Stan na: 9 września 2026. Status: Obowiązuje. Akt: Zakon o oduzimanju imovinske koristi stečene kriminalnom aktivnošću („Sl. list CG" 131/2026, pozycja 2255); ogłoszony 7 września 2026, wszedł w życie 8 września 2026 na podstawie artykułu 96. Tego samego dnia utraciła moc poprzednia ustawa („Sl. list CG" nr 58/15, 47/19 i 54/24), artykuł 95.
Właściciel albo kupujący spotyka ten temat nie w aktach karnych, lecz w jednym wierszu wypisu list nepokretnosti. Nowa ustawa nakazuje wpisać zakaz do katastru nieruchomości, więc taka wzmianka staje się elementem zwykłego badania przed podpisem.
Co mówi tekst
Artykuł 22 wymienia osiem tymczasowych środków zabezpieczających. Dwa pierwsze dotyczą nieruchomości: zakaz korzystania i zakaz rozporządzania, oba „uz zabilježbu zabrane u katastru nepokretnosti", czyli z wpisem zakazu do katastru. Punkt 5 zakazuje zbycia i obciążenia akcji oraz udziałów z wpisem do rejestrów publicznych, punkt 7 wprowadza zarząd tymczasowy w spółce, a punkt 8 obejmuje rzeczy ruchome wraz z kryptoaktywami i innymi aktywami cyfrowymi. Środek orzeka co do zasady sędzia śledczy postanowieniem, na wniosek prokuratora. W sprawach pilnych prokurator może go zarządzić, ale jeżeli w ciągu ośmiu dni nie złoży uzasadnionego wniosku, środek upada z mocy prawa (artykuł 24).
| Co można zamrozić | Podstawa | Jak jest ujawniane |
|---|---|---|
| Korzystanie z nieruchomości | art. 22 ust. 1 pkt 1 | Wzmianka w katastrze |
| Rozporządzanie nieruchomością | art. 22 ust. 1 pkt 2 | Wzmianka w katastrze |
| Akcje i udziały | art. 22 ust. 1 pkt 5 | Wpis do rejestrów publicznych |
| Krypto i inne aktywa cyfrowe | art. 22 ust. 1 pkt 8 | Wzmianka w rejestrze |
| Inne mienie o równej wartości | art. 22 ust. 2 | Zależnie od środka |
Konfiskata bez prawomocnego wyroku skazującego wymaga w artykule 2 ustęp 2 trzech warunków łącznie: czynu popełnionego w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, zatwierdzonego aktu oskarżenia oraz korzyści o wartości co najmniej 50 000 euro. Ta sama liczba wraca w artykule 13 ustęp 2 jako próg wszczęcia postępowania finansowego. Sąd bada oczywistą dysproporcję między wartością mienia po odliczeniu zapłaconych podatków a legalnymi dochodami posiadacza.
Osoby trzecie mają odrębne reguły. Artykuł 2 ustęp 3 rozciąga konfiskatę na poprzednika prawnego, następcę prawnego, członków rodziny i osoby trzecie, jeżeli wiedziały, mogły wiedzieć albo były obowiązane wiedzieć, że celem przeniesienia było uniknięcie konfiskaty. Ustęp 4 wskazuje dwie okoliczności ważone w pierwszej kolejności: przeniesienie nieodpłatne albo za cenę oczywiście nieodpowiadającą rzeczywistej wartości oraz przeniesienie, po którym sprawca zachował faktyczną kontrolę. Artykuł 7 punkt 11 definiuje savjesno treće lice, osobę trzecią działającą w dobrej wierze, jako tę, która w chwili nabycia prawa nie wiedziała, nie mogła wiedzieć ani nie była obowiązana wiedzieć.
Ciężar tej definicji leży w artykule 52. Ustęp 1 to jedno zdanie: konfiskata nie narusza praw, które do tego mienia ma osoba trzecia w dobrej wierze. Ustęp 4 dodaje warunek — kto został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i nie przystąpił do niego przed uprawomocnieniem, traci prawo do zaspokojenia z mienia skonfiskowanego. Kanał zawiadomienia opisuje artykuł 28: postanowienie ogłasza się w „Službeni list Crne Gore" i wywiesza na tablicy sądu wraz z wezwaniem osób trzecich w dobrej wierze do przystąpienia.
Terminy również są wypisane. Środek trwa najdłużej do uprawomocnienia orzeczenia o konfiskacie. Orzeczony na etapie czynności sprawdzających upada, jeżeli śledztwo nie rozpocznie się w ciągu sześciu miesięcy; orzeczony w śledztwie upada, jeżeli akt oskarżenia nie uprawomocni się w ciągu dwóch lat (artykuł 33). Zażalenie przysługuje w ciągu ośmiu dni i nie wstrzymuje wykonania (artykuł 29). Przy oddaleniu wniosku albo uniewinnieniu mienie wraca w ciągu piętnastu dni, powództwo o odszkodowanie przysługuje przez sześć miesięcy od doręczenia prawomocnego orzeczenia, a za szkodę odpowiada Czarnogóra (artykuł 76).
Czego tekst nie mówi
Ustawa nakazuje wzmiankę w katastrze, ale nie mówi, w której części wypisu list nepokretnosti ona się pojawia ani jakim brzmieniem jest oznaczona. Dla czytającego wypis to właśnie jest pytanie praktyczne i z tego tekstu nie potrafimy na nie odpowiedzieć. Druga luka dotyczy sprzedaży. Artykuł 73 pozwala sprzedać zamrożoną nieruchomość za zgodą sądu w dwóch sytuacjach: gdy koszty przechowywania i utrzymania znacznie przewyższają wartość mienia oraz gdy mieniu grozi zniszczenie. Sposób sprzedaży określa Rząd, a artykuł 94 daje sześćdziesiąt dni na akty wykonawcze, co licząc od 8 września 2026 przypada na 7 listopada 2026. Takiego aktu nie znaleźliśmy dotąd ogłoszonego.
Nasze odczytanie
Po stronie kupującego zmieniają się dwa nawyki. Wypis z katastru bierze się blisko dnia podpisania, a nie polega na egzemplarzu z etapu umowy przedwstępnej, bo wzmianka powstaje wraz z postanowieniem i data ma znaczenie. Trzeba też zostawić ślad na piśmie, jak powstała cena: artykuł 2 ustęp 4 traktuje cenę oczywiście nieodpowiadającą wartości jako przesłankę wiedzy, więc okazyjny zakup bywa później czytany przeciwko nabywcy. Operat szacunkowy i płatność przez bank to dwa dokumenty, które odpowiadają na ten zarzut. Wierzyciele powinni dodatkowo przeczytać artykuł 54: po ustanowieniu środka nie można wszcząć egzekucji, przymusowego poboru należności podatkowej ani dobrowolnej likwidacji wobec tego mienia, a bieg przedawnienia ulega przerwaniu.
Co się nie zmienia
Ustawa nie tworzy reguły skierowanej do cudzoziemców; miernikiem jest pochodzenie mienia, a nie obywatelstwo. Zasady nabywania nieruchomości, zakładania spółki i pobytu w Czarnogórze pozostają nietknięte, a podatku ani opłaty ten tekst nie wprowadza. Nabywca w dobrej wierze zachowuje ochronę z artykułu 52 ustęp 1. Sprawy wszczęte pod rządami poprzedniej ustawy toczą się dalej według niej, lecz gdy orzeczenie pierwszej instancji zostanie uchylone i sprawa wróci do ponownego rozpoznania, dalej stosuje się nową ustawę (artykuły 92 i 93).
Jak to sprawdzić
Tekst urzędowy jest na stronie dziennika urzędowego: sluzbenilist.me/propisi/397923. Warto otworzyć artykuł 22 dla listy środków, 33 dla czasu trwania, 52 dla osoby trzeciej w dobrej wierze i 96 dla wejścia w życie. Spis numeru 131/2026 jest na tej samej stronie; w rekordzie widnieją 08.09.2026 jako data wejścia w życie i 2255 jako numer rejestrowy. Przypis z gwiazdką na końcu ustawy mówi, że przepisy przeniesiono z dyrektywy 2014/42/UE.
W rejestrach czyta się list nepokretnosti. Jeżeli kupujesz działkę albo budujesz, które dokumenty warto odświeżyć przed podpisem, opisaliśmy w tekście o budowie od działki do pozwolenia na użytkowanie, a terminy legalizacji w osobnym omówieniu legalizacji. Dalszy ciąg tematu, gdy Rząd wyda akt o sposobie sprzedaży, ukaże się w dziale Zmiany w prawie.