Stan na: 19 września 2026. Status: W toku (projekt). Instrument: sześć Predlog zakona przyjętych przez rząd Czarnogóry na posiedzeniu telefonicznym 17 września 2026 — zmiany Zakon o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje (ustawa o składkach), Zakon o radu (kodeks pracy), Zakon o porezu na dohodak fizičkih lica (PIT), Zakon o porezu na dobit pravnih lica (CIT), Zakon o penzijskom i invalidskom osiguranju (ustawa emerytalna) oraz Zakon o finansiranju lokalne samouprave. Ostatni artykuł brzmi w każdym z sześciu tekstów tak samo: wejście w życie ósmego dnia po ogłoszeniu, stosowanie od 1 stycznia 2027.
Pytanie, które trafia do nas od czwartkowego wieczoru, jest zawsze to samo: skoro składki idą do zera, czy zatrudnienie w Czarnogórze stanie się darmowe? Nie stanie się. Dłuższą odpowiedź wyciągamy z samych projektów, a nie z komunikatu — opublikowane pliki to skany, które trzeba było czytać strona po stronie.
Co mówi tekst
Ustawa o składkach ma trzy artykuły o stawkach i projekt sprowadza każdy do jednego zdania. Artykuł 15 dzieli dziś składkę emerytalną na 0% po stronie pracodawcy i 10,0% po stronie ubezpieczonego; w nowym brzmieniu zostaje jedna stawka i wynosi ona 0%. Artykuł 16 utrzymuje dodatkową składkę za staż liczony w zwiększonym wymiarze na poziomie 6%, 9%, 12%, 18% albo 28%; również 0%. Artykuł 18 dzieli składkę na ubezpieczenie od bezrobocia na 0,5% i 0,5%; także 0%. Artykuł 2 tej samej ustawy wymienia tylko dwie składki, a artykuł o stawce zdrowotnej skreślono już numerem 145/21.
W kodeksie pracy zmiana ma dwie warstwy. Artykuł 101 ustęp 2 zostaje napisany na nowo: płaca minimalna netto nie może być niższa niż 1.000 euro przy I lub II poziomie kwalifikacji, 1.250 euro przy III lub IV i 1.400 euro przy V i wyższym. Obowiązujący tekst ma dwa progi: 600 euro do poziomu V i 800 euro od poziomu VI. Przesuwają się także granice, nie tylko kwoty — poziom V leży dziś w grupie niższej, a w projekcie trafia do najwyższej. Druga warstwa to nowy artykuł 101a: pracodawca prywatny nie może dla stanowisk pracowników zatrudnionych u niego 31 sierpnia 2026 wpisać niższego poziomu kwalifikacji ani zmienić nazwy stanowiska, opisu zadań czy umowy tak, by obniżyć próg, dopóki ci pracownicy wykonują tę samą lub w przeważającej części tę samą pracę. Działanie wbrew temu artykułowi „nie wywołuje skutku prawnego" przy ustalaniu minimum. Do artykułu 208 ustęp 1 dochodzą dwa punkty; widełki dla osoby prawnej wynoszą tam 2.000-20.000 euro.
PIT traci jeden próg: dziś jest 0% do 700 euro, 9% od 700,01 do 1.000 i 15% powyżej 1.000,01; projekt zostawia 0% do 700 i 9% na część powyżej. CIT idzie w przeciwną stronę: artykuł 28 ustęp 2 daje dziś 9% do 100.000 euro, potem 9.000 euro plus 12% do 1.500.000 i 177.000 euro plus 15%; projekt usuwa środkowy próg i nakłada 15% na każde euro powyżej 100.000.
| Pozycja | Dziś | Według projektu | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Składka emerytalna | Pracodawca 0% · ubezpieczony 10% | 0% | Ustawa o składkach čl. 15 |
| Dodatek za staż zwiększony | Pracodawca 6%-28% | 0% | Ustawa o składkach čl. 16 |
| Ubezpieczenie od bezrobocia | 0,5% + 0,5% | 0% | Ustawa o składkach čl. 18 |
| Składka na Fond rada | Pracodawca 0,20% | Poza pakietem | Zakon o Fondu rada čl. 14 |
| Minimum netto miesięcznie | 600 (do V) · 800 (VI+) | 1.000 · 1.250 · 1.400 | Kodeks pracy čl. 101 st. 2 |
| Podatek od wynagrodzenia | 0% / 9% / 15% | 0% / 9% | PIT čl. 10 st. 1 t. 1 |
| Podatek od zysku | 9% · 12% · 15% | 9% · 15% | CIT čl. 28 st. 2 |
Zmiana ustawy emerytalnej to cicha, ale nośna część pakietu. Skoro nikt nie płaci składki, na czym opiera się prawo do emerytury? W artykule 4a słowa „długości wpłat i wysokości podstawy, od której zapłacono składkę" zastępuje się słowami „długości ubezpieczenia i wysokości podstawy ubezpieczenia". Z artykułu 22 ustęp 4 znika warunek faktycznej zapłaty. Artykuł 61 określa staż ubezpieczeniowy jako czas pracy lub pozostawania w ubezpieczeniu. Artykuł 58 przesuwa waloryzację wartości punktu emerytalnego z trzech na cztery terminy w roku: 1 stycznia, 1 kwietnia, 1 lipca i 1 października.
Czego tekst nie mówi
Po pierwsze i najbardziej praktycznie: koszt pracodawcy nie spada do zera. Artykuł 14 Zakon o Fondu rada („Sl. list CG" nr 080/20) utrzymuje odrębną składkę 0,20% po stronie pracodawcy, liczoną od podstawy składki na ubezpieczenie od bezrobocia, a tej ustawy w pakiecie nie ma. Projekt zeruje stawkę, nie znosi podstawy. To nasze odczytanie dwóch ustaw razem; wprost nie mówi tego żaden przepis.
Po drugie, projekt zeruje stawki, nie ruszając mechaniki: płatnik, podstawa oraz tryb obliczania i zapłaty z artykułu 21 zostają. Co stanie się z deklaracją miesięczną, w tekście nie napisano.
Po trzecie, to jeszcze nie prawo. Rano 19 września 2026 żaden z sześciu projektów nie figuruje w rejestrze aktów Skupsztiny; ostatni wpis to EPA 1199 z 17 września. Oświadczenie premiera z tamtego wieczoru — o 92 do 97 centach z każdego euro i przykład na 1.600 euro netto — jest komunikatem rządu, a nie przepisem projektu.
Nasze odczytanie
Decyzja, która dotyczy dzisiejszego dnia, wiąże się z artykułem 101a. Ochronę przypięto do 31 sierpnia 2026, czyli do daty sprzed ogłoszenia pakietu, więc przeszeregowanie stanowisk teraz nie posłuży do utrzymania niższego progu wobec osób wykonujących tę samą pracę. Nowy artykuł 218g ogranicza tę ochronę do roku 2027.
Po stronie spółki rachunek warto zrobić od razu: przy podstawie 200.000 euro różnica wynosi 3.000 euro rocznie, przy 1.500.000 euro — 42.000. Powyżej 1.500.000 stawka krańcowa i tak wynosi 15%, więc różnica pozostaje równe 42.000 euro.
Co się nie zmienia
Dziś nie zmieniło się nic. Na 19 września 2026 składka emerytalna ubezpieczonego to 10%, składka na bezrobocie 0,5% plus 0,5%, minimum netto 600 i 800 euro, podatek od wynagrodzenia powyżej 1.000,01 euro 15%, a środkowy próg CIT 12%. Progi 8.400 i 12.000 euro przy działalności samodzielnej oraz 15% powyżej nich pozostają nietknięte. Stawka 80% od dochodu niezgłoszonego z artykułu 10a zostaje. Zwolnienie dla cyfrowych nomadów z artykułu 18d zostaje. Obowiązki wokół zezwoleń na pobyt i pracę oraz rejestracji pracowników ten pakiet pomija.
Jak to sprawdzić
Decyzja z posiedzenia i lista sześciu dokumentów są na gov.me: komunikat z posiedzenia telefonicznego 17 września 2026. Każdy projekt pobiera się z odnośnika „Materijal" przy punkcie porządku obrad; projekt o składkach to wapi.gov.me/download/7edeb39c-81cc-4468-bd62-6cfc5a36443c. Czy projekty dotarły do parlamentu, widać w rejestrze aktów w procedurze; szukaj haseł „porezu na dobit", „doprinosima" i „Zakona o radu".
Jeśli zatrudniasz w Czarnogórze, budżet na 2027 ma teraz dwie wersje; które obowiązki pozostają takie same niezależnie od stawek, pokazuje strona o zezwoleniach na pracę i rekrutacji, a kolejne kroki w tej sprawie prowadzimy w dziale Zmiany w prawie.
