Durum tarihi: 25 Eylül 2026. Statü: Süreçte (taslak/teklif) — fesih kararı alındı, fesih henüz tamamlanmadı. Enstrüman: Informacija o potrebi otkazivanja sporazuma kojima je regulisan bezvizni režim (vizesiz rejimi düzenleyen anlaşmaların feshine ilişkin bilgi notu), Karadağ Dışişleri Bakanlığı; Karadağ Hükümeti 139. oturum, 24 Eylül 2026, gündem 9. Feshedilecek metin: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Karadağ Hükümeti Arasında Karşılıklı Vize Muafiyeti Anlaşması (Ankara, 18 Ocak 2008; Resmî Gazete 20 Mart 2008, sayı 26822, BKK 2008/13335).
Umuma mahsus (bordo) pasaportla gelenler için 1 Kasım 2026 tarihini biliyorsunuz; o tarih değişmedi. Bu kararın yeni sorusu başka bir cepte: "Yeşil pasaportum var, Kasım'da Budva'ya gidebilir miyim?" 2025'te Karadağ bordo pasaportlulara vize getirdiğinde yeşil, gri ve siyah pasaportlar dokunulmadan kalmıştı. Dayanak bu anlaşmaydı. Şimdi feshedilen de o.
Metin ne diyor
Karadağ Hükümeti 24 Eylül 2026'da Dışişleri Bakanlığı'nın bilgi notunu kabul etti ve bakanlığı üç anlaşmayı feshetmekle görevlendirdi: Rusya ile vatandaşların karşılıklı seyahat şartları anlaşması, Belarus ile karşılıklı seyahat anlaşması ve Türkiye ile vizelerin karşılıklı kaldırılması anlaşması. Gerekçe notun ilk cümlesinde: AB'ye katılım sürecinde Karadağ vize politikasını AB'ninkiyle tam uyumlu hâle getirmek zorunda. Aynı notun ikinci kararı yalnız Türkiye için: diplomatik, hizmet ve hususi pasaport hamillerine vizesiz rejimi yeniden kuracak yeni bir ikili anlaşma için süreç başlatılacak, "mümkün olan en geniş ölçüde" kesintisizlik sağlanarak.
2008 anlaşmasının Türkiye'yi ilgilendiren üç hükmü şunlar:
| Hüküm | Ne diyor | Bugün neden önemli |
|---|---|---|
| m.3/1 | Diplomatik, hususi, hizmet ve umuma mahsus pasaportla her 6 ayda 90 güne kadar vizesiz | Hususi ve hizmet pasaportunun Karadağ'daki vizesiz girişinin dayanağı |
| m.7/2-3 | Salgın, afet, millî güvenlik, kamu düzeni gibi olağanüstü hâllerde anlaşma geçici olarak kısmen veya tamamen askıya alınabilir; 72 saat içinde diplomatik bildirim | Karadağ 2025'te bu yolu kullandı |
| m.11 | Fesih her zaman mümkün; anlaşma, fesih niyetinin diplomatik kanaldan yazılı bildiriminden sonra altı ay yürürlükte kalır | Fesih 1 Kasım 2026'ya yetişmez |
Karadağ'ın kendi metni de bu anlaşmaya bağlıydı. Karadağ Hükümeti'nin 30 Ekim 2025 tarihli duyurusu, o günkü vize zorunluluğunu yalnız "imaoci običnog pasoša" (umuma mahsus pasaport hamilleri) için koymuş ve açıkça yazmıştı: diplomatik, hizmet ve hususi pasaport hamillerine vizesiz rejim anlaşma uyarınca değişmeden devam ediyor. Bugünkü Uredba o viznom režimu (Vize Rejimi Uredbesi, konsolide metin 108/26) ise pasaport türü ayırmıyor: m.1a, Türkiye vatandaşlarına 31 Ekim 2026'ya kadar 30 gün vizesiz kalış veriyor ve orada bitiyor.
Metin ne demiyor
Bilgi notu bir tarih vermiyor. Fesih notasının gönderilip gönderilmediğini ve hangi gün gideceğini bugün bilmiyoruz. Hükümet kararı 24 Eylül'de alındığına göre, bizim hesabımızla nota en erken o gün gitmiş olsa bile anlaşma m.11 uyarınca 24 Mart 2027'den önce sona eremez. Yani 1 Kasım 2026 ile fesih günü arasında en az beş aylık bir dönem var ve bu dönemde iki metin aynı anda duruyor.
Uredbe'nin m.4'ü vize zorunluluğunu iki koşulla anlatıyor: listelerde sayılmayan devletlerin vatandaşları "ili" (veya) giriş hakkında uluslararası anlaşma yapılmamış devletlerin vatandaşları. 1 Kasım'dan sonra Türkiye listelerde yok, ama anlaşma hâlâ yürürlükte. Birinci okumaya göre listede olmamak yeter ve vize gerekir. İkinci okumaya göre yürürlükteki anlaşma bu kişiyi m.4'ün dışında tutar. Hangi okumanın sınırda uygulanacağını gösteren bir belge görmedik. Karadağ'ın 2025'te anlaşmayı m.7 üzerinden askıya aldığını biliyoruz; bu kez aynı yolu kullanıp kullanmayacağı yazılı değil.
Hususi ve hizmet pasaportu hamilleri için boşluk daha somut. Yeni anlaşma henüz yok, yalnız "başlatılacak". Eski anlaşma bittiği gün yenisi yürürlükte değilse, bu pasaportlar için Uredbe'nin m.11'indeki dayanak (diplomatik ve hizmet pasaportuna vize kaldıran ikili anlaşma) boş kalır. Bilgi notu kesintisizliği hedefliyor; bunu taahhüt etmiyor.
Bizim okumamız
Umuma mahsus pasaportla seyahat ediyorsanız 1 Kasım 2026'yı çalışma tarihi olarak alın ve vizeyi ona göre planlayın. Anlaşmanın altı aylık süresine dayanarak sınırda vizesiz giriş istemek, bugünkü belgelerle öngörülebilir bir plan değil; sınır polisinin önündeki metin Uredbe'dir.
Hususi veya hizmet pasaportuyla Kasım sonrasına seyahat planlıyorsanız farklı bir yol öneriyoruz: yola çıkmadan önce Karadağ'ın Ankara Büyükelçiliği'nden ya da İstanbul Başkonsolosluğu'ndan yazılı teyit isteyin ve bu yazıyı yanınızda taşıyın. Karadağ'da işiniz 2027 baharına sarkıyorsa, yeni anlaşma imzalanana kadar yeşil pasaportu tek dayanak yapmayın; bordo pasaportla vize başvurusu alternatif yoldur.
Değişmeyenler
1 Kasım 2026 tarihi aynı: Uredbe m.1a'daki 30 günlük vizesiz kalış 31 Ekim 2026'da bitiyor. Uredbe m.12c, 31 Ekim 2026'dan itibaren Hükümet'in ayrı bir kararla vize muafiyeti tanımasını yasaklıyor; bu kararla bir değişiklik olmadı. Geçerli Schengen, ABD, Birleşik Krallık vizesi veya oturum izniyle 30 güne kadar giriş (m.7) uyruk ayırmaksızın duruyor. Anlaşmanın fesih kararı Suudi Arabistan ve Çin vatandaşlarının durumuna da dokunmuyor: bilgi notu yalnız Rusya, Belarus ve Türkiye ile yapılmış üç anlaşmayı sayıyor.
Nasıl doğrularsınız
Hükümet kararı gov.me'deki 139. oturum duyurusunda gündem 9 olarak geçiyor; bilgi notunun kendisi tek sayfalık taranmış PDF. Anlaşmanın Türkçe metni ve m.11 Resmî Gazete'nin 20 Mart 2008 tarihli sayısında. 2025 askısının hususi pasaportu dışarıda bırakan cümlesi 30 Ekim 2025 duyurusunun son paragrafında. Fesih notasının Türkiye'ye ulaştığı tarih yayımlanırsa altı aylık süre oradan sayılır; biz tarihi görünce bu sayfayı güncelleyeceğiz.
1 Kasım'dan sonra hangi belgeyle nasıl girileceğini Karadağ vize 1 Kasım yazımızda, kalış sürelerinin bütün tablosunu Karadağ vize rehberimizde anlattık. Karadağ'da uzun kalışınızı vizeden bağımsız bir statüye bağlamak isterseniz oturma izni sayfamızdan bize yazabilirsiniz. Anlaşmanın fesih ve yeni anlaşma adımlarını Mevzuat Takibi sayfamızda izliyoruz.
