Karadağ vergi ve muhasebe tarafında müvekkillerime söylediğim ilk şey şu: d.o.o. kurulduğu gün iş bitmez; asıl iş, şirketin vergi hayatını her ay ve her yıl ritimli biçimde yürütmektir. Budva'da Türk girişimcilerle çalışırken en sık gördüğüm sorun, şirketin düşük oranlara bakılıp "nasıl olsa kolay" diye düşünülmesi oluyor. Oysa Poreska uprava artık beyan, elektronik başvuru, kayıt ve denetim tarafını ciddi biçimde dijitalleştirmiş durumda; 2026 yaz sezonunda da vergi idaresi denetimleri sıkılaştırdığını açıkça duyurdu.
Kuruluş adımları, şirket türleri, başlangıç maliyetleri ve karar aşamasındaki vergi kıyasını burada açmıyorum; onlar için şirket kurma maliyeti, adımlar ve vergi rehberi ve şirket kurma ana rehberi daha doğru yer. Burada benim odaklandığım konu, şirket açıldıktan sonra neyi nasıl yöneteceğiniz: hangi vergi doğar, hangi beyan ne zaman verilir, muhasebe nasıl tutulur, neyi ihmal ederseniz nerede sorun çıkar.
Şirketin vergi hayatı nasıl başlar
Ben şirket kurulduktan sonra önce vergi kimliğini ve operasyon akışını netleştiririm. CRPS kaydıyla birlikte şirkete PIB atanır; bu, şirketin temel vergi numarasıdır ve vergi idaresiyle, bordroyla, banka ve resmi beyan süreçleriyle bu numara üzerinden yürürsünüz. PIB'in var olması, sizi otomatik olarak PDV mükellefi yapmaz. PDV, yani porez na dodatu vrijednost, ayrı bir KDV statüsüdür; gerektiğinde ayrıca devreye alınır. 2025 sonundaki mevzuat uyumunda, AB tarzı bir VAT numarasının mevcut vergi numarasına "ME" ön eki eklenerek kurgulanması da bunun ayrı bir katman olduğunu gösterdi.
Benim pratikte kurduğum düzen basittir: daha ilk aydan belge akışı, banka hareketi, fatura kesim disiplini, kasa varsa fiskalizasyon, çalışan varsa bordro ve aylık kontrol listesi oturur. Şirket üzerinden oturma planlayan müvekkillerde bunu daha da ciddiye alırım; çünkü kâğıt üzerinde duran ama fiilen uyumsuz bir şirket, sadece vergi dosyasında değil genel hukuki görünümde de risk üretir.
Hangi vergilerle karşılaşırsınız
Kısa referansla konuşayım. Porez na dobit artık eski sabit yüzde dokuz mantığıyla okunmuyor. 2026 itibarıyla kurumlar vergisi kademeli: 100.000 EUR'ya kadar kârda yüzde 9, 100.000,01–1.500.000 EUR arası için 9.000 EUR artı aşan kısma yüzde 12, bunun üzeri için 177.000 EUR artı aşan kısma yüzde 15 uygulanıyor. PDV'de genel oran yüzde 21; 2025'ten beri indirilmiş oran yapısı yüzde 15 ve yüzde 7'yi de içeriyor. Kâr dağıtımı yaparsanız, temettü ödemelerinde genel withholding tax yükü de ayrıca gündeme gelir; Montenegro kaynaklı temettüler için genel stopaj oranı bugün kural olarak yüzde 15'tir.
| Vergiye tabi kâr (oporeziva dobit) | Kurumlar vergisi (porez na dobit) |
|---|---|
| 0 – 100.000 EUR | %9 |
| 100.000,01 – 1.500.000 EUR | 9.000 EUR + aşan kısma %12 |
| 1.500.000,01 EUR ve üzeri | 177.000 EUR + aşan kısma %15 |
| PDV oranı | Kapsam |
|---|---|
| %21 | Genel oran |
| %15 ve %7 | İndirimli oranlar |
| %0 | İhracat ve belirli işlemler |
Çalışan varsa dosya büyür. Maaşlarda porez na dohodak kademeli uygulanır: brüt 700 EUR'ya kadar yüzde 0, 700,01–1.000 EUR arası yüzde 9, bunun üzeri yüzde 15. Sosyal güvenlik tarafında son reformlarla yük ciddi biçimde değişti; güncel yaygın uygulama çalışan tarafında yüzde 10 PIO ve yüzde 0,5 işsizlik katkısı üzerinden hesap yürütülmesi yönünde. Ben burada her bordro döneminde belediye bazlı prirez/surtax ve güncel bordro parametrelerini ayrıca teyit ederim; çünkü ücret vergilemesinde en pahalı hata, "eski oranlarla" bordro kesmektir.
| Aylık brüt ücret | Gelir vergisi (porez na dohodak) |
|---|---|
| 0 – 700 EUR | %0 |
| 700,01 – 1.000 EUR | %9 |
| 1.000 EUR üzeri | %15 |
Beyan ve ödeme takvimi
Karadağ'da şirketi ayakta tutan şey oranlardan çok takvimdir. Kurumlar vergisinde vergi yılı kural olarak takvim yılıdır. Yıllık kurumlar vergisi beyannamesi ve ilgili ekler normal düzen içinde izleyen yılın Mart sonuna kadar elektronik verilir; verginin ödemesi de aynı dönemde yapılır. 2026'da IRMS geçişi nedeniyle 2025 yılına ait finansal tablolar ve kurumlar vergisi beyannameleri için 24 Nisan 2026'ya kadar teknik uzatma verildi, ama verginin ödeme tarihi 31 Mart 2026 olarak bırakıldı. Benim müvekkillerime tavsiyem nettir: sistem uzatma vermiş olsa bile işi "son hafta"ya bırakmayın.
PDV'ye geçtiyseniz ritim daha sıkıdır. Mevcut çerçevede VAT hesaplama dönemi esas olarak takvim ayıdır; beyan izleyen ayın 15'ine kadar verilir, ödeme de aynı tarihte olur. Faaliyet olmasa bile nil return mantığıyla beyan yükümlülüğü devam eder. Çıkan KDV, indirilecek KDV'den düşükse tutar sonraki döneme devreder; iade talep ederseniz genel kuralda 60 gün, ağırlıklı ihracatçıda (yurt dışı geliri %51'i aşan) veya üç ardışık dönemden fazla süreyle fazla KDV veren mükellefte 30 gün içinde iade mekanizması öngörülür. Vergi borcunuz varsa, iade önce o borca mahsup edilir.
Çalışanlı şirkette üçüncü ritim bordrodur. Ücret, vergi ve katkılar aylık kapanır; IOPPD pratiği de aylık çalışır ve genel kural olarak izleyen ayın 15'ine kadar verilir. Ben Budva'da özellikle sezonluk iş yapan şirketlerde bu takvimi ayrı bir alarm sistemine bağlatırım; çünkü çalışan bildirimi, maaş vergisi ve sosyal katkı gecikmeleri, denetimde ilk bakılan alanlardan biridir.
| Yükümlülük | Dönem | Son tarih |
|---|---|---|
| Kurumlar vergisi beyanı ve ödemesi | Yıllık (takvim yılı) | İzleyen yıl 31 Mart (2025 dönemi için teknik uzatma 24 Nisan 2026; ödeme yine 31 Mart 2026) |
| PDV beyanı ve ödemesi | Aylık | İzleyen ayın 15'i |
| Bordro / IOPPD | Aylık | İzleyen ayın 15'i |
| Yıllık finansal tablolar | Yıllık | 31 Mart (konsolide tablo: 31 Mayıs) |
Muhasebe düzeni ve finansal tablolar
Karadağ'da muhasebe "fişleri klasöre koymak" değildir. Law on Accounting uyarınca şirketler defter tutmak zorundadır; bu defterler çift taraflı kayıt esasına göre yürür, tüm ticari işlemler kayıt altına alınır ve kayıtlar güvenilir muhasebe belgelerine dayanmak zorundadır. Yıl sonunda envanter yapılır, hesaplar 31 Aralık itibarıyla kapatılır ve yıllık finansal tablolar hazırlanır.
Aynı kanun uyarınca yıllık finansal tablolar ve gerekiyorsa yönetim raporu, yazılı ve elektronik olarak vergi idaresine en geç 31 Mart'a kadar sunulur. Mikro ve küçük şirketlerde bilanço, gelir tablosu, sadeleştirilmiş dipnotlar ve istatistik eki yeterli olabilir; orta ve büyük şirketlerde yönetim raporu ve IFRS uyumu katmanı devreye girer. Konsolide tablo gerekiyorsa bunun son tarihi ayrıca 31 Mayıs'tır.
Şu da önemli: yerel muhasebeciyle çalışmak pratikte neredeyse zorunlu gibidir ama kanun tek başına "mutlaka şirket içinde yerel muhasebeci istihdam et" demez. Defter ve finansal tablo hazırlığı, şirket dışındaki bir işletmeye ya da kişiye devredilebilir. Ben yine de yabancı ortaklı d.o.o.'larda bunu tek başına muhasebeciye bırakmam; avukat ve muhasebe ekibi birlikte çalışmazsa banka hareketi, sözleşme, gider belgesi ve vergi yorumu birbirinden kopuyor. Ayrıca finansal raporlar, büyük defter ve destekleyici günlükler en az on yıl saklanmak zorunda.
PIB ile PDV arasındaki fark ve KDV kaydı
Türk müvekkillerde çok karışan konu bu. PIB, şirketin vergi kimliği; PDV ise şirketin KDV sistemine girmiş olması. Yani d.o.o.'nuzun PIB'i vardır ama PDV'ye kayıtlı olmayabilirsiniz. PDV kaydı, son 12 aylık ciro eşiği aşıldığında zorunlu hale gelir; 2026 itibarıyla eşik 30.000 EUR'dur. Eşik altında da gönüllü kayıt mümkündür; fakat gönüllü girdikten sonra en az üç yıl sistemde kalma kuralı önemlidir.
Ben burada teoriden çok pratiğe bakarım. KDV kaydını geç yaptıran bir müvekkilde tipik sorun şudur: satış faturaları KDV'siz kesilmiş görünür, sonra dönüp düzeltme, ek vergi, gecikme ve müşteriyle fiyat tartışması çıkartır. Tam tersi de olur; daha başta gönüllü PDV'ye girilir ama iş modeli son kullanıcıya dönük olduğu için fiyat avantajı kaybolur. Bu yüzden kayıt eşiğine yaklaşan her şirket için ben aylık rolling turnover takibi isterim.
Türkiye ile Karadağ arasında çifte vergilendirme ve mukimlik
Türk girişimci için en değerli uyarım burada başlıyor. Türkiye ile Karadağ arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması vardır; dayanağı, Türkiye ile Sırbistan ve Karadağ arasında imzalanan anlaşmadır ve Karadağ bakımından da uygulanmaya devam etmektedir. Anlaşmanın mukimlik maddesi klasik tie-breaker mantığıyla çalışır: daimi ev, hayati menfaatlerin merkezi, mutad mesken, vatandaşlık ve gerekirse yetkili makamların karşılıklı anlaşması sırasıyla devreye girer. Gerçek kişi dışındaki yapılarda da kanuni merkez ve etkin yönetim yeri gibi ölçütler önem kazanır.
Benim sahada en sık gördüğüm hata şu: Karadağ şirketi düşük kurumlar vergisi ödediği anda işin bittiğini sanmak. Bitmiyor. Eğer kişi Türkiye'de tam mükellef sayılıyorsa, Türkiye iç mevzuatı gerçek kişilerin dünya çapındaki gelirlerini vergileme iddiasını korur. Gelir İdaresi'nin Gelir Vergisi Kanunu metni de, Türkiye'de yerleşmiş gerçek kişilerin Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirileceğini açıkça söylüyor. Montenegro tarafında da vergi mukimliği; ikametgâh, kişisel ve ekonomik menfaat merkezi veya bir vergi yılında 183 gün kalış ölçütleriyle kurulabiliyor. Yani pasaport değil, fiili bağlar ve mukimlik statüsü belirleyici.
Temettü tarafında anlaşma ayrıca önemlidir. Anlaşmanın temettü maddesine göre, temettü ödeyen şirkette doğrudan en az yüzde 25 payı olan şirket lehdar için kaynak ülkedeki vergi yüzde 5 ile sınırlanabilir; diğer durumlarda üst sınır yüzde 15'tir. Montenegro'nun güncel treaty network tablosu da Türkiye için temettüde 15/5 bandını gösteriyor. Ama bu, otomatik avantaj değildir; mukimlik belgesi, gerçek lehdarlık ve ödeme zinciri doğru kurulmadan anlaşma koruması pratikte çalışmaz. Türk gerçek kişi ortak bakımından Türkiye'de ayrıca beyan, mahsup, istisna veya yeni 2026 düzenlemeleri gündeme gelebilir. Nitekim Türkiye 4 Haziran 2026'da yayımlanan 7582 sayılı Kanun'la bazı kişilere yurt dışı kazanç ve iratlar için özel bir istisna rejimi de getirdi; bu istisna herkese değil, son üç takvim yılında Türkiye'de ikametgâhı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan belirli kişilere hitap ediyor. O yüzden "Karadağ'da ödedim, Türkiye'de bitti" cümlesini ben hiçbir dosyada peşinen kurmam.
İhmalin bedeli ve en sık gördüğüm hatalar
Uyumu ihmal ettiğinizde ilk problem genelde büyük bir vergi incelemesi değil, biriken küçük ihlaller oluyor. Finansal rapor ve yönetim raporunu süresinde vermemek, Karadağ'ın 2026'da yürürlükteki Muhasebe Kanunu'nda (Sl. list CG 84/25) tüzel kişiler için 2.000 EUR ile 20.000 EUR, sorumlu kişi için 600 EUR ile 2.000 EUR arasında para cezasına kadar gidebiliyor. VAT tarafında beyan verilmezse vergi idaresi, kontrol, benzer mükellef karşılaştırması ve eldeki diğer verilere göre vergi matrahını kendisi takdir edebiliyor. Ben bu yüzden "hareket yoktu, o yüzden bir şey vermedik" cümlesini en tehlikeli cümlelerden biri sayarım.
En sık gördüğüm hataları açık söyleyeyim. Birincisi, Türkiye mukimliği hiç düşünülmeden sadece Karadağ oranlarına odaklanmak. İkincisi, PDV eşiğini fiilen aşmış olmasına rağmen kaydı geciktirmek. Üçüncüsü, şirket hesabından yapılan harcamaları belge düzeni olmadan kişisel masraf gibi bırakmak. Dördüncüsü, muhasebeciye evrakı ay sonunda değil aylar sonra göndermek. Beşincisi de pasif duran şirketin "nasıl olsa dursun" denilerek beyanlarının tamamen bırakılması. Bunun devamı çoğu zaman vergi borcu, ceza, banka/kayıt sorunu ve sonunda pasif şirket ve şirket kapatma dosyasına dönüyor.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; oran, süre, mukimlik ve çifte vergilendirme sonucu her somut dosyada şirket yapısına, fiilî yönetime ve kişinin Türkiye-Karadağ bağlarına göre ayrıca teyit edilmelidir.
