Zmiany w prawie

Nowelizacja czarnogórskiego kodeksu karnego przyjęta, a w rejestrze parlamentu wciąż widnieje „w procedurze"

Parlament Czarnogóry przyjął nowelizację kodeksu karnego 16 września 2026 r. Ustawa nie została ogłoszona; wejdzie w życie dzień po ogłoszeniu.

Rohat Kahraman· 20 września 2026· 6 min czytaniaAktualizacja · 20 września 2026
Nowelizacja czarnogórskiego kodeksu karnego przyjęta, a w rejestrze parlamentu wciąż widnieje „w procedurze"

Stan na: 20 września 2026 r. Status: Przyjęto, jeszcze nie obowiązuje. Akt: Zakon o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika Crne Gore, EPA 1176 XXVIII, numer akt 23-1/26-21, wnioskodawca — Rząd Czarnogóry. Parlament przyjął tekst 16 września 2026 r. Rano 20 września 2026 r. ustawa nie była ogłoszona w „Službeni list Crne Gore".

Powodem tego wpisu jest sam rejestr parlamentarny. Na stronie aktu w serwisie zakoni.skupstina.me pole Status nadal pokazuje „U proceduri" — w procedurze. W wykazie dokumentów na tej samej stronie znajduje się jednak Listing glasanja z 16 września z trzema odrębnymi głosowaniami. Kto patrzy wyłącznie na pole statusu, uzna, że termin jeszcze nie biegnie. Decyzję o przyjęciu czyta się z wykazu dokumentów.

Co mówi tekst

Głosowanie co do zasady: 55 za, nikt przeciw, nikt wstrzymujący się. Głosowanie nad całością: ponownie 55. Pomiędzy nimi trzecie głosowanie, praktycznie najważniejsze — „glasanje o postojanju razloga hitnosti da zakon stupi na snagu", o istnieniu przesłanek pilności dla wejścia w życie, przyjęte 54 głosami. Było konieczne, ponieważ ostatni artykuł brzmi: „Ovaj zakon stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja". Ustawa wchodzi w życie dzień po ogłoszeniu. Zwyczajowego ośmiodniowego okresu tu nie ma.

Tekst przyjęty nie jest tożsamy z wniesionym projektem. Rząd złożył 20 poprawek; jedyną poprawkę grupy posłów wycofano 16 września. Komisja Ustawodawcza tego samego dnia uznała poprawki rządowe za dopuszczalne prawnie i zażądała korekt w jedenastu z nich, głównie z powodu numeracji nowo dodanych artykułów. Skutek praktyczny: numeracja artykułów w tekście przyjętym nie odpowiada projektowi. Dlatego poniżej powołujemy numery z samego kodeksu karnego.

ZagadnienieRegułaArtykuł k.k.
Jurysdykcja przy przestępstwach z użyciem ICTJeśli do systemu uzyskano dostęp z terytorium Czarnogóry, czyn uznaje się za popełniony w Czarnogórzenowy ustęp art. 8
Konfiskata według wartościGdy korzyści nie da się odebrać, odbiera się inne mienie sprawcy do jej wartościart. 113
Budowa bez dokumentacjiRozpoczęcie budowy lub budowa bez uprzednio uzyskanej dokumentacji: od sześciu miesięcy do pięciu latart. 326a
Przyłączenie do infrastrukturyPrzyłączenie lub zezwolenie na przyłączenie obiektu bez dokumentacji: od trzech miesięcy do trzech latart. 326c

Reguła jurysdykcyjna brzmi: „Krivično djelo učinjeno posredstvom informaciono-komunikacionih tehnologija smatra se izvršenim i u Crnoj Gori ako je informaciono-komunikacionoj tehnologiji ili računarskom sistemu pristupljeno sa teritorije Crne Gore, bez obzira na to gdje se ta tehnologija ili računarski sistem nalazi". Miejsce serwera przestaje być rozstrzygające. Uzasadnienie rządowe wiąże dodanie z dyrektywą (UE) 2017/541 o zwalczaniu terroryzmu, ale samo brzmienie nie ogranicza się do przestępstw terrorystycznych — napisano je dla całego kodeksu.

W części budowlanej poruszają się trzy przepisy naraz. Artykuł 326a Nedozvoljeno građenje objekta otrzymuje nowe brzmienie: „Ko protivno propisima o izgradnji objekata, planiranju i uređenju prostora, započne građenje objekta ili gradi objekat bez prethodno pribavljene dokumentacije za građenje ili protivno odluci nadležnog organa o zabrani građenja, kazniće se zatvorom od šest mjeseci do pet godina". Sąsiedni artykuł 326b zostaje skreślony. Artykuł 326c w nowym brzmieniu obejmuje zarówno tego, kto przyłącza, jak i tego, kto zezwala na przyłączenie obiektu do infrastruktury.

Czego tekst nie mówi

Ponieważ ujednolicony tekst przyjęty nie został ogłoszony, trzech rzeczy dziś wykazać nie można.

Po pierwsze, numerów artykułów. Przepis o wejściu w życie był artykułem 49 projektu; poprawki dodały artykuły przed nim i pomiędzy innymi, więc jego numer w ustawie przyjętej jest prawdopodobnie inny.

Po drugie, artykułu 142. Siódma poprawka rządowa dodawała tam jeden ustęp zaliczający pieniądz elektroniczny i aktywa cyfrowe do korzyści z przestępstwa. Komisja Ustawodawcza zastąpiła tę poprawkę pełnym nowym brzmieniem artykułu 142: staje się on przepisem definicyjnym o 41 ustępach, aktywa cyfrowe są tam zdefiniowane odrębnie, a ustęp o korzyściach odsyła do tej definicji. Kierunek ten sam, numer ustępu i brzmienie inne. Dokument komisji to skan cyrylicą z uszkodzoną warstwą tekstową, więc z niego nie cytowaliśmy.

Po trzecie, porównania. Obowiązującego brzmienia i wymiaru kary z artykułu 326a nie udało się nam odczytać z ujednoliconego źródła urzędowego: odpowiednie strony „Službeni list" publikowane są jako obraz, a tabela konsultacji publicznych tego artykułu nie przytacza. Nie twierdzimy więc, że kara wzrosła lub zmalała. Pewne jest, że artykuł otrzymuje nowe brzmienie — formuła „mijenja se i glasi" zakłada artykuł istniejący — i że artykuł 326b zniknął.

Nasze odczytanie

Właścicielowi nieruchomości i osobie prowadzącej budowę radzimy w tym tygodniu sprawdzić nie komunikaty, lecz komplet dokumentów. Znamię z artykułu 326a obejmuje także rozpoczęcie budowy bez uprzednio uzyskanej dokumentacji, czyn nie zależy więc od obiektu ukończonego. Słowo „zezwala" w artykule 326c oznacza, że odpowiedzialność nie ogranicza się do tego, kto faktycznie wykonuje przyłączenie. Jeśli teczka pozwoleń leży u wykonawcy, warto mieć własny egzemplarz z datami wydania.

Dla osób pracujących zdalnie z Czarnogóry, prowadzących stamtąd spółkę lub trzymających aktywa cyfrowe rozstrzygająca jest reguła jurysdykcyjna. Serwer czy giełda za granicą przestają chronić operację, do której dostęp uzyskano z terytorium Czarnogóry. Czytać to należy łącznie z artykułem 113: gdy samej korzyści nie da się odebrać, sąd może odebrać inne mienie sprawcy do jej wartości.

Z powodu głosowania o pilności okno na przygotowanie jest wąskie: ustawa działa już nazajutrz po ogłoszeniu.

Co się nie zmienia

Dziś żaden z tych przepisów nie obowiązuje. Na 20 września 2026 r. obowiązujący kodeks karny opiera się na „Sl. list RCG" nr 70/03 i 47/06, ciągu od 40/08 do 121/25 oraz zmianie ogłoszonej jako 117/2026. Procedura karna pozostaje nietknięta: pisemne pouczenie o prawach przy zatrzymaniu i prawo do obrońcy są w odrębnej ustawie. Obowiązki dotyczące pobytu i zezwolenia na pracę, rejestracja spółek oraz terminy legalizacija nie ulegają zmianie. Stawek podatkowych ta ustawa nie dotyczy.

Jak to sprawdzić

Strona aktu: zakoni.skupstina.me, akt 4349. Nie patrzcie na pole Status, lecz na wykaz Dokumenta; szukany wiersz to „Listing glasanja" z datą 16.09.2026. Sam protokół głosowania to plik PDF w tym katalogu. Projekt i poprawki rządowe są na stronie rządu: Predlog zakona i Predlog amandmana. Numer wydania śledźcie na sluzbenilist.me/registri; rano 20 września ostatnim był numer 135/2026 z 16 września. Skorowidz bywa opóźniony, więc w wyszukiwarce propisi zadajcie też frazę „Krivičnog zakonika".

Zasady konfiskaty rozpisaliśmy w materiale o numerze 131/2026, a terminy dla samowoli budowlanej w przewodniku o legalizacji. Po ukazaniu się numeru uzupełnimy na tej stronie ostateczną numerację; dalsze kroki można śledzić w dziale Zmiany w prawie.

Podstawa prawna

  • Predlog zakona o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika Crne Gorečl. 30-32 (KZ čl. 326a, 326b, 326c), čl. 33-34 (KZ čl. 339, 348), čl. 49 (stupanje na snagu)EPA 1176 XXVIII, broj akta 23-1/26-21, Skupštini podnijet 31.08.2026Tekst urzędowy
  • Predlog amandmana na Predlog zakona o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika Crne GoreAmandman 1 (KZ čl. 8 st. 3), Amandman 4 (KZ čl. 113 st. 1, čl. 117), Amandman 7 (KZ čl. 142), Amandman 14 (KZ čl. 405)Vlada Crne Gore, objavljeno na gov.me 10.09.2026; Skupština 23-1/26-21/3 od 11.09.2026Tekst urzędowy
  • Listing glasanja — Sjednica Devetog vanrednog zasijedanja u 2026. godiniglasanje u načelu 55-0-0; glasanje o razlozima hitnosti 54-0-0; glasanje u cjelini 55-0-0Skupština Crne Gore, 16.09.2026Tekst urzędowy
  • Izvještaj Odbora za politički sistem, pravosuđe i upravu104. sjednica, 15.09.2026 — jednoglasno podržan Predlog zakonaSkupština Crne Gore, 23-1/26-21/7Tekst urzędowy
  • Izvještaj Zakonodavnog odbora o razmatranju amandmana (21)16.09.2026 — korekcije amandmana 3, 4, 7-10, 12, 15, 16, 18, 19, 20; amandman 7 (KZ čl. 142) u cjelini preformulisanSkupština Crne Gore, 23-1/26-21/9Tekst urzędowy
  • Akt 4349 — Predlog zakona o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika Crne GoreEPA 1176 XXVIII; lista dokumenata i statuszakoni.skupstina.me, očitano 20.09.2026Tekst urzędowy

Najczęstsze pytania

Czy ustawa już obowiązuje?

Nie. Przyjęto ją 16 września 2026 r., ale na 20 września 2026 r. nie została ogłoszona w „Službeni list". Wejdzie w życie dzień po ogłoszeniu.

Dlaczego nie ma ośmiu dni vacatio legis?

Parlament odrębnym głosowaniem stwierdził istnienie przesłanek pilności; poparło je 54 posłów. Ostatni artykuł wiąże wejście w życie z dniem następnym po ogłoszeniu.

Mój serwer jest za granicą. Czy połączenie z Czarnogóry tworzy jurysdykcję?

Nowy ustęp reguluje dokładnie to: jeśli dostęp do technologii lub systemu komputerowego uzyskano z terytorium Czarnogóry, czyn uznaje się za popełniony w Czarnogórze niezależnie od położenia systemu.

Czy kara za samowolę budowlaną wzrosła?

Tego nie możemy stwierdzić. Nowe brzmienie przewiduje od sześciu miesięcy do pięciu lat, ale obowiązującego brzmienia artykułu nie udało się dziś odczytać z ujednoliconego źródła urzędowego. Pewne jest, że artykuł otrzymał nowe brzmienie, a artykuł 326b skreślono.

Czy aktywa cyfrowe naprawdę będą korzyścią z przestępstwa?

W tekście przyjętym przepis definicyjny napisano na nowo, aktywa cyfrowe są w nim zdefiniowane odrębnie, a regulacja korzyści odsyła do tej definicji. Numer ustępu i dokładne brzmienie podamy po ukazaniu się numeru.

Teczkę pozwoleń ma wykonawca. Co się zmienia dla mnie?

Znamię obejmuje również rozpoczęcie budowy bez uprzednio uzyskanej dokumentacji, nie zależy więc od obiektu ukończonego. Własny egzemplarz z datami wydania to jedyne przygotowanie możliwe przed ogłoszeniem.