Stan na: 24 września 2026 r. Status: Obowiązuje. Akt: Zakon o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika Crne Gore, EPA 1176 XXVIII, numer akt 23-1/26-21, wnioskodawca — Rząd Czarnogóry. Parlament przyjął tekst 16 września 2026 r., ukaz o ogłoszeniu podpisano 18 września 2026 r. Ustawa ukazała się w „Službeni list Crne Gore" nr 137/2026 z 21 września 2026 r. i weszła w życie 22 września 2026 r.
Gdy otwieraliśmy tę sprawę, pole Status na stronie aktu w serwisie zakoni.skupstina.me pokazywało „U proceduri" — w procedurze. W wykazie dokumentów na tej samej stronie leżał jednak Listing glasanja z 16 września z trzema odrębnymi głosowaniami. Kto patrzył wyłącznie na pole statusu i uznał, że jest czas, pomylił się: od przyjęcia do wejścia w życie minęło sześć dni.
Co mówi tekst
Głosowanie co do zasady: 55 za, nikt przeciw, nikt wstrzymujący się. Głosowanie nad całością: ponownie 55. Pomiędzy nimi trzecie głosowanie, praktycznie najważniejsze — „glasanje o postojanju razloga hitnosti da zakon stupi na snagu", o istnieniu przesłanek pilności dla wejścia w życie, przyjęte 54 głosami. Było konieczne, ponieważ ostatni artykuł ogłoszonego tekstu, artykuł 74, brzmi: „Ovaj zakon stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore"". Ustawa weszła w życie dzień po ogłoszeniu. Zwyczajowego ośmiodniowego okresu tu nie ma.
Kalendarz zamknął się tak. Prezydent Jakov Milatović podpisał ukaz o ogłoszeniu 18 września 2026 r. (nr 01-009/26-1625/2). Numer 137/2026 „Službeni list Crne Gore" nosi datę 21 września 2026 r.; ustawa figuruje w nim pod numerem rejestrowym 2370, razem z pozostałymi sześcioma ustawami ogłoszonymi tego samego dnia. Ogłoszenie 21 września, wejście w życie 22 września 2026 r. Na stronie internetowej numer pojawił się dzień później, 22 września, ale o terminie decyduje data numeru, a nie dzień publikacji w sieci.
Tekst przyjęty nie jest tożsamy z wniesionym projektem. Rząd złożył 20 poprawek; jedyną poprawkę grupy posłów wycofano 16 września. Komisja Ustawodawcza tego samego dnia uznała poprawki rządowe za dopuszczalne prawnie i zażądała korekt w jedenastu z nich, głównie z powodu numeracji nowo dodanych artykułów. Skutek praktyczny: numeracja artykułów w tekście przyjętym nie odpowiada projektowi. Dlatego poniżej powołujemy numery z samego kodeksu karnego.
| Zagadnienie | Reguła | Artykuł k.k. |
|---|---|---|
| Jurysdykcja przy przestępstwach z użyciem ICT | Jeśli do systemu uzyskano dostęp z terytorium Czarnogóry, czyn uznaje się za popełniony w Czarnogórze | nowy ustęp art. 8 |
| Konfiskata według wartości | Gdy korzyści nie da się odebrać, odbiera się inne mienie sprawcy do jej wartości | art. 113 |
| Budowa bez dokumentacji | Rozpoczęcie budowy lub budowa bez uprzednio uzyskanej dokumentacji: od sześciu miesięcy do pięciu lat | art. 326a |
| Przyłączenie do infrastruktury | Przyłączenie lub zezwolenie na przyłączenie obiektu bez dokumentacji: od trzech miesięcy do trzech lat | art. 326c |
Reguła jurysdykcyjna brzmi: „Krivično djelo učinjeno posredstvom informaciono-komunikacionih tehnologija smatra se izvršenim i u Crnoj Gori ako je informaciono-komunikacionoj tehnologiji ili računarskom sistemu pristupljeno sa teritorije Crne Gore, bez obzira na to gdje se ta tehnologija ili računarski sistem nalazi". Miejsce serwera przestaje być rozstrzygające. Uzasadnienie rządowe wiąże dodanie z dyrektywą (UE) 2017/541 o zwalczaniu terroryzmu, ale samo brzmienie nie ogranicza się do przestępstw terrorystycznych — napisano je dla całego kodeksu.
W części budowlanej poruszają się trzy przepisy naraz. Artykuł 326a Nedozvoljeno građenje objekta otrzymuje nowe brzmienie: „Ko protivno propisima o izgradnji objekata, planiranju i uređenju prostora, započne građenje objekta ili gradi objekat bez prethodno pribavljene dokumentacije za građenje ili protivno odluci nadležnog organa o zabrani građenja, kazniće se zatvorom od šest mjeseci do pet godina". Sąsiedni artykuł 326b zostaje skreślony. Artykuł 326c w nowym brzmieniu obejmuje zarówno tego, kto przyłącza, jak i tego, kto zezwala na przyłączenie obiektu do infrastruktury.
Czego tekst nie mówi
Ustawa nowelizująca została ogłoszona, tekst jednolity kodeksu karnego — nie. Z trzech otwartych kwestii naszego pierwszego wpisu dwie są zamknięte, jedna pozostaje.
Pierwsza zamknięta kwestia to numeracja. Przepis o wejściu w życie był artykułem 49 projektu; ogłoszona ustawa nowelizująca liczy 74 artykuły, a wejście w życie reguluje artykuł 74. Reguła się nie zmieniła, numer przesunęły artykuły dodane poprawkami.
Druga zamknięta kwestia to artykuł 142. Siódma poprawka rządowa dodawała tam jeden ustęp; Komisja Ustawodawcza zamieniła to w całkowicie nowe brzmienie artykułu. W ogłoszonym tekście artykuł 142 jest przepisem definicyjnym o 41 ustępach. Regułę o korzyści z przestępstwa zawiera ustęp 12: „Imovinskom koristi pribavljenom krivičnim djelom se smatra i elektronski novac i digitalna imovina." Aktywa cyfrowe zdefiniowano odrębnie w ustępie 36: cyfrowe odzwierciedlenie wartości, którym można obracać lub które można przenosić cyfrowo i używać jako środka wymiany lub w celach inwestycyjnych. W pierwszym wpisie napisaliśmy, że ustęp o korzyściach odsyła do tej definicji; w ogłoszonym tekście tak nie jest. Ustęp 12 wymienia pieniądz elektroniczny i aktywa cyfrowe bezpośrednio, a do ustępu 36 odsyła ustęp 38, definiujący bezgotówkowy instrument płatniczy.
Po trzecie, porównania. Obowiązującego brzmienia i wymiaru kary z artykułu 326a nie udało się nam odczytać z ujednoliconego źródła urzędowego: odpowiednie strony „Službeni list" publikowane są jako obraz, a tabela konsultacji publicznych tego artykułu nie przytacza. Nie twierdzimy więc, że kara wzrosła lub zmalała. Pewne jest, że artykuł otrzymuje nowe brzmienie — formuła „mijenja se i glasi" zakłada artykuł istniejący — i że artykuł 326b zniknął.
Nasze odczytanie
Ustawa już obowiązuje i właścicielowi nieruchomości oraz osobie prowadzącej budowę radzimy sprawdzić komplet dokumentów. Znamię z artykułu 326a obejmuje także rozpoczęcie budowy bez uprzednio uzyskanej dokumentacji, czyn nie zależy więc od obiektu ukończonego. Słowo „zezwala" w artykule 326c oznacza, że odpowiedzialność nie ogranicza się do tego, kto faktycznie wykonuje przyłączenie. Jeśli teczka pozwoleń leży u wykonawcy, warto mieć własny egzemplarz z datami wydania.
Dla osób pracujących zdalnie z Czarnogóry, prowadzących stamtąd spółkę lub trzymających aktywa cyfrowe rozstrzygająca jest reguła jurysdykcyjna. Serwer czy giełda za granicą przestają chronić operację, do której dostęp uzyskano z terytorium Czarnogóry. Czytać to należy łącznie z artykułem 113: gdy samej korzyści nie da się odebrać, sąd może odebrać inne mienie sprawcy do jej wartości.
Ogłoszony tekst zawiera też przepis przejściowy. Artykuł 73 dodaje do kodeksu nowy artykuł 486a: „Postupci koji su započeti do dana stupanja na snagu ovog zakona, okončaće se po propisima po kojima su započeti". Postępowanie karne wszczęte przed 22 września 2026 r. kończy się według przepisów, na podstawie których je wszczęto; nowe przepisy stosuje się do czynów popełnionych po tej dacie.
Co się nie zmienia
Ciąg publikacji kodeksu karnego wygląda teraz tak: „Sl. list RCG" nr 70/03 i 47/06, „Sl. list CG" od 40/08 do 121/25, 117/2026 i 137/2026. Urzędowy tekst jednolity jeszcze się nie ukazał, dlatego kodeks trzeba czytać razem z ustawą nowelizującą. Procedura karna pozostaje nietknięta: pisemne pouczenie o prawach przy zatrzymaniu i prawo do obrońcy są w odrębnej ustawie. Obowiązki dotyczące pobytu i zezwolenia na pracę, rejestracja spółek oraz terminy legalizacija nie ulegają zmianie. Stawek podatkowych ta ustawa nie dotyczy.
Jak to sprawdzić
Strona aktu: zakoni.skupstina.me, akt 4349. Nie patrzcie na pole Status, lecz na wykaz Dokumenta; szukany wiersz to „Listing glasanja" z datą 16.09.2026. Sam protokół głosowania to plik PDF w tym katalogu. Projekt i poprawki rządowe są na stronie rządu: Predlog zakona i Predlog amandmana. Ogłoszony tekst jest w serwisie samego dziennika urzędowego: propisi/398332. W ramce z danymi widnieje „Službeni list Crne Gore, broj 137/2026", data ogłoszenia 21.09.2026 i data wejścia w życie 22.09.2026; nie polegajcie wyłącznie na ramce, przeczytajcie artykuł 74 na ostatniej stronie, tak jak my. Ukaz o ogłoszeniu jest na stronie prezydenta: komunikat z 18 września 2026 r..
Zasady konfiskaty rozpisaliśmy w materiale o numerze 131/2026, a terminy dla samowoli budowlanej w przewodniku o legalizacji. Gdy ukaże się tekst jednolity, dostosujemy do niego numerację na tej stronie; dalsze kroki można śledzić w dziale Zmiany w prawie.
