Peildatum: 24 september 2026. Status: In werking. Regeling: Zakon o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika Crne Gore, EPA 1176 XXVIII, dossiernummer 23-1/26-21, op voorstel van de regering van Montenegro. Het parlement nam de tekst aan op 16 september 2026 en het afkondigingsbesluit werd op 18 september 2026 ondertekend. De wet verscheen in Službeni list Crne Gore nr. 137/2026 van 21 september 2026 en trad op 22 september 2026 in werking.
Toen wij dit dossier openden, toonde het veld Status op de dossierpagina bij zakoni.skupstina.me „U proceduri" — in procedure. In de documentenlijst op diezelfde pagina lag echter een Listing glasanja van 16 september met drie afzonderlijke stemmingen. Wie alleen naar het statusveld keek en dacht dat er tijd was, vergiste zich: tussen aanname en inwerkingtreding zaten zes dagen.
Wat de tekst zegt
Stemming over het beginsel: 55 voor, geen tegen, geen onthoudingen. Stemming over de tekst als geheel: opnieuw 55. Daartussen ligt een derde stemming die praktisch het zwaarst weegt — „glasanje o postojanju razloga hitnosti da zakon stupi na snagu", over het bestaan van urgentiegronden voor de inwerkingtreding, aangenomen met 54 stemmen. Zij was nodig omdat het slotartikel van de bekendgemaakte tekst, artikel 74, luidt: „Ovaj zakon stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore"." De wet trad in werking de dag na de bekendmaking. De gebruikelijke termijn van acht dagen ontbreekt hier.
Het tijdpad sloot zo. President Jakov Milatović ondertekende het afkondigingsbesluit op 18 september 2026 (nr. 01-009/26-1625/2). Nummer 137/2026 van Službeni list Crne Gore draagt de datum 21 september 2026; de wet staat daarin onder registernummer 2370, samen met de zes andere wetten die dezelfde dag werden afgekondigd. Bekendmaking 21 september, inwerkingtreding 22 september 2026. Op de website verscheen het nummer een dag later, op 22 september, maar beslissend is de datum van het nummer, niet de dag van plaatsing online.
De aangenomen tekst is niet het ingediende voorstel. De regering diende 20 amendementen in; het enige amendement van een groep afgevaardigden werd op 16 september ingetrokken. De wetgevingscommissie achtte de regeringsamendementen diezelfde dag juridisch aanvaardbaar en vroeg correcties in elf ervan, vooral vanwege de nummering van toegevoegde artikelen. Praktisch gevolg: de artikelnummers in de aangenomen tekst komen niet overeen met het voorstel. Wij verwijzen daarom naar de nummers van het wetboek zelf.
| Onderwerp | Regel | Artikel wetboek |
|---|---|---|
| Rechtsmacht bij delicten via ICT | Is het systeem benaderd vanaf Montenegrijns grondgebied, dan geldt het delict als in Montenegro gepleegd | nieuw lid van art. 8 |
| Ontneming naar waarde | Kan het voordeel niet worden ontnomen, dan wordt ander vermogen van de dader tot die waarde ontnomen | art. 113 |
| Bouwen zonder documentatie | Beginnen met of uitvoeren van bouw zonder vooraf verkregen documentatie: zes maanden tot vijf jaar | art. 326a |
| Aansluiting op de infrastructuur | Aansluiten, of toestaan dat wordt aangesloten, van een ongedocumenteerd bouwwerk: drie maanden tot drie jaar | art. 326c |
De rechtsmachtregel luidt: „Krivično djelo učinjeno posredstvom informaciono-komunikacionih tehnologija smatra se izvršenim i u Crnoj Gori ako je informaciono-komunikacionoj tehnologiji ili računarskom sistemu pristupljeno sa teritorije Crne Gore, bez obzira na to gdje se ta tehnologija ili računarski sistem nalazi." De plaats van de server is niet langer doorslaggevend. De memorie van toelichting koppelt de toevoeging aan richtlijn (EU) 2017/541 inzake terrorismebestrijding, maar de formulering zelf beperkt zich niet tot terroristische misdrijven: zij is voor het hele wetboek geschreven.
Aan de bouwkant bewegen drie bepalingen tegelijk. Artikel 326a Nedozvoljeno građenje objekta wordt opnieuw geformuleerd: „Ko protivno propisima o izgradnji objekata, planiranju i uređenju prostora, započne građenje objekta ili gradi objekat bez prethodno pribavljene dokumentacije za građenje ili protivno odluci nadležnog organa o zabrani građenja, kazniće se zatvorom od šest mjeseci do pet godina." Het naastgelegen artikel 326b wordt geschrapt. Artikel 326c treft in de nieuwe redactie zowel degene die aansluit als degene die de aansluiting toestaat.
Wat de tekst niet zegt
De wijzigingswet is bekendgemaakt; een geconsolideerde tekst van het wetboek niet. Van de drie open punten uit ons eerste stuk zijn er twee gesloten en blijft er één.
Het eerste gesloten punt is de nummering. De inwerkingtredingsbepaling was artikel 49 van het voorstel; de bekendgemaakte wijzigingswet telt 74 artikelen en de inwerkingtreding staat in artikel 74. De regel is niet veranderd; de door amendement ingevoegde artikelen hebben het nummer verschoven.
Het tweede gesloten punt is artikel 142. Het zevende regeringsamendement voegde daar één lid toe; de wetgevingscommissie maakte er een volledig nieuwe redactie van. In de bekendgemaakte tekst is artikel 142 een definitiebepaling met 41 leden. De regel over voordeel uit misdrijf staat in lid 12: „Imovinskom koristi pribavljenom krivičnim djelom se smatra i elektronski novac i digitalna imovina." Digitale activa worden apart omschreven in lid 36: een digitale weergave van waarde die digitaal kan worden verhandeld of overgedragen en als ruilmiddel of voor beleggingsdoeleinden kan worden gebruikt. In ons eerste stuk schreven wij dat het lid over het voordeel naar die omschrijving verwijst; in de bekendgemaakte tekst is dat niet zo. Lid 12 noemt elektronisch geld en digitale activa rechtstreeks; naar lid 36 verwijst lid 38, dat niet-contante betaalmiddelen omschrijft.
Ten derde de vergelijking. De geldende redactie en strafmaat van artikel 326a konden wij niet uit een geconsolideerde officiële bron lezen: de betreffende pagina's van Službeni list verschijnen als afbeelding en de tabel van de openbare consultatie geeft dit artikel niet weer. Wij stellen dus niet dat de straf is verhoogd of verlaagd. Zeker is dat het artikel opnieuw wordt geformuleerd — de formule „mijenja se i glasi" veronderstelt een bestaand artikel — en dat 326b verdwijnt.
Onze lezing
De wet geldt nu, en wie in Montenegro vastgoed bezit of bouwwerk onderhanden heeft, doet er goed aan het documentendossier na te lopen. De gedraging in artikel 326a omvat ook het beginnen met bouwen zonder vooraf verkregen documentatie; het delict hangt dus niet af van een voltooid gebouw. Het woord „toestaat" in artikel 326c betekent dat de verantwoordelijkheid niet beperkt is tot wie de aansluiting feitelijk tot stand brengt. Ligt het vergunningsdossier bij de aannemer, houd dan een eigen afschrift met de afgiftedata.
Voor wie vanuit Montenegro op afstand werkt, daar een vennootschap bestuurt of digitale activa houdt, is de rechtsmachtregel bepalend. Een server of exchange in het buitenland beschermt een handeling niet langer wanneer die vanaf Montenegrijns grondgebied is benaderd. Lees die regel samen met artikel 113: kan het voordeel zelf niet worden ontnomen, dan kan de rechter ander vermogen van de dader tot die waarde ontnemen.
De bekendgemaakte tekst bevat ook een overgangsregel. Artikel 73 voegt een nieuw artikel 486a in: „Postupci koji su započeti do dana stupanja na snagu ovog zakona, okončaće se po propisima po kojima su započeti." Een strafprocedure die vóór 22 september 2026 is begonnen, wordt afgerond volgens de regels waaronder zij begon; de nieuwe bepalingen gelden voor feiten na die datum.
Wat niet verandert
De publicatiereeks van het wetboek van strafrecht luidt nu: Sl. list RCG nr. 70/03 en 47/06, Sl. list CG van 40/08 tot 121/25, 117/2026 en 137/2026. Een officiële geconsolideerde tekst is er nog niet; het wetboek moet dus samen met de wijzigingswet worden gelezen. Het strafprocesrecht blijft onaangeroerd: de schriftelijke mededeling van rechten bij aanhouding en het recht op een raadsman staan in een afzonderlijke regeling. Verplichtingen rond verblijf en werkvergunning, de registratie van vennootschappen en de termijnen van de legalizacija blijven ongewijzigd. Belastingtarieven vallen buiten deze wet.
Hoe u dit controleert
De dossierpagina staat op zakoni.skupstina.me, dossier 4349. Kijk niet naar het veld Status maar naar de lijst Dokumenta; de gezochte regel is „Listing glasanja" met datum 16.09.2026. Het stemverslag zelf is de PDF in die map. Het voorstel en de regeringsamendementen staan op de regeringssite: Predlog zakona en Predlog amandmana. De bekendgemaakte tekst staat op de website van het publicatieblad zelf: propisi/398332. In het gegevensvak staan „Službeni list Crne Gore, broj 137/2026", bekendmaking 21.09.2026 en inwerkingtreding 22.09.2026; vertrouw niet alleen op het vak, maar lees artikel 74 op de laatste pagina, zoals wij deden. Het afkondigingsbesluit staat op de website van de president: bericht van 18 september 2026.
De ontnemingsregels hebben wij artikelsgewijs uitgewerkt in ons stuk over nummer 131/2026. Zodra een geconsolideerde tekst verschijnt, stemmen wij de nummering op deze pagina daarop af; de vervolgstappen volgt u in de rubriek Juridische updates.
