Mevzuat Takibi

Karadağ'da küresel asgari vergi bilgi beyannamesinin formu belli oldu: XML, PIDP formu ve süreden 30 gün önce bildirim

Sl. list 143/2026 Pillar Two bilgi beyannamesini düzenledi: XML, PIDP formu, süreden 30 gün önce bildirim ve merkezi beyan olmazsa yerel beyan.

Rohat Kahraman· 3 Ekim 2026· 4 dk okumaGüncelleme · 3 Ekim 2026
Karadağ küresel asgari vergi bilgi beyannamesi, PIDP formu, Sl. list 143/2026

3 Ekim 2026 tarihli durum. Statü: Kabul edildi, yürürlük ertelendi. Enstrüman: Pravilnik o bližem načinu izvještavanja o dopunskom porezu, obliku i sadržini prijave sa informacijama o dopunskom porezu (Tamamlayıcı vergi raporlaması ve bilgi beyannamesinin şekli hakkında yönetmelik), Sl. list CG 143/2026, yayım 1 Ekim 2026, sicil no. 2476. Yürürlük tarihi 9 Ekim 2026.

Mart ayında yayımlanan Zakon o globalnom minimalnom porezu na dobit pravnih lica (Sl. list CG 33/2026) beyan yükümlülüğünü koymuştu, formu koymamıştı. Kanunun 28. maddesinin 9. fıkrası formu, ekli bilgileri ve beyan usulünü Maliye Bakanlığına bıraktı. Kanunun ilk okumasında açık kalan üç soru buydu: hangi form, hangi kanal, kim verecek? Bakanlık cevabı 35 sayfalık bir yönetmelikle verdi. Beş sayfası kural, otuz sayfası form.

Yönetmelik ne diyor

Yönetmeliğin 3. maddesinin 1. fıkrasına göre kapsamdaki grubun her kurucu birimi (sastavni subjekat) beyanname vermekle yükümlü. Aynı maddenin 2. fıkrası yükümlülüğü kaldırıyor: nihai ana şirket ya da onun belirlediği birim beyannameyi, o mali yıl için Karadağ ile geçerli bir yetkili makamlar anlaşması olan ülkede merkezi olarak vermişse Karadağ'daki birim ayrıca vermez. Bu istisna kanunun 28/3 maddesinde zaten vardı.

Yönetmeliğin getirdiği asıl yenilik usul: 4. maddedeki 30 günlük bildirim, 5. maddedeki yedek kural ve 10. maddedeki XML şartı.

KuralMaddePratikte anlamı
Kim verirYön. m.3/1; Kanun m.28/2Karadağ'daki her kurucu birim ya da belirlenen yerel birim
Merkezi beyan istisnasıYön. m.3/2; Kanun m.28/3Yalnız beyanın verildiği ülkenin o yıl için Karadağ ile geçerli anlaşması varsa
Beyanı vereni bildirmeYön. m.4/1–3Beyanı veren birimin kimliği ve ülkesi, beyan süresinin bitiminden en az 30 gün önce; her yıl kendiliğinden uzar
Yedek kuralYön. m.4/4, m.5Bildirilen birim vermezse Karadağ'daki birim verir; idare yerel beyan ister
ŞekilYön. m.10Elektronik, XML biçiminde, yönetmeliğe ekli PIDP formunda (Obrazac PIDP)
SüreKanun m.28/6Mali yılın son gününden itibaren 18 ay
İdarenin bilgi değişimiYön. m.11/3Beyan süresinden 3 ay sonra; ilk yıl için 6 ay

En kolay kaçacak adım 4. maddedeki bildirim. İlk raporlama yılı için verilir; 4/2'ye göre bildirim "her yıl kendiliğinden uzar", ta ki grup yeni bir beyan verici belirleyene kadar. Karadağ'da yalnız bir kurucu birim varsa 4/3 bildirimi yalnız ilk yıl istiyor.

Yönetmeliğin 8/2 maddesi ayrı bir durumu düzenliyor: nihai ana şirket, eşdeğer kurallar uygulayan üçüncü bir ülkedeyse Karadağ'daki birim sayılan bilgilerle sınırlı bir beyanname verir; yerli tamamlayıcı vergi için gereken bilgiler de bunlara dâhil. 9. madde idareye ek bilgi isteme yetkisi veriyor.

Yönetmelik neyi çözmüyor

Hangi ülkelerin sayılacağını söylemiyor. 2. maddenin 7. bendi bu ülkeleri beyannamenin otomatik değişimi için Karadağ ile anlaşması olanlar diye tanımlıyor ve listenin vergi idaresinin internet sitesinde yayımlanacağını yazıyor. Listeyi 3 Ekim 2026'da aradık, bulamadık. Liste yayımlanana kadar merkezi beyan istisnasına dayanmak için gösterilecek bir belge yok. Bizim önerimiz, bildirimi ve gerekirse yerel beyanı takvime şimdiden koymak.

Vergiyi ödeme beyannamesi de bu değil. Kanunun 30. maddesi ayrı bir yerli tamamlayıcı vergi beyannamesi ve ödeme yükümlülüğü getiriyor. 143/2026 sayısında o beyanname için bir yönetmelik yok; sayının içeriğine baktık, yalnız bilgi beyannamesine ilişkin bu metni gördük.

İlk yılı da belirlemiyor. Kanunda ayrı bir uygulama tarihi hükmü bulunmadığını küresel asgari vergi notumuzda yazmıştık. İlk mali yıl 2026 ise takvim yılıyla çalışan bir grubun ilk bilgi beyannamesi 30 Haziran 2028'de, 4. maddedeki bildirim ise en geç 31 Mayıs 2028'de verilmeli. Bu tarih bizim hesabımız; iki metinde de yazılı değil.

Bizim okumamız

750 milyon euro eşiğinin üstünde olup Karadağ'da iştiraki bulunan bir grup için bu ayın işi küçük ama net. Önce beyanı kimin vereceğine karar verin: ana şirket merkezi olarak mı, Karadağ'daki birim mi? Karadağ'da iki ya da daha fazla birim varsa kanunun 28/7 maddesi zaten birinin sorumlu birim olarak belirlenmesini istiyor.

Sonra 30 günlük bildirimi takvime koyun. Ekipler süreyi genelde ana şirketin ülkesinden izler, bu bildirim ise bir ay önce düşüyor. 10. maddedeki XML şartı beyannameyi hazırlayan ekibi ilgilendiriyor. PDF yetmez.

Değişmeyenler

18 aylık süre, 750 milyon euro eşiği ve kanunun yalnız yerli tamamlayıcı vergiden ibaret yapısı Sl. list 33/2026'daki gibi duruyor. Yönetmelik yeni bir vergi doğurmuyor, oranı değiştirmiyor, Karadağ dışındaki birimlere uzanmıyor. Cezalar kanunun 33 ve 34. maddelerinde; yönetmelik yeni ceza eklemiyor. Aynı sayıda yeni KDV kanununun uygulama yönetmeliği de çıktı. O metin 148. maddesine göre ancak Karadağ'ın AB'ye katıldığı gün uygulanacak. Pillar Two yönetmeliğinde böyle bir erteleme yok.

Nasıl doğrularsınız

Yönetmelik resmî gazete sicilinde: sluzbenilist.me/propisi/398696. Dayanak 1. sayfada, 3 ve 4. maddeler 2. sayfada, 10. madde 4. sayfada, yürürlük maddesi (13. madde, yayımdan sonraki sekizinci gün) 5. sayfada. PIDP formu 6. sayfadan başlıyor. Kanun sluzbenilist.me/propisi/391203 adresinde; 28. madde 29 ve 30. sayfalarda. Aynı paketin raporlama tarafını Karadağ ATAD yönetmelikleri yazımızda anlattık. Bildirim ve yerel birim yapısını birlikte kurmak isterseniz şirketler hukuku sayfamıza bakabilirsiniz. Bu dosyayı Mevzuat Takibi altında izliyoruz.

Dayanak mevzuat

  • Pravilnik o bližem načinu izvještavanja o dopunskom porezu, obliku i sadržini prijave sa informacijama o dopunskom porezu — čl. 3, 4, 5, 8, 10, 11, 13Sl. list CG 143/2026, 01.10.2026 (na snazi 09.10.2026)Resmî metin
  • Zakon o globalnom minimalnom porezu na dobit pravnih lica — čl. 28Sl. list CG 33/2026, 10.03.2026Resmî metin
  • Pravilnik o primjeni Zakona o porezu na dodatu vrijednost — čl. 148Sl. list CG 143/2026, 01.10.2026 (primjena od pristupanja EU)Resmî metin

Sıkça Sorulan Sorular

Yönetmelik ne zaman yürürlüğe giriyor?

9 Ekim 2026'da. 13. madde yürürlüğü yayımdan sonraki sekizinci güne bağlıyor; yayım 1 Ekim 2026. Ertelenmiş uygulama hükmü yok.

Ana şirketimiz bilgi beyannamesini Almanya'da veriyor. Karadağ'daki şirket yine de verecek mi?

Almanya'nın o mali yıl için Karadağ ile geçerli bir yetkili makamlar anlaşması varsa vermez (Yön. m.3/2). Ama beyanı veren birimi ve ülkesini bildiren 4. madde bildirimini yine yapar. Bu ülkelerin yayımlanmış listesini 3 Ekim 2026'da bulamadık.

Bildirim süresi ne?

Beyan süresinin bitiminden en az 30 gün önce. Beyan süresi mali yıl sonundan itibaren 18 ay (Kanun m.28/6, Yön. m.4/1). Bildirim yeni bir beyan verici belirlenene kadar her yıl kendiliğinden uzar.

Merkezi beyanname Karadağ'a hiç ulaşmazsa ne olur?

4/4 maddesi yükümlülüğü Karadağ'daki birime geri veriyor; 5. maddeye göre idare yerel beyan ister.

Beyanname hangi biçimde verilir?

Elektronik olarak, XML biçiminde, yönetmeliğin parçası olan PIDP formunda (m.10).

Bu, tamamlayıcı vergiyi ödemekle aynı şey mi?

Hayır. Ödeme ve yerli tamamlayıcı vergi beyannamesi kanunun 30. maddesinde. 143/2026 sayısında o beyanname için yönetmelik yok.