Durum tarihi: 10 Eylül 2026. Statü: Yürürlükte. Enstrüman: Zakon o izmjenama Zakona o porezu na promet nepokretnosti ("Sl. list CG" 132/2026, 9 Eylül 2026, registarski broj 2263); değiştirdiği kanunun zinciri, değişikliğin kendi 1. maddesinin saymasıyla 36/13, 3/23, 28/23 ve 33/26.
Bu yazıyı, kendi sayfalarımızdaki bir cümle bugün eksik kaldığı için yazdık. Karadağ'da miras ve bağış devir vergisine tabi; muafiyeti taşıyan 14. madde bizim İngilizce devir vergisi rehberimizde "birinci derece mirasçılar, eş ve ana baba" diye özetlenmişti. 9 Eylül'de yayımlanan üç maddelik kanun o listeye tescilli eşcinsel yaşam ortağını ekledi. Aşağıda önce metnin ne değiştirdiğini, sonra muafiyetin aslında ne kadar eski olduğunu, en sonda da yabancı okur için hangi sorunun açık kaldığını madde numarasıyla yazıyoruz.
Metin ne diyor
Kanun üç maddeden ibaret ve ikisi değişiklik getiriyor. Birinci madde devir vergisi kanununun 12. maddesinin 2. fıkrasını yeniden yazıyor. Bu fıkra "hane" tanımını taşıyor ve hane tanımı ilk konut muafiyetinin ölçüsünü belirliyor: 12. maddenin 1. fıkrasının 4. bendi ilk kez konut edinen kişiyi hane üyesi başına 20 m²'ye kadar muaf tutuyor. Yeni lafızda iktisap edenin eşinin yanına životni partner lica istog pola giriyor; ortağın çocukları, evlatlıkları, ana babası ve evlat edinenleri de aynı ikame ile sayılıyor. Şart değişmiyor: hane üyesinin iktisap edenle aynı oturma adresini taşıması gerekiyor.
İkinci madde 14. maddenin 1. fıkrasının iki bendini değiştiriyor. Birinci bent artık şöyle: birinci derece mirasçı, eş, yaşam ortağı ve murisin ana babası; bağışta birinci derece bağışlanan ve bağışlayanın eşi ya da yaşam ortağı. Dördüncü bent ise boşanmanın yanına partnerliğin sona ermesini koyuyor: eski eşler ya da eski yaşam ortakları, boşanma ya da partnerliğin sona ermesi nedeniyle ortak malı paylaşırken vergi ödemiyor.
Üçüncü madde yürürlüğü kuruyor ve alışılmış sekiz günlük kuralı kullanmıyor: kanun "yayımını izleyen gün" yürürlüğe giriyor. Yayım 9 Eylül 2026 olduğu için yürürlük 10 Eylül 2026, yani bugün. Ertelenmiş bir uygulama tarihi, geçiş hükmü ve ilga hükmü metinde yok.
| Durum | 9 Eylül 2026'ya kadar vergi kanununda | 10 Eylül 2026'dan itibaren |
|---|---|---|
| Ortaktan miras | m.14/1/1'de yazmıyor | Muaf, m.14/1/1 |
| Ortaktan bağış | m.14/1/1'de yazmıyor | Muaf, m.14/1/1 |
| Partnerlik sona erince ortak malın paylaşımı | m.14/1/4 yalnız boşanmayı sayıyordu | Muaf, m.14/1/4 |
| İlk konutta hane üyesi sayımı | m.12/2 ortağı saymıyordu | Ortak ve ortağın yakınları sayılıyor, m.12/2 |
| Oranlar | %3 / 4.500 € + %5 / 22.000 € + %6 | Aynı, m.11 değişmedi |
Muafiyet aslında beş yıllık
Buradaki asıl olgu, muafiyetin bugün doğmadığı. Zakon o životnom partnerstvu lica istog pola ("Sl. list CG" 067/20, 7 Temmuz 2020) kendi 67. maddesinde devir vergisi muafiyetini üç hâlde zaten veriyordu: partnerlik sürerken partnerler arasındaki devir, ölüm anına kadar birlikte yaşadığı ortaktan miras ve ostavinski postupak'ta devredilen mal. Aynı kanunun 66. maddesi ortağı miras hukukunda eşle eşitliyor. Bu kanun 76. maddesine göre yayımından sekiz gün sonra yürürlüğe girdi ve yürürlükten bir yıl sonra, yani 15 Temmuz 2021'de uygulanmaya başladı.
O hâlde 132/2026 ne yapıyor? İki şey. Birincisi, muafiyeti vergi kanununun içine taşıyor. Vergi dairesi vergi kanununu okur; muafiyetin bir aile hukuku kanununun 67. maddesinde durması, uygulamada gösterilmesi gereken bir bağlantı bırakıyordu. İkincisi, iki gerçek boşluğu kapatıyor: 67. madde partnerliğin sona ermesinden sonra ortak malın paylaşımını hiç saymıyordu ve ilk konut muafiyetinin hane sayımına dokunmuyordu. Yeni 14/1/4 ile 12/2 tam bu iki yeri dolduruyor.
Bir ayrıntı daha var. 67. madde ilga edilmedi; 132/2026 hiçbir hükmü yürürlükten kaldırmıyor. Yani bugün iki dayanak yan yana duruyor ve ikisi birebir aynı şeyi söylemiyor: 67. madde mirasta "ölüm anına kadar partnerlikte yaşama" şartını istiyor, yeni 14/1/1 böyle bir şart yazmıyor.
Metin ne demiyor
Yabancı okur için en önemli soru metinde cevapsız. Vergi kanunu životni partner lica istog pola terimini tanımlamıyor ve yaşam ortaklığı kanununa açık bir atıf da yapmıyor. Yaşam ortaklığı kanununun 32. maddesi ise sicilin kapsamını çiziyor: Karadağ vatandaşlarının Karadağ'da ya da başka bir devlette kurduğu partnerlikler ile yabancıların Karadağ'da kurduğu partnerlikler sicile giriyor. İki yabancının yurt dışında kurduğu partnerlik ya da evlilik bu kapsamın dışında kalıyor. Almanya'da evli iki Alman ortağın Budva'daki daireyi birbirine bırakmasında muafiyetin nasıl karşılandığını bugün yazılı bir kaynaktan gösteremiyoruz.
Muaf kişinin beyan yükümlülüğü de açık değil. 16. maddenin 1. fıkrası mükelleften vergi borcunun doğduğu günden itibaren 15 gün içinde poreska prijava istiyor ve 4. fıkra ödemeyi beyanla eşzamanlı kılıyor. Muafiyetten yararlanan kişinin yine beyan verip vermeyeceği metinde yazmıyor; 12. maddenin 3. fıkrası vergi organının muafiyet tanınan sözleşmelerin kaydını tuttuğunu söylüyor, usulünü söylemiyor. 12. maddenin 2. fıkrası hane üyesinin uyruğu için de bir şey istemiyor, yalnız aynı oturma adresini arıyor.
Bizim okumamız
Partnerliğiniz Karadağ sicilinde kayıtlıysa 10 Eylül'den itibaren tek dayanağa güvenmek yerine ikisini birlikte kullanmanızı öneriyoruz: beyanda hem 14. maddenin ilgili bendine hem yaşam ortaklığı kanununun 67. maddesine dayanın. 67. madde ilga edilmediği için hâlâ yürürlükte ve bazı hâllerde daha geniş; yeni bent ise vergi kanununun kendi içinde durduğu için idarî olarak daha kolay gösteriliyor.
Ortaklığınız yurt dışında kurulduysa işi beyan aşamasına bırakmayın. 12. ve 14. maddelerin muafiyeti iktisap anına bağlı; oysa sicil kaydı ileriye dönük bir işlem. Devir sözleşmesinden önce partnerliğin Karadağ'da nasıl kayıtlanacağını, kayıtlanamıyorsa hangi belgeyle ispat edileceğini yazılı olarak sormak, sonradan itiraz etmekten daha ucuz. Ortak mal düzeni kuracaksanız yaşam ortaklığı kanununun 63. maddesi ugovor o imovini partnera'yı yazılı ve noter onaylı biçime bağlıyor, taşınmaza ilişkinse katastara tescil ediyor; 59. maddesi ise ortak malı ikisi adına tescil ediyor ve yalnız biri tescilliyse yazılı sözleşme yoksa ikisi adına sayıyor.
Değişmeyenler
Oranlar aynı: 11. madde 150.000 €'ya kadar %3, 150.000,01 € üstünde 4.500 € artı %5, 500.000,01 € üstünde 22.000 € artı %6 diyor ve bu kanun 11. maddeye dokunmuyor. İlk konut muafiyetinin kendi koşulları da değişmedi: 12. maddenin 1. fıkrasının 4. bendi hâlâ Karadağ vatandaşı, Karadağ'da prebivalište sahibi, ilk kez konut edinen ve Karadağ'da konutu bulunmayan kişiyi arıyor. Yani 12/2'deki genişleme muafiyeti yabancıya açmıyor; yabancı ortak hane üyesi olarak muaf alanı büyütüyor, iktisap edenin kendisi Karadağ vatandaşı olmaya devam ediyor. Miras ve bağış muafiyetinde ise 14. madde uyruk şartı taşımıyor. Vergiyi ödeyecek kişi 7. maddeye göre iktisap eden; borç 15. maddeye göre sözleşmenin kurulduğu gün doğuyor; şirkete sermaye olarak konan taşınmazda ve birleşme, devralma, bölünmede 13. maddenin vergisizliği duruyor.
Nasıl doğrularsınız
Değişiklik kanununun tam metni Službeni list'in kendi sayfasında duruyor: sluzbenilist.me/propisi/397969. İki sayfalık akt; birinci sayfada ukazı (01-009/26-1561/2, 8 Eylül 2026) ve 1 ile 2. maddeleri, ikinci sayfada 3. maddeyi, 16-2/26-5/4 akt numarasını ve EPA 1120 XXVIII sayısını görürsünüz. Aradığınız ibare životni partner lica istog pola. Sayının tamamı için 132/2026 sayı sayfasına bakın. Yaşam ortaklığı kanununun 67. maddesini kontrol etmek isterseniz metin gov.me üzerinde: wapi.gov.me/download/2d43bdbe-04bb-45a8-b5ef-d41a647e3796.
Vatandaşlık ve noterlik tarafındaki aynı yönelimi 119/2026 yazımızda anlatmıştık; boşanmada ortak malın paylaşımı ve 14/1/4 bendinin eski hâli için Karadağ boşanma ve miras rehberimiz duruyor, o sayfayı bu değişiklikle güncelliyoruz. Karadağ'da mülk alırken vergi tarafını baştan kurmak istiyorsanız Karadağ yatırım sayfamız üzerinden dosyanızı birlikte okuyabiliriz; bu başlığın sonraki adımlarını Mevzuat Takibi sayfasında yayımlıyoruz.
