemeyiz, niçin söyleyemediğimizi de söyleyemeyiz" olması metne uygun.
| Ne isteyebilirsiniz | Bugün | 17 Mart 2027'den itibaren | Madde |
|---|---|---|---|
| Kayıt var mı, içinde ne var | Yazılı bir usul yok | Teyit, erişim ve yedi kalem bilgi | m.16 |
| Veri kime gönderildi | — | Alıcılar, özellikle yurt dışındaki alıcılar | m.16 t.3 |
| Ret gerekçesi | — | Yazılı; ancak beş sebepten biri varsa gerekçe verilmeyebilir | m.17/1-4 |
| Reddedildiğinizde ne yaparsınız | — | Hakkı denetleyici kurum üzerinden kullanma | m.19 |
| Şikâyet | — | Denetleyici kurum, en geç 90 gün içinde bilgilendirir | m.53/2 |
| Sessizlik | — | 90 gün dolarsa idari dava yolu açık | m.54 |
| Kime bakıldığı kaydı | — | Erişim, açıklama ve aktarım, bakan ve alan kişinin kimliğiyle loglanır | m.27 |
On dokuzuncu madde bu kanunun kilit hükmü. Kurum size doğrudan cevap vermediğinde hak ortadan kalkmıyor, el değiştiriyor: hakkı denetleyici kurum üzerinden kullanıyorsunuz, kurum sizin yerinize bakıyor ve en azından "gerekli kontrolleri ve denetimi yaptım" bilgisini ve yargı yolunu bildiriyor. Dosyanın içeriğini görmüyorsunuz; bakıldığını öğreniyorsunuz. Kanun ayrıca bu imkânı size hatırlatmayı kurumun kendisine yüklüyor (m.19/2).
Beşinci bölüm verinin yurt dışına gidişini düzenliyor ve yabancı okur için en sert kısım burası. Kural olarak aktarım dört koşulu birlikte istiyor: aktarım m.1 amaçları için gerekli olacak, alıcı o devlette aynı amaçlarla yetkili bir kamu organı olacak, veri bir AB üyesi devletten gelmişse AB dışına ileri aktarım için o devletin ön izni alınacak ve 38, 39 ya da 40. maddedeki dayanaklardan biri bulunacak (m.37). Kırk birinci madde ise istisnayı kuruyor: münferit ve özel hallerde, üçüncü ülkedeki yetkili organa gitmenin gecikme yüzünden etkili olmayacağı değerlendirilirse, veri o ülkedeki özel bir alıcıya doğrudan gönderilebiliyor. Beş koşul birlikte aranıyor ve aktarım belgeleniyor. Kırkıncı maddenin 2. fıkrası ters yönde bir fren koyuyor: münferit olaylarda kişinin temel hak ve özgürlükleri aktarımdaki kamu yararına üstün geliyorsa veri gönderilemiyor.
Metin ne demiyor
Bu kanunda ceza rakamı yok. Elli sekizinci madde sorumluluk ve cezaları "kişisel verilerin korunmasını düzenleyen ve bu kanunun uygulanmaya başladığı günden itibaren uygulanan kanuna" bağlıyor. Aynı oturumda, 4 Eylül 2026'da, genel veri koruma kanunu da kabul edildi ve 8 Eylül 2026'da ukaz'ı imzalandı (EPA 1164, 106 madde). Ancak 12 Eylül 2026 itibarıyla Službeni list'in en son sayısı 132/2026 ve bu genel kanun o sayıda yok. Yayımlanmadığı için yürürlük tarihi de hesaplanamıyor. Dolayısıyla 17 Mart 2027'de hangi ceza rejiminin yürüyeceğini bugün gösteremiyoruz.
İkinci boşluk 20. maddede. Veri bir mahkeme kararında ya da ceza soruşturması dosyasındaysa, 15, 16 ve 18. maddelerdeki haklar "özel mevzuata göre", yani Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre kullanılıyor. İki metin farklı cevap verdiğinde hangisinin üstün geleceği yazılı değil. Üçüncüsü: 19. madde denetleyici kuruma başvuru yolunu açıyor ama o yol için ayrı bir süre koymuyor; metinde yazılı tek süre 53. maddenin şikâyet için verdiği 90 gün.
Bir de not düşelim. Bu kanunun metninde AB direktiflerine atıf yapan bir dipnot bulamadık; aynı sayıda dört kanunun başlığı Službeni list'in aktarım işaretini taşırken bu kanunun başlığı taşımıyor. Bu yüzden metnin belirli bir direktifi aktardığını yazmıyoruz; yalnız ne dediğini yazıyoruz.
Bizim okumamız
17 Mart 2027'den sonra talebi yazılı vermenizi ve 16. maddeye açıkça atıf yapmanızı öneriyoruz; cevabın biçimi talebin biçimine bağlandığı için (m.14/2) yazılı talep yazılı cevap getiriyor. Ret gelirse iki şey isteyin: kararın yazılı nüshası ve 17. maddenin 6. fıkrasına göre kaydedilen fiilî ve hukuki sebeplerin denetleyici kuruma verilmesi. Gerekçe size söylenmese bile o kayıt kurumda duruyor ve denetleyici onu isteyebiliyor.
Şirket tarafında bakılacak yer 27. madde. Kim baktı, ne zaman, kime gönderdi sorularının cevabı log kayıtlarında; denetleyici kuruma başvururken incelenmesini isteyeceğiniz şey bu. O tarihe kadar ise pratik yol değişmiyor: adınız bir dosyada geçiyorsa erişim, veri koruma mevzuatından değil, ceza usulünden ve müdafi sıfatından geçiyor.
Değişmeyenler
17 Mart 2027'ye kadar kolluk verisi bakımından yazılı bir erişim usulü doğmuyor; o tarihe kadar 2008 tarihli genel veri koruma kanunu yürürlükte kalıyor. Ceza dosyasını inceleme hakkı bu kanunla değil, Ceza Muhakemesi Kanunu ile kullanılmaya devam ediyor (m.20). Sabıka kaydı belgesi (uvjerenje o nekažnjavanju) ayrı bir usul; bu kanun onu düzenlemiyor. Kanunun uygulama alanı da genişlemiyor: muhatap yalnız m.1 amaçlarıyla işleme yapan organlar, bir işverenin ya da bankanın veri işlemesi bu metnin konusu değil. Üç hüküm — m.11/2-3, m.32/7 ve m.50 — 17 Mart 2027'de de yürürlüğe girmiyor; metin bunları Karadağ'ın Avrupa Birliği'ne katıldığı güne bırakıyor (m.59).
Nasıl doğrularsınız
Kanunun resmî nüshası Službeni list'in sitesinde: sluzbenilist.me/propisi/397967. Sayfanın sol üst köşesindeki kayıt numarası 2261, metin 20 dizgi sayfası. Sayının tamamı 132/2026 fihristinde ve fihristte yayım tarihi 9 Eylül 2026 yazıyor. Aradığınız maddeler 16 (erişim), 17 (sınırlama), 19 (denetleyici üzerinden), 27 (loglar), 37-41 (aktarım), 53-54 (şikâyet ve dava) ve 59-60 (erteleme ve yürürlük). Skupština'daki dosya numarası 23-3/26-13, EPA 1165 XXVIII; ukaz numarası 01-009/26-1566/2.
Aynı gazete sayısındaki Ceza Muhakemesi Kanunu değişikliğini, yani gözaltındaki yabancının hakları tarafını 17 Eylül'de yürürlüğe giren kurallar yazımızda okuyabilirsiniz; DNA ve parmak izi verisinin devletler arasında nasıl paylaşıldığını ise veri paylaşımı protokolü yazımızda anlattık. Bir dosyada adınız geçtiğinde vekâletnamenin kime verileceğini ve dosyanın nasıl kurulduğunu Karadağ avukat sayfamızda yazdık; genel veri koruma kanununun künyesi çıktığında notu Mevzuat Takibi sayfasına düşeceğiz.
