Stan na: 16 października 2026. Status: Przyjęto, jeszcze nie obowiązuje. Akt: Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o strancima (ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach), EPA 1181 XXVIII, nr aktu 24-3/26-3, projekt rządu Czarnogóry. Według protokołu głosowania z drugiego posiedzenia jesiennej sesji zwyczajnej 2026 r. parlament przyjął tekst 15 października 2026 r., w zasadzie i w całości, 43 głosami za, bez głosów przeciw i bez wstrzymujących się. Brakuje jeszcze dekretu o ogłoszeniu i numeru Službeni list; ustawa wejdzie w życie ósmego dnia od publikacji.
Pytania, które we wrześniu dostawaliśmy po polsku, dotyczyły dwóch rzeczy: czy inwestycja 250 000 euro da obywatelowi UE zezwolenie na pobyt i co grozi za kilka dni ponad limit 90 dni. Odpowiedź na pierwsze pytanie się nie zmieniła. Odpowiedź na drugie przyniosło dziewięć poprawek rządu, złożonych w przeddzień i w dniu głosowania.
Art. 70g przyjęty w brzmieniu z projektu
Obywatel UE, przedsiębiorca lub wspólnik, będzie mógł uzyskać zezwolenie na pobyt i pracę na trzy lata po wykazaniu inwestycji co najmniej 250 000 euro w Czarnogórze, z przedłużeniem o kolejne trzy lata i obowiązkiem przebywania w kraju co najmniej 15 dni w okresie ważności. Błędnego odesłania w ust. 5, o którym pisaliśmy we wrześniu, żadna poprawka nie naprawiła. W przeczytanych tekstach nie ma osobnego odroczenia dla art. 70g; nie widzieliśmy jeszcze przepisu ministerstwa o formularzu i dokumentach potwierdzających inwestycję.
Co zmieniły poprawki
Rząd przesłał trzy poprawki 14 października i sześć 15 października. Komisja ds. systemu politycznego, sądownictwa i administracji przyjęła wszystkie jednogłośnie na 106. posiedzeniu 15 października, więc weszły do projektu bez osobnego głosowania. Sprawozdanie odnotowuje błędy prawno-techniczne do usunięcia przed publikacją.
Nowy rozdział VI (art. 104–138) uznaje za nielegalny pobyt: nielegalny wjazd, brak ważnej wizy, brak lub wygaśnięcie zezwolenia na pobyt, przekroczenie dozwolonego okresu i pobyt w innym celu (art. 104). Rozdział o obywatelach UE (art. 150–178) zacznie obowiązywać dopiero od akcesji (art. 221), więc do tego czasu te ogólne przepisy dotyczą także Polaków.
| Kwestia | Obowiązująca ustawa | Przyjęty tekst |
|---|---|---|
| Termin dobrowolnego wyjazdu | od 7 do 30 dni; przedłużenie na wniosek do 90 dni (art. 107) | 10 dni od wykonalności decyzji; policja może dać do 30 dni (art. 108, 111) |
| Zakaz wjazdu | według uznania policji, od 90 dni do 5 lat (art. 107 ust. 7) | obowiązkowy, gdy nie wyznaczono terminu lub cudzoziemiec nie wyjechał na czas; 1, 2, 3 albo 5 lat i więcej (art. 112) |
| Odwołanie | 5 dni; ministerstwo rozstrzyga w 15 dni (art. 108) | 5 dni; ministerstwo rozstrzyga w 8 dni; skarga do sądu administracyjnego w 8 dni; bez opłat |
Długość zakazu zależy od art. 113. Rok dla osoby, której wyznaczono termin dobrowolnego wyjazdu. Dwa lata przy prawomocnej karze za nielegalny pobyt w ostatnich trzech latach, fałszywych dokumentach lub powtarzających się karach w sprawach cudzoziemców, granicy czy porządku publicznego. Trzy lata za odmowę współpracy lub danych biometrycznych, wjazd w czasie zakazu, zapowiedź niewykonania decyzji i wcześniejsze uchylanie się od decyzji. Pięć lat i więcej przy zagrożeniu porządku publicznego lub bezpieczeństwa. Zakaz liczy się od faktycznego wyjazdu; kto wyjedzie w terminie, może uzyskać jego uchylenie, skrócenie lub zawieszenie.
Skreślono rozdział XI (art. 184–203, Niebieska Karta UE). Art. 221 odraczał go do akcesji, więc nigdy nie był stosowany.
Czego tekst jeszcze nie mówi
Samego przyjętego tekstu nie widzieliśmy; nie ma go na stronie parlamentu. Art. 221 obowiązującej ustawy odracza do akcesji art. 115 i 120–122. W nowym rozdziale te numery mają inną treść: pomoc prawną, prawa w czasie odroczenia wydalenia i koniec odroczenia. Poprawki do art. 221 nie znaleźliśmy. Według jednego odczytania te cztery artykuły też są odroczone; według drugiego ustawodawca chciał je stosować od razu, a lista dotyczy wciąż starych przepisów. Dziś nie potrafimy pokazać, które odczytanie przyjmie policja.
Ostatni ustęp art. 112 przewiduje trzy lata odmowy wizy i zezwolenia na pobyt dla osoby, która wjechała mimo zakazu lub nie wyjechała na czas, i urywa się na wyjątku „z wyjątkiem zezwolenia na pobyt czasowy", nie dopowiadając go. Brakuje przepisu przejściowego dla decyzji wydanych przed wejściem w życie.
Nasza ocena
Jeśli rozważasz wniosek z art. 70g, uporządkuj już dokumenty o pochodzeniu środków, ale złóż go dopiero po wejściu ustawy w życie. Jeśli mieszkasz w Czarnogórze bez zezwolenia na pobyt, licz 90 dni w okresie 180 dokładniej niż dotąd: jedna prawomocna kara za przekroczenie może później uzasadnić dwuletni zakaz.
Co się nie zmienia
Próg 150 000 euro dla pobytu z tytułu nieruchomości (art. 56) zostaje, podobnie jak wygaśnięcie zezwolenia po ponad 30 dniach nieobecności (art. 65 ust. 1 pkt 3). Zasada 90 dni w okresie 180 (art. 34) i Uredba o viznom režimu, określająca, kto wjeżdża bez wizy, nie zmieniają się po tym głosowaniu. Zatrzymanie w celu wydalenia nadal trwa najwyżej sześć miesięcy, łącznie 18 miesięcy (art. 126 i 132). Nowa ustawa o cudzoziemcach (EPA 1219) przeszła tego dnia przez komisje, ale nie była głosowana.
Jak to sprawdzić
Strona aktu: zakoni.skupstina.me, akt 4354; pole „Status" może nadal pokazywać „U proceduri". Przyjęcie potwierdza protokół głosowania z 15 października, dwukrotnie 43-0-0. Rozdział VI jest w poprawkach z 14 października, uzgodnienia odesłań w poprawkach z 15 października, a przyjęcie w sprawozdaniu komisji. Po publikacji wyszukaj w Službeni list „Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o strancima".
Art. 70g omówiliśmy zdanie po zdaniu w analizie z 1 września, a ustawę powiązaną z akcesją w tekście o projekcie EPA 1219. Datę wejścia w życie dodamy w dziale Zmiany w prawie.
