Günümüzde bir dizüstü bilgisayar ile dünyaya hizmet verebilen bilişim sektörü, en optimum (düşük) vergi rejimlerini arayarak global bir rekabete girmiştir. Türkiye'deki %25 Kurumlar Vergisi ve %20 KDV dilimleri, cirosu artan bir yazılım ajansı veya kıdemli freelancer için ağır bir yüke dönüşebilir. Karşınızda, Avrupa'da bilişim dünyasının yeni üssü Karadağ (Montenegro).
Estonya 'E-Residence' Efsanesinin Bitişi ve Karadağ Gerçeği
Pek çok 'Dijital Göçebe' veya IT girişimi, popüler kültürün etkisiyle Estonya üzerinden e-oturum (E-Residency) açmayı hedefler. Ancak Estonya'da biriken parayı (temettüyü) şirketten şahsınıza çekerken ödeyeceğiniz ağır (%20/22) dağıtım vergileri, sistemi anlamsız kılabilir. Ayrıca E-Residency size Avrupa'da fiziksel oturum veya pasaport hakkı vermez.
Karadağ ise, yazılımcılara 1 Euro sermaye ile gerçek bir DOO (Limited) şirket kurdurur, size ve ailenize fiziki 'Oturum İzni' verir ve vergi dilimini en dipten (%9'dan) başlatır.
Bilişim İhracatı: KDV (PDV) Oranı Sıfır (%0)
Karadağ'da standart şirketler 100.000 Euro ciro kurallarına takılabilir. Ancak IT sektöründe (Yazılım, Tasarım, Danışmanlık, SEO, Marketing) hizmetinizin müşterisi Karadağ dışında bir ülkedeyse (Örn: ABD, Almanya, İngiltere'deki bir firmaya fatura kesiyorsanız);
Bu bir İHRACAT kabul edilir. Kestiğiniz on binlerce dolarlık faturanın KDV (PDV) yükü SIFIRDIR (%0). Yazdığınız kodu Amerika'ya satarsınız, şirket hesabınıza giren brüt para, hiçbir erimeye uğramadan kâr hanesine yazılır.
Kurumlar Vergisi (%9) ve Şahsi Çekim
Bilgisayar, sunucu (server), cloud yazılımları, uçak biletleri ve araba kiralama masraflarını Karadağ şirketinizden 'Gider' olarak gösterip vergiden düştükten sonra kalan 'Net Kâr' ilk 100.000 Euro'ya kadar sadece ve net %9 oranında vergilendirilir.
Gider Optimizasyonu (Expense Strategies)
Bir yazılım firması kurduğunuzda; direktör (siz) şirketin malıdır. Kira sözleşmesini şahsınıza değil şirketinize yaparak (sanal ofis değil fiili ofis/ev-ofis kullanarak), evinizin doğalgazını, elektriğini, internet faturalarını ve ofis mobilyalarını yasal oranlarda vergiden düşebilirsiniz. Türkiye'de bu tür ev-ofis karmaşaları vergi müfettişleriyle sorun yaşatırken, Karadağ startup kültürüne yasal bir uyum içindedir.
Uluslararası Ödeme Geçitleri: Stripe ve PayPal Çözümü
Karadağ yerel bankaları Swift ile milyonlarca dolar ödeme alabilir. Fakat SAAS (Yazılım kiralama) yapıyorsanız Stripe ve PayPal altyapısı Karadağ şirketleri için bazen gri alanda kalabilir. Rona Legal teknoloji masası, Karadağ şirketinizin banka hesaplarını 'Avrupa Elektronik Para Enstitüleri (EMI)' nezdinde (Örn: Payoneer, Wise Business) entegre ederek global e-ticaret altyapısını sorunsuzca bağlar.
