Stand van zaken: 16 september 2026. Status: In behandeling (ontwerp). Tekst: Predlog zakona o graničnoj kontroli (wetsvoorstel grenscontrole), EPA 1193 XXVIII, aktenummer 24-1/26-1. De regering van Montenegro keurde het op 14 september 2026 goed en stuurde het naar het parlement (Skupština) met het verzoek om spoedbehandeling (hitni postupak); op 15 september 2026 ging het naar de commissies. Wordt het aangenomen, dan vervangt het de huidige Zakon o graničnoj kontroli („Sl. list CG" 72/09, 39/13, 17/19, 146/21 en 125/23), volgens artikel 94.
Met een Nederlandse of Belgische identiteitskaart reist u als EU-burger nog steeds Montenegro in. Wat verandert: wat een ouder voor het kind moet laten zien als de andere ouder niet meereist, en welke route u moet varen als u per boot aankomt.
Wat de tekst zegt
Artikel 64 schrijft een grondige grenscontrole voor bij elk kind onder de 16 en koppelt de benodigde toestemming aan het reisdocument van het kind en aan de situatie van de ouders. Het huidige artikel 50 spreekt alleen van controle van een reistoestemming „afgegeven volgens bijzondere voorschriften" of van een beslissing over het ouderlijk gezag, zonder onderscheid tussen paspoort en identiteitskaart.
| Kind onder 16 | Met paspoort | Met identiteitskaart |
|---|---|---|
| Met één ouder, ouders getrouwd | Geen toestemming van de andere ouder | Toestemming van de andere ouder nodig |
| Met één ouder, slechts één ouder oefent het gezag uit | Toestemming van de andere ouder nodig | Toestemming van de andere ouder nodig |
| Alleen of met een derde, ouders getrouwd | Toestemming van één ouder | Toestemming van beide ouders |
| Alleen of met een derde, gezag bij één ouder | Toestemming van beide ouders | Toestemming van beide ouders |
Zijn de voorwaarden niet vervuld en reist het kind alleen of met iemand zonder wettelijke grondslag, dan waarschuwt de agent het centar za socijalni rad (sociale dienst) en volgt diens aanwijzingen (art. 64 lid 7 en 8). De begeleider van een kind zonder de vereiste documenten en toestemmingen riskeert een boete van 200 tot 800 euro (art. 88 punt 9); die boete bestaat nu niet. Vanaf 16 jaar reist het kind zonder toestemming, zoals al sinds wijziging 146/2021.
Voor watersporters verplicht artikel 72 lid 1 de schipper van een sport- of pleziervaartuig dat de territoriale wateren binnenvaart om via de kortste route naar de dichtstbijzijnde haven met een maritieme grensovergang te varen, behalve bij onschuldige doorvaart. Een andere haven mag alleen „in uitzonderlijke situaties" met toestemming van de havenmeester, of bij overmacht (lid 4). Het huidige artikel 55 kent die plicht niet. Voor natuurlijke personen stelt het voorstel 500 tot 3.000 euro per overtreding (art. 87 punt 13 tot 15).
Ook de algemene boetes stijgen: de grens oversteken buiten een grensovergang, zonder geldig document of met ontwijking van de controle kost nu 100 tot 1.100 euro (art. 67), straks 500 tot 3.000 euro (art. 87). Voor bedrijven gaat het van 1.000–5.500 naar 5.000–30.000 euro (art. 86).
Wat de tekst niet zegt
Letterlijk gelezen geeft de tweede tabelregel een onverwachte uitkomst: als slechts één ouder het gezag uitoefent, heeft juist die ouder toch toestemming „van de andere ouder" nodig. Of dat zo bedoeld is, zegt de tekst niet. Ongehuwde ouders met gezamenlijk gezag en gescheiden ouders met co-ouderschap komen in de paspoortregels niet voor. Welke lezing de grenspolitie toepast, kunnen wij vandaag niet laten zien. Ook de vorm van de toestemming is niet geregeld (legalisatie, vertaling, buitenlandse notariële akte); artikel 89 geeft een jaar voor uitvoeringsregels.
Onze lezing
De regering vroeg spoed, maar op 16 september 2026 staat er in het dossier nog geen stemdatum. Na aanneming treedt de wet in werking op de achtste dag na publicatie in het staatsblad (art. 95).
Voor kinderen onder 16 met een identiteitskaart raden wij de voorzichtige lezing aan: neem vanaf de inwerkingtreding een schriftelijke, gelegaliseerde toestemming mee van de ouder die niet meereist, ook als u getrouwd bent, of vraag een paspoort aan voor het kind. Komt u per boot, kies dan uw eerste haven uit de havens met een grensovergang voordat u de route uitzet.
Wat niet verandert
Het voorstel verandert niet wie een visum nodig heeft of hoelang u mag blijven; dat blijft geregeld in de Zakon o strancima (vreemdelingenwet) en de Uredba o viznom režimu (visumbesluit). Iemand vasthouden voor de controle mag nog steeds maximaal zes uur (art. 37). Controles in de Europese systemen EES, SIS en VIS gelden pas als Montenegro op die systemen is aangesloten (art. 93).
Hoe u dit controleert
Het dossier is openbaar: zakoni.skupstina.me/zakoni/web/app.php/akt/4370. Het voorstel is een gescande pdf van 54 pagina's; de kinderregel staat op pagina 27-28 („maloljetnog lica mlađeg od 16 godina"), de bootregel op pagina 33 en de boetes op pagina 38 tot 42. Zolang in het veld „Status" „U proceduri" staat, is er geen wet. Het regeringsbesluit is punt 1 van het bericht over de telefonische vergadering van 14 september 2026; de huidige tekst van artikel 50 komt uit wijziging 146/2021 in het staatsblad.
De wijziging van de vreemdelingenwet van hetzelfde ministerie kreeg op 15 september 2026 steun van twee commissies; wij volgen die in ons artikel over de verblijfsvergunning voor EU-burgers bij een investering van 250.000 euro. Zodra de grenswet is aangenomen, zetten wij het staatsbladnummer en de datum van inwerkingtreding op onze pagina Juridische updates.
