Rejimin ne olduğu ayrı bir konu, nasıl işlediği ayrı. Değişikliğin nedenini, 31 Ekim'e kadar geçerli 30 günlük çerçeveyi ve kimlerin etkilenmediğini 1 Kasım 2026 sonrası Türk vatandaşları sayfasında ayrıca ele aldık.
Bu sayfa yalnız usulü konu alıyor: başvuru nereye verilir, hangi süre içinde, kim verebilir, dosya içeride hangi aşamalardan geçer ve elektronik başvurunun bugünkü hukuki durumu nedir. Dayanak, Yabancılar Kanunu'nun (Zakon o strancima) kendi maddeleri.
Baştan bir sınır çizelim: bu sayfada vize harcı ve konsolosluk gişesinde istenecek belgelerin listesi yer almıyor. Bunlar resmî kaynakta yayımlanmadığı sürece yazılmaz. Buna karşılık kanunun kendisinin öngördüğü karar süreleri ve pasaport koşulları yazılıdır — çünkü bunlar tahmin değil, kanun metnidir.
Kullanılan metinler: Zakon o strancima (Yabancılar Kanunu), konsolide metin, Karadağ Resmî Gazetesi sayı 12/2018, 3/2019, 86/2022, 77/2024 ve 3/2026; Uredba o viznom režimu konsolide metni; Karadağ Dışişleri Bakanlığı'nın kendi temsilcilik ve vize duyuruları.
Önce değişmeyen kural
Kanunun 19. maddesi işe en baştan başlıyor: Karadağ'a girişi için vizeye ihtiyaç duyan yabancı, vizeyi Karadağ'a girmeden önce almakla yükümlüdür.
Bunu vurgulamak gereksiz görünebilir, ama 1 Kasım'dan sonra en olası hata tam burada olacak: sınırda vize alınabileceği ya da varışta bir düzenleme yapılabileceği varsayımı. Kanun bu ihtimali tanımıyor.
Aynı madde vizeyi kimin verdiğini de söylüyor: vize, dışişlerinden sorumlu devlet idaresi organı tarafından, diplomatik-konsolosluk temsilciliği aracılığıyla ya da kanunun 32a maddesindeki vize bilgi sistemi (VIS) üzerinden verilir. İkinci yolun bugün fiilen açık olup olmadığına aşağıda döneceğiz.
Başvuru nereye ve nasıl verilir
Kanunun 21. maddesi biçimi belirliyor: vize başvurusu diplomatik-konsolosluk temsilciliğine, öngörülen form üzerinde ve bizzat yapılır.
Türkiye'de Karadağ'ın iki temsilciliği var. Dışişleri Bakanlığı'nın kendi yayımladığı adreslerle: Ankara'daki büyükelçilik, Cayhane Sokak 41/10, Gaziosmanpaşa, 06700 Ankara; ve İstanbul Başkonsolosluğu, Harman Sok. No:5, Harmancı Giz Plaza, 10A Kat, No:20 bağımsız bölüm, Levent. Başkonsolosluk 21 Mart 2019 tarihli hükümet kararıyla kurulmuş ve 2019 sonunda fiilen çalışmaya başlamıştır.
Buna ek olarak bakanlık, VFS Global ile yaptığı düzenleme çerçevesinde başvuruların artık yalnızca temsilciliklere verilmesi zorunluluğunun kalktığını, başvuru sahiplerinin en yakın başvuru merkezine başvurabildiğini duyurdu; bakanlığın kendi listesinde Türkiye faal merkezler arasında yer alıyor.
Bu kanalın hukuki dayanağı da kanunun kendisinde: 22. madde, dışişleri organının yabancı bir tüzel kişiyi, başka bir devlette vize başvurularını gerekli belgelerle birlikte toplamak üzere yetkilendirebileceğini düzenliyor. Yani başvuru merkezi düzenlemesi gayrıresmî bir kolaylık değil, kanunda öngörülmüş bir yetkilendirmedir. Merkezin belge toplaması ile vizeyi verme yetkisinin farklı şeyler olduğunu da bu madde gösteriyor: karar mercii değişmiyor. Bu sayfada üçüncü taraf bir başvuru sitesine bağlantı vermiyoruz; kanalın güncel adresini bakanlığın kendi sayfasından teyit etmek daha güvenli.
Bir ayrıntı Türk başvurucular için pratik önem taşıyor: kanunun 20. maddesi, Karadağ'ın temsilciliği bulunmayan ülkelerde başka bir devletin temsilciliğinin vize işleminde Karadağ'ı temsil edebileceğini öngörüyor. Türkiye bu kapsamda değil — burada iki kendi temsilciliği var, dolayısıyla başvuru doğrudan onlara ya da anlaşmalı başvuru kanalına yapılır.
Süre: başvurunun ne zaman yapılması gerekiyor
Bu, sayfanın en somut kısmı ve tahmin içermiyor, çünkü süreler kanunun kendisinde yazılı.
Kanunun 21. maddesinin ikinci fıkrasına göre başvuru, kısa süreli kalış vizesi (viza C) için planlanan seyahat gününden en geç 15 gün önce, uzun süreli kalış vizesi (viza D) için ise en geç 60 gün önce yapılır.
Bunlar "tavsiye edilen" süreler değil, kanunun öngördüğü asgari önceliklerdir. Üçüncü fıkra yalnızca dar bir istisna tanıyor: mücbir sebep, ağır hastalık, kalıcı engellilik ve benzeri insanî nitelikte özellikle haklı sebeplerin varlığı ispatlanırsa başvuru daha kısa sürede yapılabilir.
Pratik sonuç şu: Kasım ayı için seyahat planlayan biri açısından takvim, uçuş tarihinden geriye doğru sayılarak kurulur; kanunî asgari süre ile fiilî randevu takvimi aynı şey değildir ve ikincisi daha uzun olabilir.
Başvuruyu kim verebilir
Kural bizzat başvuru olmakla birlikte, aynı madde bazı durumları ayrıca düzenliyor.
Başvuru sahibinin seyahat belgesine kayıtlı kişi, aynı form üzerinden başvurur. Kanunun 22. maddesi kapsamındaki yetkili yabancı tüzel kişi, yabancı adına vize başvurusu yapabilir. Diplomatik veya hizmet pasaportu hamilleri ile resmî heyet üyeleri için ise başvuruyu, diplomatik nota ile birlikte diğer devletin yetkili organı yapabilir.
Dosya içeride hangi aşamadan geçiyor
Burası genellikle görünmez kalır, oysa süreyi belirleyen asıl mekanizma budur.
Kanunun 19. maddesi uyarınca, vize verilmeden önce dışişleri organı, ulusal veya iç güvenlik gerekçesiyle bir engel bulunup bulunmadığının tespiti için Ulusal Güvenlik Ajansı (ANB) ve polisin görüşünü alır. Çalışma amaçlı uzun süreli kalış vizesi (viza D) söz konusuysa ayrıca Bakanlığın görüşü alınır.
Bu kurumlar görüşlerini gecikmeksizin, en geç talebin alınmasından itibaren yedi gün içinde iletmekle yükümlüdür. Dördüncü fıkranın devamı ise sürecin tıkanmasını önlüyor: dışişleri organı bu süre içinde görüşü almazsa, vize verilmesi bakımından engel bulunmadığı kabul edilir.
Bu, idarî bir tahmin değil kanunî bir adımdır; bir dosyanın neden beklediğini anlamak için doğru yer burasıdır.
Hangi vize hangi amaca uyuyor
İki kategori arasındaki fark, çoğu başvurucunun sandığından daha belirleyici.
Viza C kısa kalış içindir ve kanunun 17. maddesi bunu ilk girişten itibaren 180 gün içinde 90 günü aşmayan kalışla tanımlar. Aynı madde, sık ya da düzenli seyahat ihtiyacı — açıkça iş veya aile sebebi — ispatlanır ve kötüye kullanılmayacağı ortaya konursa çok girişli vizenin altı aydan beş yıla kadar geçerlilikle verilebileceğini öngörüyor. Bu, düzenli seyahat eden biri için tek tek başvurudan çok daha anlamlı bir yol.
Viza D ise 90 günden uzun ama bir yıl içinde 180 günü aşmayan kalış içindir. Kanunun 18. maddesindeki sebepler arasında iş faaliyeti, aile birleşimi, öğrenim, tedavi, bilimsel araştırma, dijital göçebe statüsü — ve doğrudan mülk sahiplerini ilgilendiren bir kalem — Karadağ'da sahip olunan taşınmaz üzerindeki hakkın kullanılması ve tasarrufu yer alıyor.
Mülk sahibi olmanın kendiliğinden bir giriş hakkı vermediğini, ancak uzun kalış vizesi bakımından kanunda adı geçen bir dayanak oluşturduğunu ayırt etmek gerekir. Bu ayrım, 1 Kasım sonrası için pratik değer taşıyor.
- maddenin iki fıkrası daha planlamayı doğrudan etkiliyor. Beşinci fıkraya göre kısa süreli kalış vizesinin geçerlilik süresi ek olarak 15 günlük bir süreyi de kapsar; altıncı fıkra ise iç güvenlik gerekçesi gerektiriyorsa bu ek sürenin tanınmayacağını söylüyor. Bu ek süre bir hak değil kural olarak tanınan bir tampondur ve seyahat planı buna göre değil, vizenin kendi süresine göre kurulmalıdır.
Yedinci fıkra ise davetiye meselesini düzenliyor: Karadağ'da bir gerçek veya tüzel kişiye özel ya da iş amaçlı ziyarete gelen yabancıdan, o kişinin konaklama ve geçim masrafları ile ülkeden ayrılış masrafları dâhil olmak üzere kalış giderlerini üstleneceğine dair garanti ya da davet mektubu veya başka bir delil istenebilir. Kanun bunu her başvuruda zorunlu kılmıyor; istenebilecek bir delil olarak düzenliyor.
| Konu | Kanunun dediği | Madde |
|---|---|---|
| Vizenin alınma zamanı | Karadağ'a girişten önce | 19 |
| Başvuru yeri ve biçimi | Diplomatik-konsolosluk temsilciliği, öngörülen form, bizzat | 21 |
| Başvuru süresi (viza C) | Planlanan seyahatten en geç 15 gün önce | 21 |
| Başvuru süresi (viza D) | Planlanan seyahatten en geç 60 gün önce | 21 |
| Daha kısa süre | Yalnız ispatlanan insanî sebeplerle | 21 |
| İç görüş süreci | ANB ve polis; çalışma amaçlı D için ayrıca Bakanlık | 19 |
| Görüş süresi | Gecikmeksizin, en geç yedi gün | 19 |
| Görüş gelmezse | Engel bulunmadığı kabul edilir | 19 |
| Karar süresi | On gün; ek değerlendirmede 30 güne, ek belgede 60 güne kadar | 25 |
| Pasaport koşulu | Çıkıştan sonra en az üç ay geçerli, iki boş sayfa, son on yılda düzenlenmiş | 24 |
| Başvuru merkezi yetkisi | Dışişleri organı yabancı tüzel kişiyi başvuru toplamaya yetkilendirebilir | 22 |
| Kısa kalış tavanı | 180 günde 90 gün, ilk girişten sayılır | 17 |
| Çok girişli viza C | Altı aydan beş yıla kadar geçerlilik, ispat şartıyla | 17 |
| Uzun kalış (viza D) | 90 günden uzun, yılda 180 günü aşmamak üzere | 18 |
Kanunun kendisinin aradığı koşullar
Gişede istenecek belgelerin tam listesi kanalın işidir, ama bazı koşullar doğrudan kanunda yazılı ve önceden kontrol edilebilir.
Pasaport. 24. maddeye göre vize, yabancı seyahat belgesinin Karadağ'dan planlanan çıkış tarihinden — birden çok ziyaret hâlinde son çıkış tarihinden — sonra en az üç ay daha geçerli olması, en az iki boş sayfa içermesi ve son on yıl içinde düzenlenmiş olması hâlinde verilebilir. Haklı acil hâllerde daha kısa geçerlilikli belgeye vize işlenebilir; bu durumda vizenin süresi pasaportun geçerlilik süresini aşamaz.
Bu üç koşul, randevu almadan önce beş dakikada kontrol edilebilir ve reddin en kolay önlenebilir sebeplerindendir.
Seyahat sağlık sigortası. 23. madde, bir veya iki girişli kısa süreli kalış vizesi başvurusunda, menşe ülkeye dönüş, acil tıbbi yardım, acil hastane tedavisi veya ölüm hâlinde doğabilecek masrafları karşılayan geçerli bir seyahat sağlık sigortasının ispatını arıyor. Çok girişli başvuruda ilk ziyareti kapsayan sigortanın ispatı ile sonraki ziyaretler için sigorta bulundurma yükümlülüğüne dair imzalı beyan isteniyor. Diplomatik seyahat belgesi hamilleri ile mesleği gereği zaten sigortalı olan gemiadamları ve benzeri kişiler bu ispattan muaftır.
Karar süresi: kanunun verdiği tek takvim
İşlem süresine ilişkin idarî tahmin vermiyoruz, ama kanunun kendi öngördüğü süre yazılıdır.
- maddeye göre vize başvurusu hakkında başvurunun yapıldığı günden itibaren on gün içinde karar verilir. Bu süre, başvurunun ek olarak değerlendirilmesi gerektiğinde otuz güne kadar uzatılabilir. İstisnaen, vize verilebilmesi için ek belge temini gerekiyorsa süre altmış güne kadar uzatılabilir.
Bu üç kademe, 21. maddedeki başvuru önceliğiyle birlikte okunmalıdır. Kısa süreli kalış vizesi için kanunî asgari önceliğin on beş gün olması, kararın on günde çıkacağı anlamına gelmiyor; ek belge istenmesi hâlinde kanun altmış güne kadar süre tanıyor. Seyahat takvimini kanunî asgariye göre değil, bu üst sınırlara göre kurmak daha güvenli bir yaklaşımdır.
Elektronik başvuru: kâğıt üstünde var, uygulamada henüz yok
Bu, bugün en çok yanlış bilinen nokta.
Kanun elektronik yolu kuruyor: 32a maddesi vize bilgi sistemini (VIS) tanımlıyor, 21a maddesi bu sistem üzerinden elektronik başvuruya, 26. maddenin üçüncü fıkrası ise bar kodlu elektronik vizeye imkân veriyor.
Ancak 221a maddesi bu iki hükmün, 216a maddesinde öngörülen ikincil düzenlemelerin yürürlüğe girdiği günden itibaren uygulanacağını söylüyor. 216a maddesi de bu düzenlemelerin kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde çıkarılmasını ya da uyumlaştırılmasını öngörüyor.
Bugün itibarıyla bakanlığın yayımladığı vize yönetmeliği hâlâ 2009 tarihli Pravilnik o vizama i viznim obrascima'dır ve dayanağı 2008 tarihli Yabancılar Kanunu'dur — yani yürürlükteki 2018 kanunundan önceki metin. Daha yeni ya da uyumlaştırılmış bir ikincil düzenlemeye ulaşamadık. Bakanlık da e-vizeyi hâlâ ulaşılacak hedef olarak tanımlıyor.
Buradan çıkan sonuç ölçülü olmalı: elektronik başvuru hukuken mümkün kılınmış ama uygulanabilir hâle gelmemiş görünüyor. Bir sonraki adım ikincil düzenlemenin Resmî Gazete'de yayımlanmasıdır; başvuru planlayan biri için doğru varsayım, bugün geçerli olan fiziksel kanaldır.
Sık yapılan bir hatanın hatırlatması
Verilmiş bir vizenin girişi garanti etmediğini, sınırdaki giriş koşullarının ayrıca uygulandığını bu sayfada tekrar etmiyoruz; bu noktayı ve 90/180 sayacının nasıl işlediğini 1 Kasım sayfasında ele aldık. Yine de usul açısından not edilmesi gereken şu: başvurunun kanunî süresine uymak ile seyahat tarihine yetişmek farklı iki sorundur ve ikisi ayrı ayrı planlanır.
Dosyanızı gözden geçirmek isterseniz
Vize kategorisinin doğru seçilmesi, başvuru takviminin kanunî sürelerle uyumlu kurulması ve mülk sahipliği gibi bir dayanağın hangi kategoriye karşılık geldiğinin belirlenmesi, dosya bazında değerlendirilecek konulardır.
Belgelerinizi iletişim sayfası üzerinden iletebilir, ilgili çalışma alanlarını hizmetler dizininden inceleyebilirsiniz. Oturum tarafındaki süreçler için Karadağ oturma izni sayfamız ayrıca bulunuyor.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve belirli bir başvuruya ilişkin hukuki görüş oluşturmaz. Harç tutarları ile gişede istenecek belgelerin tam listesi resmî kaynakta yayımlanmadığından burada yer verilmemiştir; sayfada geçen süreler ve koşullar kanun metninden alınmıştır.
