Durum tarihi: 4 Eylül 2026. Statü: Yürürlükte. Enstrüman: Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ (III-42.1)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (III-42.1.b), Resmî Gazete 3 Eylül 2026, Sayı 33359. Tebliğ 4. maddesi uyarınca yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Bize gelen soru yıllardır aynıydı: Türkiye'de kimlik kartı olmayan bir yabancı, aracı kurumda ya da kripto platformunda hesabını şubeye gitmeden açabilir mi? Cevap bugüne kadar hayırdı ve bunun sebebi bir yasak maddesi değildi. Asıl tebliğin tanımlar maddesinde "kimlik belgesi" yalnızca Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı olarak tanımlanmış, doğrulama da Kimlik Paylaşımı Sistemine bağlanmıştı. 2022 tarihli metinde "pasaport" kelimesi hiç geçmiyor. Kapı yasakla değil, tanımla kapalıydı. 3 Eylül'de bu tanım kapısı açıldı.
Metin ne diyor
Tebliğin 2. maddesi asıl tebliğe 8/A maddesini ekliyor; başlığı doğrudan "Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespiti". Aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılar, sürekli iş ilişkisinin kurulduğu tarihte Türk uyruklu olmayan gerçek kişinin kimliğini, ICAO'nun 9303 sayılı standardına uygun ve yakın alan iletişimi özelliği olan pasaportla uzaktan tespit edebiliyor.
8/A'nın birinci fıkrasındaki şart listesi kısa ama sert.
Yonga okuması zorunlu: pasaportun çipindeki bilgilerin belge üzerindeki bilgilerle eşleştiği yalnızca yakın alan iletişimiyle doğrulanır ve bu doğrulama herhangi bir nedenle yapılamazsa uzaktan yoldan iş ilişkisi kurulamaz. Yani çipsiz ya da okunamayan pasaportun alternatifi yok. Süreç, 6. maddeye ek olarak pasaportla uzaktan kimlik tespiti konusunda özel eğitim almış personelin görüntülü görüşmesiyle yürüyor; 14/A maddesinin şartlarını sağlayan yapay zekâ temelli canlılık ve fotoğraf karşılaştırma uygulamaları bunu engellemiyor.
Adres, kimlikten ayrı ikinci kapı.
8/A maddesinin (c) bendi adres bilgisinin alınmasını ve yerleşim yeri belgesi, kişi adına düzenlenmiş elektrik, su veya doğalgaz faturası (işlem tarihinden önceki üç ay içinde düzenlenmiş), kamu kurumu belgesi ya da ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden en geç üç ay içinde doğrulanmasını zorunlu tutuyor. Aynı bent, adres teyidi yapılmadan para ve kripto varlık transferi ile sermaye piyasası araçlarının virmanının yapılamayacağını yazıyor. Hesap açılıyor, ama teyit gelene kadar çalışmıyor.
| Konu | Madde | Kural |
|---|---|---|
| Kabul edilen belge | 8/A-1 | ICAO 9303 uyumlu, yakın alan iletişimli pasaport |
| Yonga okunamazsa | 8/A-1 (a) | Uzaktan iş ilişkisi kurulamaz; alternatif yok |
| Adres teyidi | 8/A-1 (c) | En geç üç ay; teyit yokken transfer ve virman yok |
| Risk sınıfı | 8/A-3 | Pasaportla tespit edilen kişi yüksek risk grubunda izlenir |
| Para girişi | 8/A-4 | Yalnız kişinin yurt dışındaki kendi hesabından, yalnız SWIFT |
| Para çıkışı | 8/A-4 | Yalnız aynı kişinin kendi banka hesabına |
| Raporlama | 8/A-6 | Üç aylık dönemin son ayında MASAK'a bildirim |
En çok yanlış planlanacak kısım 4. fıkra ve sebebi tek cümlede duruyor. Pasaportla uzaktan tanınan kişinin hesabına yalnızca yurt dışındaki bir bankada kendi adına açılmış hesabından para gelebiliyor; çıkış da yalnız aynı kişinin kendi banka hesabına yapılabiliyor. Transferler yalnızca SWIFT üzerinden yürüyor ve SWIFT mesajındaki ayırt edici bilgilerle kimlik tespitinde alınan bilgilerin uyuştuğu kontrol ediliyor. Metin bu kontrolün, hesapta başka herhangi bir işlem yapılmadan önce tamamlanacağını söylüyor. Üçüncü kişiden gelen havale, ortak hesap ya da şirket hesabından besleme bu yola kapalı.
Tüzel kişi tarafı 3. maddeyle geliyor. Yeni 9/A maddesi ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerde temsil yetkisinin MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesinden doğrulanmasını, imza sirküleri örneğinin görüntüyle alınıp kimlik belgesindeki veya MERSİS'teki imza örneğiyle karşılaştırılmasını, noter onayının tarih ve yevmiye numarasıyla teyit edilmesini istiyor. Gerçek faydalanıcı ortaya çıkarılamazsa ya da bilgiler uyuşmazsa süreç sonlandırılıyor.
Metin ne demiyor
Tebliğ, bu yolun hangi kurumda fiilen açılacağını söylemiyor. 8/A bir yetki veriyor ("yapabilirler"), yükümlülük getirmiyor; aracı kurumun, portföy yönetim şirketinin ya da kripto platformunun bu akışı kurup kurmayacağı kendi kararı. Hangi kurumların pasaport akışını devreye aldığını bugün itibarıyla yazılı bir kaynaktan gösteremiyoruz.
İkinci boşluk, ikamet izni olan yabancıda. Türkiye'de yerleşik, yabancı kimlik numarası olan bir kişinin bu maddeden mi yoksa asıl tebliğin kimlik kartına dayalı 8. maddesinden mi ilerleyeceği metinde ayrıca düzenlenmemiş. 8/A ölçütü uyruk ("Türk uyruklu olmayan"), ikamet değil. Bu okumaya göre Türkiye'de oturan yabancı da 4. fıkradaki yurt dışı hesap kısıtına takılır; farklı bir uygulama görürsek bu yazıyı tarih damgasıyla güncelleriz.
Bizim okumamız
Bu bir kolaylık maddesi değil, koşullu bir kapı. Uzaktan açılan hesabı, kendi yurt dışı banka hesabınızla eşleştirilmiş bir boru hattı gibi düşünmenizi öneriyoruz: tek giriş, tek çıkış, arada SWIFT. Planınız üçüncü kişiden fon almayı, şirket hesabından beslemeyi ya da Türkiye'deki bir hesaptan aktarmayı içeriyorsa, uzaktan yol size uymaz; yüz yüze kimlik tespiti bu kısıtları taşımıyor.
Sıra da önemli, çünkü (a) ve (c) bentleri birbirini bekletiyor. Adres teyidi gelmeden hesap işlem yapmadığı için, yerleşim yeri belgesini ya da üç aydan eski olmayan faturayı başvurudan önce hazırlamak, sonradan koşturmaktan ucuz. Pasaportunuzun yakın alan iletişimi çalışmıyorsa uzaktan yol baştan kapalıdır; bunu başvurudan önce test edin. Kurumsal yapıda ilerleyecekseniz imza sirkülerinin noter tarih ve yevmiye numarasının okunur olması ve MERSİS kaydının güncelliği, 9/A gereği sürecin durduğu ilk iki yerdir. Türkiye'de kripto ve sermaye piyasası tarafında lisans ve uyum çerçevesinin bütününü Türkiye fintech ve kripto sayfamızda topladık.
Değişmeyenler
Bu tebliğ kimlik tespiti yöntemini düzenliyor; kimin müşteri olabileceğini değil. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının 6362 sayılı Kanun ve SPK izni rejimi aynı. Yüz yüze kimlik tespiti yolu kapanmadı ve pasaport yolunun kısıtlarını taşımıyor. Türk vatandaşları ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı taşıyanlar için asıl tebliğin 8. maddesindeki akış aynen duruyor. Vergi ve bildirim yükümlülükleri de bu değişiklikten bağımsız; 8/A yalnızca hesabın nasıl açıldığını konuşuyor, kazancın nasıl vergilendiğini değil.
Nasıl doğrularsınız
Metnin kendisi Resmî Gazete'nin 3 Eylül 2026 tarihli 33359 sayılı nüshasında: resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/09/20260903-3.htm. Aradığınız başlık "Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespiti"; para kısıtı için aynı maddenin dördüncü fıkrasında "yurt dışındaki bir bankada kendi adına açılmış hesabından" ibaresini arayın. Önceki durumu görmek isterseniz 8 Şubat 2022 tarihli 31744 sayılı nüshadaki asıl tebliğe bakın: resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/02/20220208-3.htm; tanımlar maddesinde "kimlik belgesi" ibaresinin yalnızca kimlik kartını gösterdiğini ve metinde pasaport geçmediğini kendiniz görebilirsiniz.
Hesabı hangi kurumda açacağınıza karar vermeden önce, o kurumun pasaport akışını fiilen kurup kurmadığını ve yurt dışı hesabınızın SWIFT bilgilerinin pasaportunuzdaki adla birebir eşleştiğini sorun; bu iki soru, sürecin en sık takıldığı yerler. Bu başlıktaki gelişmeleri Mevzuat Takibi sayfasında izlemeye devam edeceğiz.