Durum tarihi: 4 Eylül 2026. Statü: Yürürlükte. Enstrüman: Zakon o izmjenama i dopuni Zakona o legalizaciji bespravnih objekata (Kaçak Yapıların Yasallaştırılması Kanununda Değişiklik ve Ekleme Yapılmasına Dair Kanun), "Sl. list CG" 117/2026, yayım 7 Ağustos 2026, yürürlük 15 Ağustos 2026. Temel kanun: 91/25 ve 18/26.
14 Ağustos 2027 kontrol listemizi yayımlarken şunu açıkça yazmıştık: 117/2026 metnini aslından okumadık, planınızı kurmadan önce 48. maddeyi birine teyit ettirin. Bugün okuduk. Haber özetini değil, Skupština'nın 31 Temmuz 2026'da kabul edip başkanının imzaladığı, 27-1/26-8/13 numarayla dosyalanan metni. İki sonuç çıktı: bir tarih doğrulandı, çok tekrarlanan bir kural ise kanunda hiç yok.
Metin ne diyor
Değişiklik kanunu üç maddeden ibaret. Tamamı bu.
Herkesin beklediği hüküm 2. madde: temel kanunun 48. maddesinin birinci fıkrasında geçen "u roku od 12 mjeseci" (on iki ay içinde) ibaresi "u roku od 24 mjeseca" (yirmi dört ay içinde) ile değiştiriliyor. 48. maddenin başka hiçbir yerine dokunulmuyor.
- madde, kaçak yapıyı inceleyen komisyonu düzenleyen 14. maddenin bazı fıkralarını yeniden yazıyor. Beşinci fıkra eskiden üyelerden birinin jeodezi mesleğinden bir Kadastro temsilcisi olmasını istiyordu; artık üyelerden birinin yetkili jeodezi mühendisi olmasını şart koşuyor. Onuncu fıkra, komisyon üyeleri ile sekreterin ücret hakkını yeniden ifade ediyor. Ardından iki yeni fıkra ekleniyor ve bunlardan ilki doğrudan cebinize dokunuyor: "Troškove izlaska na lice mjesta i pregleda bespravnog objekta snosi vlasnik bespravnog objekta" — yerine çıkma ve kaçak yapıyı inceleme masrafını kaçak yapının maliki üstlenir. İkinci yeni fıkra ise tutanağın içeriğini, işin kapsamını, bu inceleme masrafının tutarını ve komisyon ücretlerini belirlemeyi Bakanlığa bırakıyor.
- madde yürürlüğü yayımdan sonraki sekizinci güne bağlıyor. 7 Ağustos'ta yayımlandı, 15 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi; resmî künyedeki kayıt da bu.
Süre nasıl işliyor
Temel kanunun 48. maddesinin birinci fıkrası şunu diyor: taşınmaz kadastrosuna kayıtlı olmayan kaçak yapının maliki, kayıt işlemini "bu kanunun yürürlüğe girdiği günden itibaren" belirtilen süre içinde başlatmak zorundadır. Değişiklikler hep süreyi oynatıyor; başlangıç noktası hiç kımıldamadı. Temel kanun 31 Temmuz 2025'te kabul edildi ve 91/2025 sayılı gazetedeki yayımından sonraki sekizinci günde yürürlüğe girdi; bu da 14 Ağustos 2025 demek.
| Enstrüman | Künye | 48/1'deki süre | Bitiş |
|---|---|---|---|
| Temel kanun | 91/25, yürürlük 14 Ağustos 2025 | altı ay | 14 Şubat 2026 |
| Birinci değişiklik | 18/26 | on iki ay | 14 Ağustos 2026 |
| İkinci değişiklik | 117/2026, yürürlük 15 Ağustos 2026 | yirmi dört ay | 14 Ağustos 2027 |
| Kadastro şerhleri, m.51 | 91/25, dokunulmadı | otuz altı ay | ~14 Ağustos 2028 |
Ortadaki satır için 18/26'yı yeniden okumamız gerekmedi. Yeni kanunun 2. maddesi değiştirdiği lafzı aynen alıntılıyor — "12 mjeseci" — yani metnin değişiklik günündeki hâlini kanunun kendisi tutanağa geçiriyor.
Süre kaçarsa ne olacağı 48. maddenin ikinci fıkrasında ve hiçbir değişiklik onu yumuşatmadı: kayıt işlemi süresinde başlatılmayan yapılar için mekân koruma müfettişi "dužan je da donese rješenje o uklanjanju objekta" — yapının kaldırılmasına dair karar vermek zorundadır. Bir de şu var: Kadastro'nun kendi şerhleri için 51. maddedeki otuz altı aylık süre olduğu gibi kaldı. İki tarih artık bir yıl arayla ilerliyor.
Metin ne demiyor
Eksik başvuru hakkında tek kelime etmiyor. Ağustos başından beri dolaşan iddia — değişikliğin, eksik bir talep ile tarihi koruma imkânını kaldırdığı, dolayısıyla as-built ölçüm dosyasının talebin ardından değil talebiyle birlikte verilmesi gerektiği — kabul edilen kanunda karşılık bulmuyor. "Zahtjev", "nepotpun" ve "elaborat" kelimeleri metinde geçmiyor. Bu iddiayı kendi kontrol listemize de yazmıştık; kaynağını investitor.me'nin 3 Ağustos 2026 tarihli haberi olarak gösterip doğrulanmadı diye işaretlemiştik. Artık doğrulandı: bu kanunda yok.
Bu, öyle bir uygulama olmadığı anlamına gelmez. Bakanlık pravilnik'inden, bir kadastro talimatından gelebilir ya da haber yanlış olabilir. Hangisi olduğunu bugün gösteremiyoruz ve tahmin yürütmüyoruz. Söyleyebileceğimiz şu: bu kurala dayanan birine, kuralın hangi hükümden çıktığını sorun.
Bizim okumamız
Tarihe göre plan yapılabilir; yeniden planlanması gereken şey masraf. Bu değişikliğe kadar yerinde inceleme idarenin sürecinin parçasıydı. Artık malike fatura ediliyor ve tutarını Bakanlık henüz belirlemedi. Kayıtsız yapısı olan için mantıklı hamle, ücret sabitlenmemişken ve komisyonun takvimi boşken erken dosya açmak; 2027'nin ilk yarısında oluşacak kuyruğa girmek değil.
İkinci pratik değişiklik daha sessiz. Komisyonda Kadastro temsilcisi yerine yetkili jeodezi mühendisi aranması, ölçüm tarafında imzayı kimin attığını değiştiriyor; yetkili mühendis ise herkesin aynı anda dosya açtığı bir yılda sınırlı bir kaynak. Yapınız Temmuz 2025 görüntüsünün karara bağladığı yapılardan biriyse, işin uzun ayağı ölçüm; şimdiden başlatın. Dosyanın kendisini 14 Ağustos 2027 kontrol listemizde anlattık; oradaki eksik başvuru pasajını bu okumaya göre güncelliyoruz.
Değişmeyenler
48/1'in başlangıç noktası hâlâ temel kanunun yürürlüğü; herhangi bir değişikliğin tarihi değil. Yirmi dört ay 14 Ağustos 2025'ten işliyor, Ağustos 2026'dan değil. 7. maddedeki delil kuralı duruyor: Temmuz 2025 uydu ve aerofotogrametrik görüntüsünde görünmeyen yapı kadastroya kaydedilemez; 48/3 ve 48/4 yasağı ve iptal yükümlülüğünü koruyor. 48/2'nin kaldırma kararı değişmedi. 51. maddenin otuz altı aylık kadastro süresi değişmedi. Bu değişiklik genel bir "legalizacija başvuru son tarihi" de yaratmıyor; 48. madde, kayıtlı olmayan yapı için kadastro kaydının başlatılmasını düzenler.
Nasıl doğrularsınız
Kabul edilen metin Meclis'in kendi sitesinde, EPA 1097 XXVIII dosyasında: zakoni.skupstina.me/zakoni/web/app.php/akt/4268. Listenin sonundaki 27-1/26-8/13 numaralı ve 31 Temmuz 2026 tarihli belgeyi açın; kabul edilen kanun odur ve üç maddedir. On iki ayın yirmi dört ayla değiştirilmesi için 2. maddeye, masraf cümlesi için 1. maddedeki "Troškove izlaska na lice mjesta" ile başlayan satıra bakın. Temel kanun EPA 600 XXVIII dosyasında: zakoni.skupstina.me/zakoni/web/app.php/akt/3763; süre 48. maddede, otuz altı ay 51. maddede.
Kabul edilen metnin teklif metninden neden farklı olduğunu görmek isterseniz iz aynı dosyada: 23 Temmuz tarihli amandman 30 Temmuz'da geri çekildi, aynı gün ikincisi verildi, komisyon 31 Temmuz'da değiştirilmiş hâlini kabul etti ve o anda ayrı bir oylama olmaksızın teklifin parçası oldu. Bu başlığı Mevzuat Takibi sayfasında izlemeye devam ediyoruz.