Durum tarihi: 5 Eylül 2026. Statü: Süreçte (taslak/teklif). Enstrüman: Predlog zakona o potvrđivanju Protokola o izmjenama Sporazuma između strana Konvencije o policijskoj saradnji u Jugoistočnoj Evropi o automatizovanoj razmjeni DNK podataka, daktiloskopskih podataka i podataka o registraciji vozila — EPA 1184 XXVIII, 4 Eylül 2026'da Skupština'ya geldi. Değiştirilen belge, Službeni list CG — Međunarodni ugovori 11/2019 ile onaylanan Anlaşmadır.
Tasarının adı uzun ve ilk okunduğunda yanlış bir izlenim bırakıyor: "DNA verisi, parmak izi ve araç tescili verisinin otomatik değişimi". Karadağ'da oturan ya da aracı burada kayıtlı olan bir okur bunu, paylaşımın şimdi başladığı biçiminde okuyabilir. Öyle değil. Aşağıda önce zincirin hangi tarihte kapandığını, sonra bu tasarının gerçekten ne eklediğini, en sonda da bugün gösteremediğimiz kısmı yazdık.
Metin ne diyor
Zincir üç belgeden oluşuyor. Temel Anlaşma, Uygulama Anlaşmasıyla birlikte 13 Eylül 2018'de Viyana'da imzalandı ve Službeni list CG — Međunarodni ugovori 11/2019 sayısında yayımlandı. Dışişleri Bakanlığı'nın 11 Ağustos 2020 tarihli bildirimi ise tarihi açıkça yazıyor: Anlaşma "Karadağ için 14 Eylül 2020'de yürürlüğe girer". Bildirim Međunarodni ugovori 7/2020 sayısında, 27 numarayla duruyor.
Şimdi onaya gelen belge bir üçüncü katman: Karadağ'ın 8 Şubat 2022'de Podgorica'da imzaladığı Protokol. Protokol yalnız iki fıkra ekliyor ve ikisi de veri korumasının hukuki çerçevesiyle ilgili.
Birinci madde, Anlaşmanın 12. maddesine ikinci fıkrayı ekliyor. Mevcut 12. madde her Tarafa, bu Anlaşma uyarınca verilen kişisel verilerin işlenmesinde ulusal mevzuatında "2016/680 sayılı Direktifte yer alan ilke ve standartlara esas itibarıyla eşdeğer" bir koruma düzeyi sağlama yükümlülüğü getiriyor. Yeni fıkra bunun sınırını çiziyor: "Bu Anlaşma, Avrupa Birliği bakımından üçüncü bir ülkenin AB mevzuatına ve özellikle 2016/680 sayılı Direktif anlamında yeterli bir veri koruma düzeyi sağlayıp sağlamadığını belgelemeyi amaçlamaz."
İkinci madde, Anlaşmanın 22. maddesine üçüncü fıkrayı ekliyor: AB üyesi olan Taraflar, kendi aralarındaki ilişkilerde, konuyu düzenleyen bir AB kuralı bulunduğu ölçüde AB kurallarını uygular. Protokolün dibacesi amacı zaten adıyla koyuyor: AB üyeleri için AB hukukunun önceliğini ve üçüncü ülkelerdeki koruma düzeyine ilişkin yeterlilik kararlarında Avrupa Komisyonu'nun münhasır yetkisini açıklığa kavuşturmak.
| Belge | Künye | Tarih | İşlevi |
|---|---|---|---|
| PCC SEE Konvansiyonu | Sl. list CG 1/2008, r.b. 2 | 2008 | Bölgesel polis işbirliğinin çatısı |
| Anlaşma + Uygulama Anlaşması | Sl. list CG - MU 11/2019, r.b. 53 | İmza 13 Eylül 2018, Viyana | Otomatik DNA, parmak izi ve araç tescili verisi değişimi |
| Yürürlük bildirimi | Sl. list CG - MU 7/2020, r.b. 27 | Karadağ için 14 Eylül 2020 | Anlaşmanın yürürlük tarihi |
| Protokol (onay tasarısı) | EPA 1184 XXVIII | İmza 8 Şubat 2022, onay süreçte | 12. ve 22. maddeye birer fıkra |
Metin ne demiyor
Tasarı, paylaşımın bugün fiilen hangi veri kategorilerinde çalıştığını söylemiyor. Anlaşmanın 21. maddesi bunu bir kapıya bağlıyor: değerlendirme "veri değişimi başlamadan önce yapılmak zorundadır" ve değerlendirme, aralarında değişim başlamış olan Taraflar bakımından hangi veri kategorilerini kapsadığına göre yapılır. 23. maddenin ikinci fıkrası da aynı yöne bakıyor: bir Taraf, olumlu değerlendirmeden sonra aynı şekilde olumlu değerlendirilmiş diğer Taraflara karşı Anlaşmayı uygulama hakkını kazanır. Karadağ'ın bu değerlendirmede hangi kategorilerde nerede durduğunu bugün yazılı bir kaynaktan gösteremiyoruz.
Protokolün kendi yürürlük tarihi de belli değil. Dördüncü maddenin birinci fıkrası, imza tarihi itibarıyla Anlaşmanın bütün Taraflarının onayını ve son onay belgesinin tevdiinden itibaren altmış günü arıyor. Yani tek bir Tarafın gecikmesi tabloyu bekletir. İkinci fıkra bir kapı daha açıyor: her Taraf, birinci ve ikinci maddeleri Protokol yürürlüğe girene kadar geçici olarak uygulayacağını beyan edebilir. Tasarı metninde Karadağ'ın böyle bir beyanı görmedik. Belgelerin tevdi durumunu ise depoziter tutuyor; Anlaşmanın 24. maddesine göre depoziter Sırbistan Cumhuriyeti'dir ve bu sicili bu koşuda açmadık.
Bizim okumamız
Bu tasarıyı bir gözetim değişikliği olarak değil, bir sınır çizme işlemi olarak okuyoruz. Yeni fıkra, 12. maddenin "esas itibarıyla eşdeğer koruma" taahhüdünü kaldırmıyor; o taahhüdün AB anlamında bir yeterlilik belgesi sayılmayacağını yazıyor. Karadağ, AB veri koruma hukuku bakımından üçüncü ülke; verinizin AB üyesi bir Tarafa ya da oradan Karadağ'a akışında dayanak, Anlaşmanın kendi kuralları ve ilgili Tarafın ulusal mevzuatı olmaya devam ediyor.
Sizin için asıl kullanışlı hükümler zaten yürürlükteki Anlaşmada duruyor ve çoğu okur bunları bilmiyor. 18. madde, kimliğinizi ispatladığınızda hakkınızda işlenen veriyi, verinin kaynağını, alıcıyı ve işleme amacını öğrenme; yanlış veriyi düzelttirme ve hukuka aykırı işlenen veriyi sildirme hakkını veriyor. Aynı madde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinin birinci fıkrası anlamında bağımsız bir mahkemeye ya da bağımsız veri koruma otoritesine etkili şikâyet yolunu ve tazminat talebini açıkça sayıyor. 17. maddenin beşinci fıkrası daha da doğrudan: kendi kişisel verisinin işlenmesinin hukuka uygunluğunu denetlemesini herkes bu otoritelerden isteyebilir. Kayıtlar iki yıl, denetim sonuçları on sekiz ay saklanıyor; otoritenin talep üzerine kayıtları iletme süresi ise en geç dört hafta.
Pratik sonuç şu: bir sorunuz varsa beklemeniz gereken şey bu tasarının kabulü değil. Süreler işliyor ve talep yolu bugün açık.
Değişmeyenler
Anlaşmanın kapsamı değişmiyor: DNA verisi, daktiloskopi verisi ve araç tescili verisi ile isabet hâlinde bunlara bağlı kişisel ve olay verisi. 13. maddenin amaçla bağlılık kuralı yerinde: veriler yalnız verildiği amaç için işlenir, başka amaç dosyayı yöneten Tarafın önceden izniyle mümkündür. Teknik ayrıntı yine Uygulama Anlaşması ve kullanıcı kılavuzlarında. Taraf listesi de aynı: Arnavutluk, Avusturya, Bulgaristan, Macaristan, Moldova, Karadağ, Kuzey Makedonya, Romanya ve Sırbistan. Protokole çekince konulamıyor; üçüncü maddenin beşinci fıkrası bunu açıkça yazıyor.
Nasıl doğrularsınız
Tasarının tam metni Skupština'nın akt sayfasındadır: zakoni.skupstina.me/zakoni/web/app.php/akt/4357. Belgede aradığınız yerler, kanunun 1. maddesindeki "potpisan od strane Crne Gore u Podgorici, 8. februara 2022" ibaresi ve Protokolün İngilizce aslındaki Article 1 ile Article 2. Yürürlük tarihini kendiniz görmek isterseniz Dışişleri Bakanlığı'nın bildirimi sluzbenilist.me/propisi/292873 adresinde; aranacak cümle "stupa na snagu za Crnu Goru 14. septembra 2020. godine". Anlaşmanın kendi metni, 12, 17, 18, 21 ve 22. maddeler dâhil, Međunarodni ugovori 11/2019 sayısındadır.
Karadağ'da oturma izni dosyası açık olan ya da aracını burada tescil ettiren okurlarımız için bu başlık, kripto varlık kullanıcı bildirimi yazımızla aynı ailedendir: ikisi de sizin verinizin hangi kanaldan hangi kuruma gittiğini konu alıyor. Dosyanızın veri tarafını konuşmak isterseniz Karadağ oturma izni sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz; bu tasarının Skupština'daki seyrini Mevzuat Takibi sayfasında güncelleyeceğiz.