Karadağ (Montenegro) üzerinden küresel ticaret (SaaS ihracatı, Toptan İthalat, İnşaat) yapan uluslararası firmaların er ya da geç karşılaşacağı en toksik sorun 'Ödenmeyen Faturalar ve Sözleşme İhlalleridir (Breach of Contract)'. Karadağlı bir DOO şirketinin, Dubai'deki bir tedarikçiden veya Almanya'daki bir müşteriden alacağını tahsil edememesi durumunda izlenecek yollar, sözleşmeye konan o 'Küçük bir maddenin' kaderine bağlıdır.
1. Geleneksel Yol: Karadağ Ticaret Mahkemeleri
Eğer sözleşmenizde özel bir anlaşmazlık çözüm maddesi yoksa, Karadağ yasalarına göre (Zakon o obligacionim odnosima) dava doğrudan Podgorica'daki Ticaret Mahkemesinde (Privredni Sud) açılır.
- Avantaj: Kamu mahkemeleri olduğu için harçlar tahkime göre daha düşüktür.
- Dezavantaj: Bir ticari davanın (Özellikle Karadağ dışından bilirkişi isteniyorsa veya yabancı dile evrak çevirisi bekleniyorsa) Karadağ yerel mahkemelerinde sonuçlanması bazen 2 ila 4 YIL sürebilmektedir. Bu, şirketin nakit akışını (Cash Flow) felç eder.
2. Altın Kural: Uluslararası Tahkim (Arbitration) Şartı
Global sermayenin Karadağ'ı seçmesinin sebebi, Karadağ'ın 1958 New York Sözleşmesine taraf olmasıdır. Bu muazzam bir hukuki silahtır.
Tahkim Ne İş Yarar? İki şirket aralarında sözleşme yaparken (NDA, Satış veya Dağıtım Sözleşmesi) en sona şu cümleyi ekler: "Bu sözleşmeden doğacak her türlü anlaşmazlık, Karadağ Mahkemelerinde değil, Karadağ Ticaret Odası (PKCG) Tahkim Kurulunda veya Uluslararası İsviçre Tahkiminde çözülecektir."
Bunu yaptığınız an mahkeme sıralarında yıllarca beklemezsiniz. Tahkim heyeti (Özel hakimler) aylar içinde kararı (Award) verir. Karadağ, New York Sözleşmesi üyesi olduğu için bu karar dünyadaki 160'tan fazla ülkede (Çin'den ABD'ye) İtiraz Edilemez bir 'Mahkeme Kararı' sayılır ve borçlunun Dubai'deki banka hesabı uluslararası icra yoluyla (Enforcement) dondurulur.
Rona Legal Ticaret Hukuku (Corporate Litigation) ekibi; milyon dolarlık (High-Stake) sözleşmelerinizin altına kurşun geçirmez Tahkim Şartlarını ('Dispute Resolution Clauses') yazar, Karadağ içi alacaklarınızı İcra Daireleri (Javni Izvršitelj) eliyle en kısa sürede bloke edererek ticari güvenliğinizi korur.
