Stan na: 30 września 2026. Status: Przyjęto, jeszcze nie obowiązuje. Akt: Zakon o graničnoj kontroli (ustawa o kontroli granicznej), EPA 1193 XXVIII, nr aktu 24-1/26-1, projekt rządu Czarnogóry. Według listy głosowań z 29 września 2026 r., z posiedzenia dwunastej sesji nadzwyczajnej Skupštiny (parlamentu), ustawa uzyskała 43 głosy za, bez głosów przeciw i wstrzymujących się, zarówno w zasadzie, jak i w całości. Dekretu prezydenta o ogłoszeniu ani numeru dziennika urzędowego jeszcze nie ma. Ustawa wchodzi w życie ósmego dnia od publikacji w Službeni list Crne Gore (art. 95).
Polskie rodziny często jadą do Czarnogóry na dowodach osobistych, także dzieci. Po naszym tekście z 16 września najczęstsze pytanie brzmiało: czy w ostatecznej wersji złagodzą wymóg zgody drugiego rodzica dla dziecka z dowodem, gdy rodzice są małżeństwem? Sprawozdania komisji są już opublikowane. Nie złagodzili.
Co zmienił przyjęty tekst
Obie komisje obradowały 29 września 2026 r., w dniu głosowania. Komisja bezpieczeństwa i obrony zgłosiła cztery poprawki, komisja legislacyjna jedną. Strona rządowa przyjęła wszystkie, więc zgodnie z art. 150 ust. 3 regulaminu stały się częścią projektu bez osobnego głosowania.
| Poprawka | Artykuł | Zmiana |
|---|---|---|
| Komisja bezpieczeństwa 1 | art. 41 ust. 4 | odesłanie poprawione z ust. 2 na ust. 3 |
| Komisja bezpieczeństwa 2 | art. 68 ust. 2 pkt 1 tiret 7 | „tego artykułu" zastąpiono „tego punktu" (dane pasażerów lotniczych) |
| Komisja bezpieczeństwa 3 | art. 71 ust. 7 | dodano „art." przed 38, 41 i 42 (statki wycieczkowe) |
| Komisja bezpieczeństwa 4 | art. 86 ust. 1 pkt 31 | „tego artykułu" zastąpiono „tej ustawy" |
| Komisja legislacyjna 1 | art. 29 ust. 2-4 | „przedsiębiorstwo publiczne" zastąpiono „podmiotem gospodarczym" |
Tylko ostatnia poprawka zmienia adresata obowiązku. Art. 29 ust. 2 zobowiązuje zarządcę morsko dobro (morskiego dobra publicznego) oraz każdego, komu przekazano jego część na działalność gospodarczą lub cumowanie, do umożliwienia kontroli granicznej na wodzie i montażu sprzętu. Projekt nazywał zarządcę przedsiębiorstwem publicznym, przyjęty tekst mówi o podmiocie gospodarczym. Mariny i użytkownicy miejsc cumowniczych byli objęci drugą częścią zdania, której nie zmieniono. Sprawozdanie nie podaje uzasadnienia i my go nie dopowiadamy.
Co przeszło bez zmian
Art. 64 nadal wiąże zgodę dla dziecka poniżej 16 lat z dokumentem. Z paszportem i jednym z dwojga rodziców w małżeństwie zgoda drugiego nie jest potrzebna. Z dowodem osobistym jest potrzebna zawsze, niezależnie od małżeństwa. Dziecko z dowodem podróżujące samo lub z osobą, która nie jest rodzicem, potrzebuje zgody obojga rodziców. Opiekunowi bez wymaganych zgód grozi grzywna od 200 do 800 euro (art. 88 pkt 9). Skipper jachtu nadal musi płynąć najkrótszą drogą do najbliższego portu z przejściem granicznym (art. 72 ust. 1); za każde z trzech wykroczeń z art. 87 pkt 13-15 grozi od 500 do 3.000 euro.
Czego tekst jeszcze nie mówi
Porównaliśmy poprawki i sprawozdania z projektem; samego przyjętego tekstu jeszcze nie widzieliśmy, pojawi się razem z dekretem. Przeskoku numeracji w art. 86 ust. 1 (z pkt 14 na 17) nie poprawia żadna poprawka; komisja bezpieczeństwa zapowiada tylko „korekty prawno-techniczne" przed publikacją. Ustawa nie określa też formy zgody rodzica; art. 89 daje ministerstwu rok na akty wykonawcze.
Nasza ocena
Daty wejścia w życie nie możemy jeszcze podać; strona prezydenta nie odpowiadała podczas sprawdzenia 30 września. Jeśli w najbliższych tygodniach dziecko przekracza granicę na dowodzie z jednym z rodziców, weźcie pisemną zgodę drugiego rodzica z poświadczonym podpisem albo wyróbcie dziecku paszport. Po publikacji dopiszemy tu datę.
Co się nie zmienia
Ustawa nie zmienia zasad wizowych ani długości pobytu; to Zakon o strancima (ustawa o cudzoziemcach) i Uredba o viznom režimu. Nie zmienia też tego, kto może wjechać na dowód osobisty; zmienia tylko to, jakie zgody ma mieć przy sobie dziecko. Do wejścia w życie straż graniczna stosuje obecną ustawę („Sl. list CG" 72/09 ze zmianami), która traci moc tego dnia (art. 94). Odciski palców EES i kontrole SIS oraz VIS są odroczone do podłączenia Czarnogóry do tych systemów (art. 93).
Jak to sprawdzić
Strona aktu w parlamencie: zakoni.skupstina.me, akt 4370. Pole „Status" może nadal pokazywać „U proceduri"; przyjęcie potwierdza lista głosowań, dwa razy 43-0-0. Poprawki techniczne są w sprawozdaniu komisji bezpieczeństwa i obrony, a poprawka do art. 29 w zeskanowanym sprawozdaniu komisji legislacyjnej, cyrylicą. Po publikacji szukajcie „Zakon o graničnoj kontroli" w Službeni list.
Pełną tabelę zgód omówiliśmy w tekście o projekcie z 16 września; numer dziennika i datę dopiszemy też na stronie Zmiany w prawie.
